Τα Άγνωστα Κείμενα της Πηνελόπης Δέλτα

Η συγγραφέας και ερευνήτρια, Μίτση Σκ. Πικραμένου, το εξαίρετο έργο της οποίας παρουσιάσαμε εδώ, ανέλαβε την επιμέλεια του βιβλίου "Πηνελόπη Δέλτα - Άγνωστα Κείμενα" που κυκλοφορεί από τις "Εκδόσεις Πικραμένος" της Πάτρας.

Η αλησμόνητη συγγραφέας, εκτός από τα γνωστά και πολυδιαβασμένα έργα της, είχε γράψει και δημοσιεύσει στον τύπο της εποχής διάφορα κείμενα, γενικού ενδιαφέροντος και μικρής έκτασης ως επί το πλείστον. Αυτά έχουν συγκεντρωθεί στην παρούσα έκδοση. Αυτούσια, στην πολυτονική γραφή και χωρίς επιπλέον σχόλια. Ωστόσο, η κα Πικραμένου, στον δισέλιδο πρόλογό της, παραπέμπει τον αναγνώστη που ενδιαφέρεται να μάθει περισσότερα, στα δύο πονήματα που έγραψε στο παρελθόν και αφορούν τον βίο και την εργογραφία της Πηνελόπης Δέλτα.

Η συγκεντρωτική έκδοση αυτών των κειμένων ξεκινά με το αυτοβιογραφικό "Σαν Παραμυθάκι" και συνεχίζει με περιηγητικά, ιστορικά, παιδικά κείμενα, παιδαγωγικά διηγήματα, κείμενα επικαιρότητας, γλώσσας και παιδείας,φτάνοντας σε ένα κείμενο - μαρτυρία, γραμμένο στην αγγλική γλώσσα (Bulgarian Atrocities).

Ακολουθεί το οπισθόφυλλο και ένα βιογραφικό σημείωμα της Π.Δ:

Δεκαοκτώ κείμενα της Πηνελόπης Δέλτα παρουσιάζονται εδώ. Άγνωστα αλλά όχι ανέκδοτα, μια κι έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά έντυπα από το 1910 έως το 1922. Για την ύπαρξη κάποιων από αυτά είχαμε πληροφορίες από τη δεκαετία του 1950, μια και τα είχε εντοπίσει —προφανώς στο αρχείο της— ο ευσυνείδητος επιμελητής της Αλληλογραφίας της, ο Ξενοφών Λευκοπαρίδης. Κανένας μελετητής ωστόσο δεν είχε κάνει τον κόπο να ερευνήσει στις βιβλιοθήκες και να δει συστηματικά τα παλαιά περιοδικά ή τις εφημερίδες που αναφέρονταν.

Τα κείμενα φανερώνουν την ενασχόληση της Πηνελόπης Δέλτα με θέματα που δεν γνωρίζαμε. Τον προσκοπισμό, που τράβηξε την προσοχή της, παρόλο που δεν το είχε μοιραστεί με τον Ίωνα Δραγούμη, μια και την περίοδο της στενής τους γνωριμίας δεν είχε ακόμα ιδρυθεί. Αλλά και τα άλλα της ενδιαφέροντα που είχαν προκύψει από την επίδραση του αιώνια αγαπημένου της, όπως την ταξιδιωτική λογοτεχνία και την προετοιμασία του δικού της αναγνωστικού. Τέλος, τη σύγχρονή της ιστορία με τις σπαρακτικές μαρτυρίες που συγκέντρωσε η ίδια στη Μακεδονία.

Η Πηνελόπη Δέλτα (1874-1941) γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, τρίτο παιδί του Εμμανουήλ Μπενάκη, μεγαλεμπόρου βαμβακιού, και της Βιργινίας το γένος Χωρέμη, που κατάγονταν από τη Χίο. Εκτός από την Πηνελόπη η οικογένεια είχε δύο ακόμη κόρες, την Αλεξάνδρα και την Αργίνη και τρεις γιους, τον Αντώνη, τον Κωνσταντίνο και τον Αλέξανδρο.

Τα παιδικά της χρόνια τα πέρασε στο αυστηρό αρχοντικό περιβάλλον του σπιτιού της και τα καλοκαίρια ταξίδεψε στην Ελλάδα και την Ευρώπη (Αθήνα, Πειραιάς, Χίος, Liverpool, Gratz κ.α.).

Τις σχολικές γνώσεις της κάλυψε με κατ’ οίκον μαθήματα. Η σύγκριση των ελληνικών μαθητικών βιβλίων με τα αντίστοιχα ξενόγλωσσα την έκανε να συνειδητοποιήσει την ανάγκη για συγγραφή παιδικών βιβλίων γραμμένων σε απλή γλώσσα. Μετά την αγγλική κατάκτηση της Αιγύπτου (1882), η οικογένεια έφυγε για την Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στην Κηφισιά.

Το 1895 η Πηνελόπη παντρεύτηκε το φαναριώτη επιχειρηματία Στέφανο Δέλτα, με τον οποίο επέστρεψε μετά το τέλος του πολέμου του 1897 στην Αλεξάνδρεια και απέκτησε τρεις κόρες, τη Σοφία, τη Βιργινία και την Αλεξάνδρα. Ο Δέλτας ήταν φιλόδημοτικιστής και η Πηνελόπη επηρεάστηκε κυρίως από τον αδερφό του Κωνσταντίνο και τη γνωριμία και σχέση της με τον Ίωνα Δραγούμη, που υπηρετούσε την περίοδο εκείνη στο προξενείο της Αλεξάνδρειας και την γνώρισε με τους Πάλλη, Εφταλιώτη, Βλαστό, Φωτιάδη, Ψυχάρη και Παλαμά, με τους οποίους διατήρησε επαφή και αλληλογραφία, συμβάλλοντας στο δημοτικιστικό αγώνα. Από το 1906 ως το 1913 έζησε με την οικογένειά της στη Φρανκφούρτη. Εκεί γνωρίστηκε με το Μανώλη Τριανταφυλλίδη και μέσω αυτού με τον κύκλο του Γληνού και του Δελμούζου, με τους οποίους συνέπραξε αργότερα στην έκδοση του Δελτίου του Εκπαιδευτικού Ομίλου, του οποίου έγινε μέλος το 1910.

Μακροχρόνια αλληλογραφία διατήρησε και με το Γάλλο βυζαντινολόγο Γκυστάβ Σλυμπερζέ, του οποίου το βιβλίο Βυζαντινή Εποποιία ενέπνευσε τη Δέλτα στη συγγραφή μυθιστορημάτων με βυζαντινή θεματική (Για την πατρίδα, Στον καιρό του Βουλγαροκτόνου). Παράλληλα με τη λογοτεχνία η Δέλτα ασχολήθηκε και με τις παιδαγωγικές μελέτες και το 1910 εξέδωσε το βιβλίο Στοχασμοί περί της ανατροφής των παιδιών μας. Το 1909 έγινε μέλος της Λαογραφικής Εταιρείας. Το 1916 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και έζησε από κοντά τα Νοεμβριανά γεγονότα. Η φρίκη που αντίκρισε και ο κίνδυνος που αντιμετώπισε ο βενιζελικός και δήμαρχος τότε της Αθήνας πατέρας της συνέβαλαν στην πολιτική μεταστροφή της Δέλτα από την βασιλική στη βενιζελική παράταξη. Ο Βενιζέλος υπήρξε πρότυπο της Δέλτα και διατήρησε αλληλογραφία μαζί του, καθώς επίσης με τον Νικόλαο Πλαστήρα.

Οι πολιτικές εξελίξεις που ακολούθησαν ως τη Μικρασιατική καταστροφή επηρέασαν και τραυμάτισαν την ψυχοσύνθεση της Δέλτα, που αντιμετώπιζε περισσότερο συναισθηματικά παρά εγκεφαλικά τα γεγονότα. Παρά την άσχημη κατάσταση της υγείας της (προϊούσα παράλυση των άκρων), ήδη από το 1925 ανέλαβε σημαντικές πρωτοβουλίες για περίθαλψη και οικονομική ενίσχυση των προσφύγων από τη Βουλγαρία και τη Μικρασία. Ανάλογη πρωτοβουλία ανέλαβε και κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου, η είδηση ωστόσο της εισόδου των Γερμανών στην Αθήνα την οδήγησε στην αυτοκτονία.

Η Πηνελόπη Δέλτα υπήρξε μια από τις πιο σημαντικές φυσιογνωμίες στην Ελλάδα των αρχών του αιώνα. Στο πεζογραφικό έργο της προσπάθησε να επιτύχει τόσο την ψυχαγωγία των μικρών αναγνωστών της όσο και την διαπαιδαγώγησή τους, ιστορική και ηθική. Εξίσου σημαντικό είναι το ιστορικό ερευνητικό της έργο, που οδήγησε στη συγκέντρωση πολύτιμου αρχειακού υλικού για την ελληνική ιστορία του αιώνα μας, ενώ ένα σημαντικό μέρος του συνόλου του έργου της καλύπτει η αλληλογραφία της με εξέχουσες προσωπικότητες της πολιτικής και των γραμμάτων.

Για περισσότερα βιβλία των "Εκδόσεων Πικραμένος" εδώ & εδώ.

Του Ομήρου ζώσες φράσεις και αιώνια ρητά

Οι "Εκδόσεις Πικραμένος" μας έχουν εκπλήξει αρκετές φορές με τα εκδοτικά τους εγχειρήματα. Προσφάτως κυκλοφόρησε το βιβλίο "Του Ομήρου ζώσες φράσεις και αιώνια ρητά" (Και οι αφηγήσεις που τα γέννησαν). Ο συγγραφέας -δώδεκα χρόνια μετά τα "Ομηρικά Ναυτικά Θέματα"- καταπιάνεται για άλλη μια φορά με τα Ομηρικά Έπη. 

Έχοντας μελετήσει ενδελεχώς την Ιλιάδα και Οδύσσεια, ο κ. Καταγάς προτίθεται να μας φέρει κοντά, αν όχι υπενθυμίσει, με αρκετά από τα ρητά και τις φράσεις του Ομήρου, που χρησιμοποιούμε μέχρι σήμερα. Ο στόχος πραγματώνεται επιτυχώς, όχι με την απλή παράθεση των φράσεων, αλλά με τον νοηματικό εμπλουτισμό τους και τις δοσμένες συνθήκες και καταστάσεις κατά τις οποίες ειπώθηκαν από τους ομηρικούς ήρωες. Κάποια ενδεικτικά παραδείγματα είναι τα ακόλουθα: Στεντόρεια φωνή - Αιδώς Αργείοι - Επί ξύρου ακμής - Άχθος αρούρης - Ο ασκός του Αιόλου - Παρά θιν' αλός - Εις οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάτρης, κ.λπ.

Ακολουθεί το οπισθόφυλλο του βιβλίου και το βιογραφικό του απόστρατου αξιωματικού και συγγραφέα στο πολυτονικό, όπως είναι γραμμένο και ολόκληρο το βιβλίο:

Ὁ ἀπαράμιλλος στούς αἰῶνες ποιητικός λόγος τοῦ Ὁμήρου στά ἔπη του ἀποτελεῖ τήν πρώτη κορυφαῖα ἀλλά καί γενεσιουργό μορφή τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γραμματείας. Στό ἔργο τοῦ Ὁμήρου ὅλοι οἱ Ὁμηριστές βλέπουν μιά διαχρονική ἀκένωτη πηγή ἐμπνεύσεων καί ἰδεῶν πού πέραν τῆς Ἑλλάδας ἐπηρέασε καί τήν πνευματική ἀνάπτυξη ὁλόκληρου τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ. Σέ αὐτό τό πλαίσιο σκοπός τοῦ ἀνά χείρας βιβλίου εἶναι νά ὑπενθυμίσει μερικά ἀπό τά ρητά καί τις φράσεις τῶν ὁμηρικῶν ἐπῶν πού καί σήμερα χρησιμοποιοῦμε, ὄχι ἁπλῶς παραθέτοντάς τα. 

Στήν μικρή αὐτή ἐργασία συλλέγονται μέ ἐπαγωγικό τρόπο ἔπικά ἀποσπάσματα καί περιγράφονται οἱ συνθῆκες καί καταστάσεις κατά τίς ὁποῖες εἰπώθηκαν. Εὐκαιρία νά θυμηθοῦμε τούς ἥρωες τῆς Ἰλιάδας καί τῆς Ὀδύσσειας, στά λόγια τῶν ὁποίων ἔβαλε ὁ «θεῖος» ποιητής τούς στίχους πού ἔμειναν ὡς ἀξιομνημόνευτα ρητά καί μνημειώδεις φράσεις στούς αἰῶνες. 

«Ἕνα τέτοιο ἔργο θά ἔπρεπε ἀπό καιρό νά εἶχε γίνει ἀπό ὁμάδα καλών φιλολόγων ἐκπαιδευτικών καί νά εἶχε διανεμηθεί στά σχολεῖα, ἄν φυσικά οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί ἐνδιαφέρονταν ἤ ενδιαφέρονται νά διατηρηθεῖ ζῶσα καί σφριγηλή ἡ γλωσσική μας ἐπαφή μέ τήν ἀρχαία γραμματεία, πρωτίστως μέ τή γλῶσσα τοῦ πατέρα τῶν ἕλληνικών γραμμάτων, τοῦ Ὁμήρου.» γράφει, μεταξύ άλλων ο ιστορικός και συγγραφέας Σαράντος Ι. Καργάκος, στον πρόλογο του βιβλίου.

Ο Κωνσταντίνος Γ. Καταγάς εἶναι ἐν ἀποστρατείᾳ Ἀντιναύαρχος τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, τό ὁποῖο ὑπηρέτησε γιά 41 χρόνια. Γεννήθηκε στήν Νεάπολη Βοιῶν Λακωνίας τό 1934 καί εἰσῆλθε στήν Σχολή Ναυτικῶν Δοκίμων τό 1952. Ἀπό τοῦ βαθμοῦ τοῦ Σημαιοφόρου ὡς καί τόν βαθμό τοῦ Πλοιάρχου ὑπηρέτησε σέ πολεμικά πλοῖα ὡς μάχιμος Ἀξιωματικός τους κυρίως σέ Ἀντιτορπιλλικά, ἐν συνεχείᾳ ὡς Κυβερνήτης τους καί ὡς Διοικητής μοίρας Ἀντιτορπιλλικῶν. Στούς ἀνωτάτους βαθμούς διοίκησε τήν Διοίκηση Ἀντιτορπιλλικῶν, τήν Σχολή Ναυτικῶν Δοκίμων, τήν Ναυτική Σχολή Πολέμου, τόν Ναύσταθμο Σαλαμῖνος καί τήν Διοίκηση Διοικητικῆς Μερίμνης Ναυτικοῦ. Σπούδασε στήν Ἀγγλία ὅπου ἔλαβε τό πτυχίο Ἀξιωματικοῦ Ν. Ἐπικοινωνιῶν, στήν Ναυτική Σχολή Πολέμου τοῦ Π.Ν. καί στήν Ναυτική Σχολή Πολέμου τῶν ΗΠΑ, ὅπου ἔλαβε τό πτυχίο Στρατηγικῆς καί Διεύθυνσης Ἐπιχειρήσεων. 

Συμμετεῖχε στό κίνημα τοῦ Ναυτικοῦ τοῦ 1973 ἐναντίον τῆς Χούντας, συνελήφθη, φυλακίσθηκε στήν ΕΣΑ, ἀποτάχθηκε μαζί μέ τούς συμμετέχοντες συναδέλφους του καί ἐπαναφέρθηκε στήν ἐνέργεια μέ τήν μεταπολίτευση τό 1974. Στόν βαθμό τοῦ Πλοιάρχου ἀπεστάλη στήν Ὀλλανδία (1980) ὡς Διοικητής τοῦ Ναυτικοῦ Κλιμακίου διά τήν παρακολούθηση τῆς κατασκευῆς καί τήν παραλαβή τῶν νέων Φρεγατῶν ΕΛΛΗ καί ΛΗΜΝΟΣ. Μετά τήν ἀποστρατεία του μέ τόν βαθμό τοῦ Ἀντιναυάρχου (1988), ἀνακλήθηκε στήν ἐνέργεια καί συνέταξε τίς νέες Διατάξεις (Γενικό Κανονισμό) τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ.

Κατά τήν ἀπασχόλησή του μέ τά γράμματα, δημοσίευσε καί παρουσίασε κείμενα ναυτικῆς ἱστορίας, λογοτεχνίας καί ποιήματα σέ διάφορα περιοδικά καί ἐφημερίδες. Διετέλεσε συντάκτης γιά τρία χρόνια τοῦ περιοδικοῦ Περίπλους Ναυτικῆς Ἱστορίας τοῦ Ναυτικοῦ Μουσείου Ἑλλάδος καί γιά ἕξι χρόνια τοῦ περιοδικοῦ του ἱδρύματος Μαρία Τσάκου. 

Ἐκδοθέντα ἔργα του: Ὁ Ναυτικός Σάκκος (ποιήματα, ἐκδ. Ι. Σιδέρη, 1994), Ἀπό τόν Ἥλιο ὡς τόν Θουκυδίδη (ποιήματα, ἐκδ. Ι. Σιδέρη, 1997), Ὁμηρικά Ναυτικά Θέματα (ἐκδ. Ι. Σιδέρη, 2006), Φιλοσοφικά ἀπανθίσματα Γρ. Λιονή (ἐκδ. Παρουσία, 1997, Ἐπιμέλεια), Ἡμερολόγιο Ν. Ἀγώνα 1912-13 (ἐκδ. Ι. Σιδέρη, 2010, Ἐπιμέλεια), Ἡ ἀπελευθέρωση τῆς Χίου (Ἐπιμέλεια, 2015). 

Για περισσότερα βιβλία των "Εκδόσεων Πικραμένος" εδώ και εδώ.

Οι "Αλληλένδετες Βιογραφίες" της Μίτσης Σκ. Πικραμένου

Οι "Αλληλένδετες Βιογραφίες" είναι ένα εκδοτικό έργο που αποτελείται από πέντε ''πλούσιες'' μυθιστορηματικές βιογραφίες, που αφορούν προσωπικότητες οι οποίες σημάδεψαν με την παρουσία τους, το πρώτο μισό του 20ού αιώνα στην Ελλάδα. Ο πρώτος τόμος της σειράς είναι η αναθεωρημένη και συμπληρωμένη δεύτερη έκδοση της βιογραφίας της συγγραφέως Πηνελόπης Δέλτα (1874-1941) με τίτλο "Πρέπει ο θάνατός μας να ωφελήσει σε κάτι, ειδεμή είναι άχρηστος" (2015, 576 σελίδες). Ο δεύτερος τόμος είναι η αναθεωρημένη και συμπληρωμένη επίσης, βιογραφία του Μακεδονομάχου Παύλου Μελά (1870-1904) με τίτλο "Έμεινα εκεί εκτελών το προς την πατρίδα καθήκον" (2015, 512 σελίδες). Και με τις δύο αυτές προσωπικότητες είχε ασχοληθεί και στο παρελθόν η συγγραφέας-ερευνήτρια Μίτση Πικραμένου, αλλά το έργο της ολοκληρώθηκε με τις συγκεκριμένες εκδόσεις που κυκλοφόρησε ο εκδοτικός οίκος "Πικραμένος" της Πάτρας. 

Στη συνέχεια καταπιάστηκε με τη βιογραφία του πολιτικού Ίωνος Δραγούμη (1878-1920) στην οποία έδωσε τον τίτλο "Δεν έκαμα στη ζωή ό,τι ήθελα, μα τόσο μπόρεσα" (2013 η πρώτη έκδοση και 2017 η δεύτερη συμπληρωμένη και ανανεωμένη έκδοση των 624 σελίδων). Το τελευταίο πρόσωπο που έχει βιογραφήσει -βασισμένη στο ερευνητικό έργο του αντιστράτηγου και δικηγόρου Νίκου Νικολαΐδη- είναι η Γαλλίδα Λουίζα Ριανκούρ, μια άγνωστη, στους περισσότερους, μορφή της εποχής, που έζησε στην Ελλάδα και προσέφερε ποικιλοτρόπως, τις τέσσερις πρώτες δεκαετίες του προηγούμενου αιώνα. Το "Πεθαίνουμε εκεί που αγαπάμε" των 512 σελίδων κυκλοφόρησε το 2015. Το κεφάλαιο "Αλληλένδετες Βιογραφίες" κλείνει -για την ώρα τουλάχιστον- με την πολυσήμαντη εργογραφία της συγγραφέως του "Τρελαντώνη", του "Μάγκα", του "Παραμυθιού χωρίς όνομα" και των "Μυστικών του βάλτου". Τίτλος; "Ό,τι και να κάνεις, ό,τι και να κάνω, οι ψυχές μας είναι ένα" (2016, 544 σελίδες).

Και στα πέντε αυτά βιβλία, τα εξώφυλλα ανέλαβε ο Μιχάλης Σιγάλας, ενώ τις διορθώσεις και την επιμέλεια των κειμένων έφερε εις πέρας η Κατερίνα Τσιούμα. Κοπιαστική εργασία φαντάζομαι, αν αναλογιστεί κάνεις πως μιλάμε για πέντε τόμους άνω των 500 σελίδων ο καθένας!

Μπορεί τα βιβλία αυτά να εκδόθηκαν σε μικρό χρονικό διάστημα, αλλά είναι σίγουρο πως η συγγραφέας έκανε μια πολύχρονη και πολυεπίπεδη έρευνα σε αρχεία και βιβλιοθήκες, για να φτάσει στο σημείο να καταθέσει αυτές τις εργασίες, στις οποίες συμπλέκεται η πραγματική ιστορία με τον μύθο. Διαβάζοντάς τα, παρακολουθούμε αφώτιστα στοιχεία της ζωής και της δράσης των ηρώων, του Παύλου Μελά, της Πηνελόπης Δέλτα, του Ίωνα Δραγούμη και της Λουίζας Ριανκούρ. Οι ιστορίες τους αναδεικνύονται στο λογοτεχνικό κείμενο μέσα από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση των χαρακτήρων. Παράλληλα, όμως, αποκαλύπτονται, η διαπλοκή των χαρακτήρων και οι σχέσεις τους με τα τεκταινόμενα μιας εποχής εν πολλοίς αθησαύριστης, ως προς τις πραγματικές συνθήκες.

Φρονώ πως είναι αρκετά δύσκολο να γράψει κανείς "Βιογραφία" για τα συγκεκριμένα πρόσωπα, ειδικά για τις περιπτώσεις του Παύλου Μελά και της Λουίζας Ριανκούρ, για τους οποίους δεν γνωρίζουμε πολλές λεπτομέρειες για το έργο και κυρίως για τη ζωή τους. Εκεί πιστεύω πως εισχωρεί το λυτρωτικό στοιχείο του μύθου για να ξεκλειδώσει κάποια κομμάτια και να ενώσει το παζλ των προσωπικοτήτων, φτιάχνοντας το πολύ δύσκολο -και επικίνδυνο ορισμένες φορές- είδος της "μυθιστορηματικής βιογραφίας". 

Πρόκειται ασφαλώς για τέσσερις αινιγματικές και εμβληματικές προσωπικότητες, με τις οποίες η συγγραφέας καταπιάνεται με αγάπη - αυτό το αίσθημα διακατέχει τα βιβλία της, μέσα από τα οποία αναβιώνει και το ταραγμένο κλίμα εκείνης της εποχής. Πέρα όμως από τις τέσσερις αυτές βιογραφίες, αξίζει τον κόπο να σταθεί κανείς και στο τελευταίο έργο της σειράς, στην εργογραφία της Πηνελόπης Δέλτα. 

Εδώ η Μίτση Πικραμένου καταθέτει τα αποτελέσματα μιας επίπονης και εκτεταμένης μελέτης αρχείων και πρωτογενών πηγών, απευθυνόμενη στο ευρύ κοινό και όχι μόνο σε ένα ειδικό κοινό (φιλόλογοι, ειδικοί μελετητές λογοτεχνίας, κ.λπ.). Όπως και στις βιογραφίες, έτσι και εδώ, η Πηνελόπη Δέλτα παρουσιάζει και βιογραφεί το έργο της!

Επιτρέψτε μου ένα μικρό δείγμα γραφής από την βιογραφία του Ίωνα Δραγούμη (σελ.: 346-347), ο οποίος υπηρέτησε ως Πρόξενος στην Αλεξανδρούπολη, Δεδέαγατς τότε!

[...] Έφυγα για το Δεδέαγατς στις 5 Σεπτεμβρίου του 1905 [...]. Έφθασα στον προορισμό μου δέκα ημέρες αργότερα μετά από ένα μακρύ ταξίδι που μου έδωσε την ευκαιρία να αντικρίσω ξανά τη βόρεια Ελλάδα, ακόμα και το Άγιο Όρος είδα από μακριά. Η χαρά μου ήταν μεγάλη, βρισκόμουνα ξανά στην ταλαιπωρημένη και βασανισμένη τουρκοκρατούμενη περιοχή [...]. Αγαπούσα πάντοτε με πάθος την Πηνελόπη Δέλτα αλλά πάλευα να ιεραρχήσω τα πράγματα. Έπρεπε να βάλω στην άκρη το συναίσθημα και να παλέψω για τον ιερό σκοπό μου. Αυτός ήταν ο αρχικός και μόνιμος στόχος μου, τον ήξερε η αγαπημένη και συμφωνούσε. Το δέσιμό μας δεν υπήρξε ποτέ σωματικό, πάντοτε ήταν πνευματικό και η ιδέα της απελευθέρωσης της πατρίδας ξεπερνούσε και για τους δυο μας οποιαδήποτε άλλη επιδίωξη. 
Βρισκόμουνα στη Θράκη, στο Δεδέαγατς και ακολουθούσα με συνέπεια τις δημοσιοϋπαλληλικές υποχρεώσεις μου. Φρόντιζα την εξυπηρέτηση των αιτημάτων των πολιτών και την εύρυθμη λειτουργία του προξενείου. Τον πρώτο καιρό πεταγόμουν και στον Πύργο, που ήταν υπό την εποπτεία μου. Το Υπουργείο Εξωτερικών είχε βρει στο πρόσωπό μου τον άνθρωπο που δεν έλεγε όχι σε ό,τι κι αν του ζητούσαν. Προσπαθούσα ακατάπαυστα να διαποτίζω τους συμπατριώτες μου με την αδιαμφισβήτητη βεβαιώτητα ότι είχαν ελληνική καταγωγή και ότι είχαν κάθε δικαίωμα να ζουν την καθημερινότητά τους χωρίς φόβο [...].  

Η ενασχόληση της Πηνελόπης Δέλτα με τη συγγραφή ξεκίνησε τυχαία. Τα πρώτα της κείμενα δεν πέρασαν απαρατήρητα, κι επιπλέον οι δημοτικιστές της εποχής τής χρωστούσαν πολλά, τόσο για την ηθική, όσο και για την οικονομική της υποστήριξη. Έτσι, αφενός, της συμπαραστάθηκαν ουσιαστικά με συζητήσεις, συμβουλές και ουσιαστική βοήθεια, αφετέρου η ίδια εργάστηκε με συνέπεια και επιμονή. Πέτυχε, τελικά, να εξελιχθεί σε μια από τις πλέον σημαντικές Ελληνίδες συγγραφείς. 

Εξάλλου, ο Ίων Δραγούμης είχε, εκ προοιμίου, σφραγίσει την πνοή και το νόημα του έργου της, έχοντάς της εκμυστηρευτεί πως «Ὅ,τι και να κάνεις, ὅ,τι και να κάνω, οἱ ψυχές μας εἶναι ἕνα». Τα λόγια αυτά η Δέλτα μετουσίωσε σε πράξη και γραφή, καθώς η φασματική «μούσα» της θεματικής της παρέμεινε από την αρχή μέχρι το τέλος ο Ίων. Η ψυχική εγγύτητα με τον αιωνίως αγαπημένο δεν εξασθένησε ούτε μετά την απομάκρυνση του Ίωνα, όπως το έργο μαρτυρά. Η πνευματική του συγκρότηση, η πολιτική του δράση, το βαθύ του ενδιαφέρον για την παιδεία και τη δημοτική γλώσσα έγιναν για την Πηνελόπη οδοδείκτες στον βίο και στο χαρτί. Αποφάσισε να εγκαταλείψει μόνο αφού είχε ολοκληρώσει τις υποχρεώσεις της, αφήνοντας κληρονομιά ένα κραταιό συγγραφικό έργο. 

Ορισμένα από τα κείμενά της, έως τώρα άγνωστα, δημοσιεύονται συγκεντρωμένα εδώ για πρώτη φορά. Παρουσιάζουν μια Πηνελόπη Δέλτα διαφορετική από αυτή που έχουμε ήδη γνωρίσει και κυρίως αναδεικνύουν τις συνθήκες που έζησε η γυναίκα, ο άνθρωπος, η πολίτης.

Η Πηνελόπη Δέλτα, όπως είναι γνωστό, αφηγείται τη ζωή της μέσα στα αυτοβιογραφικού περιεχομένου σημαντικά κείμενά της, αλλά και στις πολυάριθμες εκδεδομένες επιστολές ή το λογοτεχνικό έργο της. Σε μια συναρπαστική αφήγηση εδώ παρουσιάζεται ο βίος της με τη βοήθεια ποικίλων αποσπασμάτων από το πρωτότυπο έργο της, τα οποία διατηρούν απολύτως την ορθογραφία και το ξεχωριστό ύφος της συγγραφέως. 

Οι ανεξέλεγκτες καταστάσεις, τα μη αναμενόμενα γεγονότα, τα θετικά και τα αρνητικά συναισθήματα κυριάρχησαν σε μια ζωή που η ίδια δεν ήθελε να είναι ούτε εύκολη ούτε συνηθισμένη. Στρατευμένη στην ιδέα του ελληνισμού από τον μεγάλο, τον ανεκπλήρωτο έρωτά της, πάλεψε με όλες τις δυνάμεις της για τους στόχους ζωής που έθεσε. Ζωντανός ή νεκρός, ο Ίων Δραγούμης βρισκόταν πάντοτε στη σκέψη της από τα τριάντα ένα της χρόνια που τον γνώρισε έως τον προαποφασισμένο θάνατό της. Η καταλληλότερη στιγμή για να φύγει για το αιώνιο ταξίδι ήταν όταν πατούσαν οι Γερμανοί το πόδι τους στην πρωτεύουσα, το 1941. Ακολούθησε έτσι όσα είχε βάλει στο στόμα του Αλέξιου στο έργο της Για την Πατρίδα. Ήταν κάτι που θα έλεγε ο Ίων Δραγούμης, αυτό που τον χαρακτήριζε. 

«Παντοῦ καὶ πάντα μπορεῖ κανεὶς νὰ ὑπηρετήσει τὴν πατρίδα του. Καὶ τὴ ζωή σου δὲν ἔχεις δικαίωμα νὰ τὴ σπαταλήσεις ἢ νὰ τὴν πετάξεις. Ξόδεψέ την, δῶσε την, μὰ μὲ τρόπο ποὺ νὰ ὠφελήσει. Δὲ χρησιμεύει νὰ πεθάνομε ἀπὸ ἀγάπη ἢ ἀπὸ λύπη γιὰ τὴν πατρίδα. Πρέπει ὁ θάνατός μας νὰ ὠφελήσει σὲ κάτι. Εἰδεμὴ εἶναι ἄχρηστος». 

Ίων Δραγούμης. Ένα βιβλίο που αναφέρεται στην τριπλή του ιδιότητα, του διπλωματικού, του πολιτικού και του πνευματικού ανθρώπου, με φόντο την προσωπική του ζωή και τα πολυποίκιλα θέματα που τον απασχόλησαν. Ένα πρόσωπο που σημάδεψε τις αρχές του εικοστού αιώνα με τη δραστηριότητά του και μένει στην επικαιρότητα χάρη στην άδικη και ακατανόητη δολοφονία του. Η βιογραφία του σε πρώτο πρόσωπο δίνει έμφαση στο πώς ο ίδιος αντιλαμβανόταν όσα του συνέβαιναν κι εκείνα που παρατηρούσε γύρω του. Ένα βιβλίο μοναδικό που θα καθηλώσει τον αναγνώστη με τα νέα στοιχεία, τα οποία έρχονται στο φως και διαφοροποιούν την εικόνα που είχαμε για τον Ίωνα.Ήταν ένας άνθρωπος που πάντοτε επιδίωκε να είναι αδέσμευτος, ήταν αποφασισμένος και αποφασιστικός και πάλεψε πολύ για όσα πίστευε. Έτσι έγινε και με τις πολιτικές του απόψεις που στην ωριμότητά του άλλαξαν πολύ!

Ένας ήρωας αλλά κι ένας πολύ ευαίσθητος άνθρωπος. Ένας στρατιωτικός που τίμησε το επάγγελμά του και αναμείχθηκε σε όλες τις ριψοκίνδυνες και μυστικές κινήσεις της εποχής του. Σήμερα τον θεωρούμε πολύ συντηρητικό, εκείνος όμως θεωρούσε τον εαυτό του προοδευτικό, επειδή φρόντιζε για την πατρίδα του και δεν αδιαφορούσε για τα κοινά. Ήταν ωστόσο και οικογενειάρχης, σύζυγος, γιος, αδελφός και κυρίως πατέρας. Την ώρα των κρίσιμων αποφάσεων πάλευε ανάμεσα στο καθήκον και την αγάπη για τα παιδιά του. Θα παρακολουθήσουμε εδώ την καθημερινότητα του Παύλου Μελά, τις απόψεις και τους προβληματισμούς του. Κυρίως όμως τον αγώνα του για τη Μακεδονία και την εσωτερική του αγωνία να μην χάσουν άνθρωποι τη ζωή τους, ακόμη κι αν ήταν Βούλγαροι. Ο Μελάς λάτρευε τη ζωή ακόμα και των ζώων, απέφευγε την αδικία, δεν δίσταζε να κλάψει όταν οι εξελίξεις τον απογοήτευαν και αντίκριζε το περιβάλλον με ρομαντική διάθεση. Δεν φοβόταν τον θάνατο και όποτε χρειάστηκε προθυμοποιήθηκε να ριψοκινδυνεύσει. Το πορτρέτο ενός ανθρώπου απόλυτα φυσιολογικού, που εκτέθηκε εν γνώσει του σε ασυνήθιστες και σπάνιες καταστάσεις, οι οποίες είχαν ως συνέπεια να τον οδηγήσουν στον θάνατο. Αντιμετώπισε με δική του πρωτοβουλία και ρίσκο αήθη και μοιραία περιστατικά, που τον έκαναν να αντικρίζει συχνά κατά πρόσωπο τον θάνατο. Το μόνο που μπορούμε να του πούμε σήμερα, θαυμάζοντας το κουράγιο του, είναι: Τα σέβη μας, Παύλο Μελά! 

Μια Γαλλίδα μαρκησία, γεννημένη το 1846, που δεν είχε καμία σχέση με την Ελλάδα, ήρθε όμως σε επαφή μαζί της από ένα άρθρο. Διάβασε για τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο και την Άλωση στα πέντε χρόνια της και άρχισε να θαυμάζει το Βυζάντιο και τον πολιτισμό του.Με τα χρόνια, η προτίμησή της για τη χώρα μας μεγάλωνε και παρακολουθούσε όσο μπορούσε την επικαιρότητα. Μόνη της έμαθε ελληνικά, την καθαρεύουσα φυσικά. Επειδή δεν μπορούσε να ασχοληθεί με τη Γαλλία, όπου πολλά τη στενοχωρούσαν, αρθρογραφούσε για την Ελλάδα και έτσι γνωρίστηκε με Έλληνες που πήγαιναν τακτικά στη Γαλλία. Ανάμεσά τους ο Δημήτριος Βικέλας, ο Στέφανος Δραγούμης και ο Νεοκλής Καζάζης. Το 1899, μετά τον θάνατο του συζύγου της, του Ολιβιέ ντε Ριανκούρ, μαζί με τον γιο της Ραούλ ταξίδεψαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Ήθελαν να ελέγξουν εάν υπήρχαν οι προϋποθέσεις για να ζήσουν οριστικά στη χώρα μας. Διαπίστωσαν ότι η Ελλάδα τους άρεσε και έναν χρόνο αργότερα εγκαταστάθηκαν μόνιμα. Ο γιος της κατατάχθηκε εθελοντικά στον ελληνικό στρατό για ένα διάστημα. Αργότερα υπηρέτησε κανονικά τη θητεία του και ονομάστηκε ανθυπολοχαγός. Έως εκεί ήταν όμως η σχέση του με την Ελλάδα. Επέστρεψε στη Γαλλία και δεν ήρθε ούτε όταν η μητέρα του τον πίεζε να πολεμήσει στο πλευρό των Ελλήνων στους Βαλκανικούς Πολέμους. Προτίμησε να ζει έναν άσωτο βίο στη χώρα όπου είχε γεννηθεί, μακριά από την επιρροή της μητέρας του. Η Λουίζα Ριανκούρ έζησε από το 1900 έως το 1941 μια πολύ έντονη ζωή. Η περίοδος ήταν ταραγμένη, οι ανάγκες τεράστιες. Η δραστηριότητα και η περιουσία της κάλυψαν πολλά κενά όπως θα παρακολουθήσουμε αναλυτικά εδώ.

Η Μίτση Σκ. Πικραμένου γεννήθηκε και κατοικεί στην Αθήνα. Σπούδασε γαλλική φιλολογία και κατόπιν βιβλιοθηκονομία. Πήρε το διδακτορικό της από το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Παράλληλα, της ανατέθηκαν συγκεκριμένες εργασίες από διάφορους φορείς (Βουλή των Ελλήνων, Μουσείο Μπενάκη, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών, Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο) ή και ιδιώτες.
Η εργογραφία της Μίτσης Σκ. Πικραμένου περιλαμβάνει περισσότερες από 6.000 σελίδες σε μονογραφίες και έργα υποδομής (ευρετήρια, βιβλιογραφίες, έντυπους καταλόγους βιβλιοθηκών, έκδοση γαλλικών επιστολών του Ιωάννη Καποδίστρια, μετάφραση έργου του Jean Savant, μελέτες για τον Θανάση Πετσάλη-Διομήδη, το «Γλυκυσματοποιείον» του Σπυρίδωνος Παυλίδη, κ.ά.)
Από το 2011 στράφηκε στη λογοτεχνική γραφή με ιστορικά μυθιστoρήματα ή μυθιστορηματικές βιογραφίες και διατηρώντας πάντοτε το φιλέρευνο και φιλομαθές ενδιαφέρον της για τα ζητήματα και τις προσωπικότητες που καταπιάνεται. Απευθυνόμενο στο ευρύ κοινό, χωρίς πλέον αυστηρό επιστημονικό χαρακτήρα, αλλά ως αποτέλεσμα εκτεταμένης και εργώδους μελέτης αρχείων και πρωτογενών πηγών, προέκυψε προοδευτικά το πολύτομο εκδοτικό της εγχείρημα «Αλληλένδετες Βιογραφίες».

Έξι νέα βιβλία από τις "Εκδόσεις Πικραμένος" της Πάτρας

Οι "Νότες Λογοτεχνίας" παρουσιάζουν τις "Εκδόσεις Πικραμένος" από την Πάτρα. Ένας εκδοτικός οίκος που εδώ και αρκετά χρόνια παράγει πολιτισμό, εκδίδοντας βιβλία γενικού ενδιαφέροντος, συνεργαζόμενος με συγγραφείς από όλη την Ελλάδα. 

O Γιάννης Πικραμένος, Oδοντίατρος, ξεκίνησε την εκδοτική δραστηριότητα στις αρχές του 1973, στην Aθήνα. Aπό τότε, κάτω από διάφορα επιχειρηματικά σχήματα και διακριτικούς τίτλους, ασχολείται συστηματικά με τις εκδόσεις και την παραγωγή βιβλίων. Aπό το 1977 ενεπλάκη και στις γραφικές τέχνες. Tο 1989 μετέφερε τις δραστηριότητές του στην Πάτρα, ιδρύοντας το Typorama. Aπό τις αρχές του 2004 αποχώρησε από το Typorama και έκτοτε συνεχίζει τις δραστηριότητές του ως Γιάννης Πικραμένος, Eκδότης.  Η εκδοτική δραστηριότητά του τα τελευταία χρόνια, που μετεγκαταστάθηκε από την Αθήνα στην Πάτρα, αφορά εκδόσεις για την Πάτρα και την ιστορία της (κυρίως λευκώματα), ενώ τελευταία ασχολείται και με εκδόσεις λογοτεχνίας, δόκιμων αλλά και νεοεμφανιζόμενων συγγραφέων. Το τελευταίο εξάμηνο εξέδωσε βιβλία ποίησης, νουβέλες και μυθιστορήματα της Ακακίας Κορδόση, του Μιχάλη Μακρόπουλου, της Λιλής Μαγκουρίλου... κάποια από αυτά σε συλλεκτικές εκδόσεις αριθμημένων αντιτύπων.  Ο εκδοτικός οίκος ασχολείται, επίσης, και με τις επιστημονικές εκδόσεις (κυρίως ιατρικές), ενώ είναι στελεχωμένος με εξειδικευμένο προσωπικό, ώστε να κατασκευάζει έντυπα και βιβλία για λογαριασμό τρίτων.

Παρακάτω, σας προτείνουμε ορισμένα από τα καινούργια βιβλία των "Εκδόσεων Πικραμένος", στα οποία τα περισσότερα υπέροχα εξώφυλλα και σκίτσα είναι του Μιχάλη Σιγάλα. Αναζητήστε τα στα βιβλιοπωλεία και καλή ανάγνωση!

"Τα χρυσόψαρα και άλλα 49 ανεκδιηγήματα" του Θάνου Αθανασόπουλου

(Μάρτιος 2018)

Μουσική. Μουσικοί. Εργάτες. Η Λίτσα. Άλλες Λίτσες. Μπαρ και περίπτερα. Θερμοσίφωνες και γυψοσανίδες. Εγκληματίες, τζογαδόροι, φαντάσματα, γοργόνες και χρυσόψαρα. Φαντάροι και αξιωματικοί. Γητευτές κουνουπιδιών και πωλητές λύσεων. Καριερίστες κι αλκοολικοί. Ένα αλλοπρόσαλλο συνονθύλευμα από ιστορίες που υφαίνουν σελίδα τη σελίδα τη βεβαιότητα στον αναγνώστη ότι, τελικά, δεν υπάρχει κανένα νόημα. Μια συλλογή ανεκδιήγητων διηγημάτων. Μια συλλογή ανεκδιηγημάτων.

Ο Θάνος Αθανασόπουλος γεννήθηκε το 1975 στη Θεσσαλονίκη.  Από το 2001 ζει στην Ολλανδία, όπου αποφεύγει συστηματικά να εργάζεται, επιβιώνοντας ως μουσικός και καθηγητής σαξοφώνου. 

"Το μυστικό του βασιλιά των γερανιών" της Μιράντας Βατικιώτη

(Νοέμβριος 2017)

Αγαπητέ συνάδελφε, εύχομαι να είσαι καλά στην υγεία σου και να ξεκουράζεσαι. Το ίδιο προσπαθώ να κάνω κι εγώ, αλλά δεν είναι εύκολο. Δεν ξέρω τι άλλες υποθέσεις κλήθηκες εσύ ως επιθεωρητής στα νιάτα σου να εξιχνιάσεις, αλλά αυτή εδώ η υπόθεση ήταν αναμφίβολα ένα από τα πιο ανατριχιαστικά θρίλερ που έχουν δει τα μάτια μου. Να πέφτουν τα στοιχεία βροχή και η αλήθεια να παραμένει κρυμμένη! Και το έγκλημα τόσο προσεκτικά σχεδιασμένο, τόσο μεθοδικά και σχολαστικά, που ούτε ένα λάθος δεν έγινε. Ή μάλλον έγινε, και πάλι καλά να λες: Όλοι τους ξέχασαν να βάλουν στην εξίσωση τον πιο αστάθμητο παράγοντα, τον ανθρώπινο. Που και πάλι, αν δεν ήταν εκείνη η έκπτωση, ίσως ακόμη να ψάχναμε. Ευτυχώς όμως το μυστικό αποκαλύφθηκε. Ευτυχώς γιατί τίποτα δεν είναι δεδομένο σ’ αυτή τη ζωή. Το μόνο σίγουρο είναι πως από δω και πέρα κανένας μας ποτέ ξανά δεν θα τηγανίσει ανέμελος πατάτες και τα γεράνια δεν θα είναι ποτέ ξανά τα ίδια για μας. Έτσι πάει. Κάποιες αλήθειες καταφέρνουν να μας αλλάξουν ανεπιστρεπτί. Και αναρωτιέμαι μήπως κάποια μυστικά θα ήταν καλύτερα να έμεναν για πάντα θαμμένα. Αναρωτιέμαι… Εσύ όμως μπορείς να πάψεις. Η υπόθεση έκλεισε.   Καλό φθινόπωρο Με εκτίμηση Επιθεωρητής Γ. Παπαδόπουλος

Ένας άνθρωπος βρίσκεται άγρια δολοφονημένος στην μπανιέρα του σπιτιού του, στο Αιγάλεω.   Ο δράστης, προτού αποχωρήσει από τον τόπο του εγκλήματος, έχει φροντίσει να βάλει φωτιά στον νεκρό και να αφήσει πίσω του ένα αινιγματικό γραπτό μήνυμα.   Κι αυτό είναι μόνο η αρχή.   Σ’ αυτή την περιπέτεια ο επιθεωρητής Γ. Παπαδόπουλος για να λύσει τον γρίφο θα κληθεί να ξεπεράσει όχι μόνο τον εαυτό του αλλά και κάθε είδους όριο, με τον βοηθό του Α. Αλεξάκη πιο σοβαρό και πιο αποφασισμένο από ποτέ.   Η έρευνα θα οδηγήσει σε θαμμένα μυστικά, μια ψυχιατρική κλινική, τον Μπέρτολτ Μπρεχτ, ηλικιωμένους επιθεωρητές και ψυχεδελικά όνειρα άνευ προηγουμένου. Η σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα θα πλαισιώσει όλα αυτά τα φαινομενικά άσχετα μεταξύ τους κομμάτια του ανατριχιαστικού παζλ και το συμπέρασμα αναπόφευκτα θα είναι σκληρό.   Μόνο αντίβαρο στη μελαγχολία είναι τα λουλούδια που ανθίζουν παντού μέσα σ’ αυτή την υπόθεση, κατά βάση γεράνια, μα όχι μόνο.

Η Μιράντα Βατικιώτη γεννήθηκε το 1982 στην Αθήνα. Σπούδασε Θεατρολογία στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, επέστρεψε στην Αθήνα για μεταπτυχιακές σπουδές στη Φιλοσοφική Σχολή και από το 2014 είναι υποψήφια διδάκτωρ στη Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Η ενασχόλησή της με τη λογοτεχνία ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία, και έκτοτε δεν σταμάτησε ποτέ. Έχει εκδώσει το διήγημα μυστηρίου για παιδιά "Μαγικό ρολόι" στις εκδόσεις Κ.Μ. Ζαχαράκης, το οποίο προτάθηκε για Κρατικό Βραβείο Παιδικής Λογοτεχνίας (2006), και το αστυνομικό μυθιστόρημα Οι τέσσερις εποχές του κυρίου Ανανία (Εκδόσεις «Πικραμένος», 2016).

"Το τίμημα του λάθους" της Άννας Καλατζιάν
(Μάρτιος 2018)

Λάθη. Η ζωή μας διακατέχεται από σφάλματα και λάθη. Ένα μυθιστόρημα, δύο ιστορίες μας ταξιδεύουν με μεσογειακά αρώματα στο πρόσφατο παρελθόν θεματοποιώντας την ξενιτιά, τη μετανάστευση, αλλά και τη διάπραξη του προσωπικού λάθους. Η πρώτη με αφετηρία τα Μεστά της Χίου φέρνει άρωμα μαστίχας στη Μανσούρα και την Αλεξάνδρεια, τα χρόνια του Φαρούκ. Η δεύτερη εκτυλίσσεται στην Αλβανία του Ενβέρ Χότζα, στην Αυλώνα και τα Τίρανα. Οι δρόμοι όμως στις ζωές των πρωταγωνιστών ενώνονται οδηγώντας στη νεότερη Αθήνα, γύρω από την πλατεία Βικτωρίας. Η γυναικεία υπόσταση αναμετράται με τις αντίξοες συνθήκες για την καθημερινή διαβίωση και διερευνά έμπρακτα τη δυνατότητα για ένα καλύτερο αύριο. Παράλληλα με τις εξελίξεις των οικονομικών, πολιτικών και κοινωνικών λειτουργιών, από την έναρξη της μεταπολεμικής περιόδου έως σήμερα, οι ηρωίδες του μυθιστορήματος ωριμάζουν καθώς προσπαθούν να ανεξαρτητοποιηθούν και να ξεφύγουν από τη μοίρα των απροσδόκητων ανατροπών. Αναζητούν λύσεις, αναλαμβάνουν ευθύνες και πρωτοβουλίες, αλλά πληρώνουν και το τίμημα… Το τίμημα του λάθους.

Η Άννα Καλατζιάν γεννήθηκε στη Μανσούρα της Αιγύπτου, όπου και έμεινε μέχρι και τα δεκαοκτώ της χρόνια, τελειώνοντας τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στα Ελληνικά Εκπαιδευτήρια Μανσούρας. Σπούδασε Κοινωνιολογία στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Καΐρου και Συμβουλευτική Ψυχολογία στο Ball State University, Ιντιάνα, ΗΠΑ. Εργάστηκε στα Κέντρα Ψυχικής Υγιεινής και Κοινωνικών Ερευνών (1967-1971). Από το 1971 έως το 1990 εργάστηκε στην Ελληνοαμερικανική Ένωση ως καθηγήτρια και βοηθός Διευθυντού Αγγλικών Σπουδών. Από το 1990 μέχρι το 2006 εργάστηκε ως Ακαδημαϊκή Σύμβουλος και καθηγήτρια στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος, το Deree College. Τώρα είναι συνταξιούχος και ασχολείται με τη συγγραφή. Είναι παντρεμένη και έχει τρία παιδιά.

"Ο ελέφαντας του Hotel Phidias" του Θοδωρή Τσαπακίδη
(Νοέμβριος 2017)

Ο Θάνος Αποστολίδης, ένας σαρανταπεντάρης καθηγητής και συγγραφέας που συνεχώς νιώθει να «πατάει σε δύο βάρκες», σε μια απέλπιδα προσπάθεια να αποδράσει από την πνιγηρή μικροαστική ζωή του, δέχεται να γίνει συνεργός σε μια «κινηματογραφική» απόδραση από τις φυλακές Κορυδαλλού. Όμως γρήγορα συνειδητοποιεί ότι καταλήγει πιόνι σε ένα παιχνίδι που δεν ελέγχει. Μια απρόσμενη βράβευση και μια απίστευτη γυναίκα, κάποιοι φίλοι από τα παλιά και κάποιοι αναπάντεχοι σύμμαχοι, πολύ αλκοόλ και η ανεκπλήρωτη προσδοκία ενός ταξιδιού στις επικράτειες των ελεφάντων, τον στηρίζουν στο δρόμο για να βγει από το λαβύρινθο που έχτισαν γύρω του μυστικές υπηρεσίες και διεφθαρμένοι πολιτικοί. Ο Ελέφαντας του «Hotel Phidias» είναι ένα σύγχρονο πολιτικό θρίλερ σε μια Ελλάδα σε μόνιμη κρίση και παράλληλα η αγωνιώδης επιδίωξη ενός άντρα στα μισά της ζωής του για χειραφέτηση και αυτογνωσία.

Ο Θοδωρής Τσαπακίδης γεννήθηκε το 1970 στις Βρυξέλλες από γονείς πολιτικούς πρόσφυγες. Ήρθε με την οικογένειά του στην Ελλάδα οχτώ χρονών. Μεγάλωσε στο Παλαιό Φάληρο και σπούδασε στην Πάτρα Μηχανολόγος Μηχανικός. Επιστρέφοντας στην Αθήνα, ασχολήθηκε με τη λογοτεχνική μετάφραση και το θέατρο και στη συνέχεια με τη διδασκαλία. Έχει μεταφράσει φιλοσοφικά και επιστημονικά συγγράμματα, θεωρητικά κείμενα για το θέατρο, λογοτεχνία (Γκόρντιμερ, Μπάρι, Κινάρ κ.ά.) και έχει γράψει θεατρικά έργα (Ρωμαίος και Ιουλιέτα – περιμένοντας, Επιχείρηση Χαλιμά κ.ά.), ποίηση (Ο τρίτος από αριστερά κωπηλάτης – Εκδ. Ροές, Ουρανός δωματίου – Εκδ. Σοκόλη), το μυθιστόρημα Belladonna (Εκδ. Βιβλιοπέλαγος) και το παραμύθι Ο πρίγκιπας της Μένουα (Εκδ. Ροές). Αρθρογραφεί στον ηλεκτρονικό Τύπο για πολιτιστικά θέματα (LEFT.GR, Commonality.gr, Bookpress.gr, κ.ά.) και έχει εκπομπή στο ραδιόφωνο (Γιαξεμπόρε /Μεταδεύτερο).

"Το φάλτσο μικρόφωνο" της Ελένης Φυσέκη
(Απρίλιος 2017)

Ο Νίκος, πρώην ροκάς και νυν επαγγελματίας ηχολήπτης, έχει αποχαιρετήσει ειρηνικά και προ πολλού και τις ροκ μπάντες και τη θητεία του στο sex ’n’ drugs and rock ’n’ roll. Έχει συμβιβαστεί στωικά με τον ρεαλισμό της εγχώριας πραγματικότητας που υπαγορεύει πως η μόνη πιθανότητα να ζήσει σήμερα κάποιος από τη μουσική είναι να έχει μπουζούκια στην ορχήστρα. Στην εποχή της κρίσης οι ένδοξες νύχτες έχουν παρέλθει. Άλλη μια σεζόν με δουλειά δεν είναι λίγη ακόμη και για τις μεγάλες πίστες. Όταν ο τραγουδιστής–φίρμα κλείνει την ανοιξιάτικη σεζόν σε μαγαζί της Θεσσαλονίκης, το αθηναϊκό σχήμα μαζί με τον Νίκο ξεκινούν πρόβες και εμφανίσεις στη συμπρωτεύουσα. Ωστόσο, η απρόοπτη και μυστηριώδης εξαφάνιση του Τάκη, βασικού κιθαρίστα της ορχήστρας, θα αναστατώσει όλους τους μουσικούς αλλά κυρίως τον κολλητό του φίλο Νίκο. Έτσι ο Νίκος, όσο και αν θέλει να δηλώνει πως το μόνο που ξέρει να κάνει είναι να παίζει μουσική και να ρυθμίζει ηχεία και μικρόφωνα, θα κληθεί να εκτελέσει κακήν κακώς και τον ρόλο του ντετέκτιβ… Ένας άφαντος φίλος και πολλές φήμες υφέρπουσες, ένα σμάρι βασιλιάδες και πεταλουδίτσες της νύχτας, ταλαντούχοι και ατάλαντοι, με απωθημένα ή χωρίς, ριγμένοι στο νταραβέρι γύρω από το σουξέ και τη μεγάλη φίρμα —μια ανταπόκριση σε νουάρ απόχρωση από τα παρασκήνια της πίστας.

Η Ελένη Φυσέκη γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Σπούδασε ηχοληψία στη Σχολή Κινηματογράφου Παπαντωνοπούλου. Εργάζεται σε στούντιο ηχογράφησης ενώ στο παρελθόν έχει περάσει από πολλές μουσικές σκηνές, θέατρα, καθώς και μπουζούκια, στην Αθήνα και στην επαρχία. Στον ελεύθερο χρόνο της παίζει ντραμς με τους Lazytrains, μια μπλουζ μπάντα, έχοντας ως κύριο στόχο να περνά καλά, να πίνει τζάμπα μπίρες και να μαζεύει υλικό για το επόμενο βιβλίο της…

"Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν" του Κώστα Δρουγαλά
(Μάιος 2016)

Μια πόλη, μια γειτονιά, μια οικογένεια. Δύο αγόρια ζουν με τη μητέρα τους, όμως ονειρεύονται χώρια, καθώς εκείνη μετεωρίζεται ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο. Έξω υπάρχει ένας κόσμος κάτω από το αβάσταχτο βάρος της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, αυτής της κληροδοτημένης από την προηγούμενη γενιά της ακρισίας. Εκεί στις σπηλιές του έξω κόσμου νέα παιδιά ονειρεύονται και ερωτεύονται ζώντας με δουλειές του ποδαριού, κρατώντας χωμένα στον κόρφο πτυχία χωρίς αντίκρισμα και φυλάγοντας οικογενειακά μυστικά. Η τέχνη της μουσικής, η βία του δρόμου, η μοναξιά της τρυφερότητας ενός αστυνόμου, ένα πάρτι για άστεγους, η ζωή που δεν λέει να το βάλει κάτω… Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν είναι μια μπαλάντα για τους ταπεινούς που ονειρεύονται· μια γεμάτη συγχορδίες νουβέλα γραμμένη από τη γενιά της κρίσης για το απόλυτο σήμερα.

Ο Κώστας Δρουγαλάς γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1985. Σπούδασε νεοελληνική φιλολογία στο ΑΠΘ και ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές στο ίδιο τμήμα. Διηγήματα, ποιήματα, μεταφράσεις και λογοτεχνικές κριτικές του έχουν δημοσιευτεί σε έντυπα και ηλεκτρονικά λογοτεχνικά περιοδικά. Εργάζεται ως καθηγητής φιλολογικών μαθημάτων και ως διορθωτής κειμένων.

Για περισσότερα νέα βιβλία από τις "Εκδόσεις Πικραμένος" ΕΔΩ & ΕΔΩ!