Σάββατο, 28 Αυγούστου 2021

Τα άπαντα του Αντώνη Σαμαράκη, σε δύο υπέροχους τόμους


Ολόκληρο το έργο του πολυβραβευμένου μας λογοτέχνη, Αντώνη Σαμαράκη, σε δύο πολυτελείς τόμους-κόσμημα για κάθε βιβλιοθήκη. 

Ο πρώτος τόμος περιλαμβάνει τα εξής: ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΣ, ΣΗΜΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΑΡΝΟΥΜΑΙ, ΤΟ ΛΑΘΟΣ.

Ο δεύτερος τόμος περιλαμβάνει τα εξής: ΤΟ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ, Η ΚΟΝΤΡΑ, 1919-, ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ, ΠΟΙΗΜΑΤΑ.

Θεώρηση Κειμένου: Χρυσούλα Τσιρούκη. 
Σύνθεση Εξωφύλλου: Θάνος Κακολύρης. 
Ηλεκτρονική Σελιδοποίηση: Βάσω Βύρρα.

Ο ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΑΜΑΡΑΚΗΣ (1919-2003) αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και δούλεψε για πολλά χρόνια στο υπουργείο Εργασίας, από όπου παραιτήθηκε το 1963. Ως εκπρόσωπος της Ελλάδας και των Ηνωμένων Εθνών, ταξίδεψε σε πολλές χώρες της Ευρώπης, της Αμερικής, της Αφρικής, για κοινωνικά θέματα. Εμφανίστηκε στην πεζογραφία το 1954 με τη συλλογή διηγημάτων ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΣ. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε 33 γλώσσες, σε 114 ξένες εκδόσεις. Για τη συλλογή διηγημάτων ΑΡΝΟΥΜΑΙ τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος, και για το μυθιστόρημά του ΤΟ ΛΑΘΟΣ με δύο λογοτεχνικά βραβεία: στην Ελλάδα, το Βραβείο των «12», και στη Γαλλία, το Μεγάλο Βραβείο Αστυνομικής Λογοτεχνίας. Για το σύνολο του έργου του τιμήθηκε με το Βραβείο Λογοτεχνίας Ευρωπάλια. 

Υπήρξε επίτιμος διδάκτωρ των Τμημάτων Φιλολογίας των Φιλοσοφικών Σχολών των Πανεπιστημίων Αθηνών, Πατρών και Ιωαννίνων, ενώ τα έργα του διδάσκονται στη δημοτική και τη μέση εκπαίδευση καθώς και σε πανεπιστήμια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Επίσης είχε ανακηρυχθεί επίτιμος δημότης σε 40 πόλεις στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Έχει τιμηθεί με πολλά διεθνή παράσημα και διακρίσεις, όπως με τον Ταξιάρχη του Φοίνικα της Ελληνικής Δημοκρατίας, το Παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής στη Γαλλία, το Χρυσό Μετάλλιο Αξίας της πόλεως των Αθηνών, το Μεγαλόσταυρο του Τάγματος Εθνάρχου Μακαρίου Γ΄ κ.ά. Το 1989, η UNICEF Νέας Υόρκης τον ονόμασε πρώτο Έλληνα Πρεσβευτή Καλής Θέλησης για τα παιδιά του κόσμου. Το όνομά του έχουν πάρει σχολεία, δρόμοι και πνευματικά κέντρα.

Όλα τα βιβλία του Αντώνη Σαμαράκη στις Εκδόσεις Ψυχογιός, ΕΔΩ!


Κυριακή, 25 Ιουλίου 2021

Όσα απέμειναν από τους εραστές - Το νέο βιβλίο του Αλέξανδρου Κάσση (Εκδόσεις Πνοή)

 


Πριν λίγες εβδομάδες κυκλοφόρησε το δεύτερο βιβλίο του Αλέξανδρου Κάσση, με τίτλο «Όσα απέμειναν από τους εραστές» από τις εκδόσεις Πνοή. Το πρώτο κυκλοφόρησε το 2015 με τον τίτλο «Φύγαμε!» από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη.

Οπισθόφυλλο:

Ένα πρώην ζευγάρι συναντιέται συμπτωματικά, μετά από χρόνια, στο Παρίσι και καταλήγει στο δωμάτιο ενός ξενοδοχείου για ένα μόνο βράδυ. Κι ενώ οι λόγοι είναι προφανείς κι οι προθέσεις τους φαινομενικά αμοιβαίες, η συζήτηση που ξεκινά, τους οδηγεί τελικά σε αποκαλύψεις αλλά και στο πραγματικό δίλημμα το οποίο καλούνται τελικά να απαντήσουν μέσα τους, ώστε να μπορέσουν να προχωρήσουν παραπέρα.  Μια ερωτική ιστορία για την πορεία και την μεγαλειώδη παρακαταθήκη της αγάπης στον συναισθηματικό κόσμο των εραστών, που ό,τι κι αν τους προέκυψε, παρέμειναν εραστές.

Λίγα λόγια για την υπόθεση:

Το βιβλίο μιλά για την σχέση ενός πρώην ζευγαριού και την εξέλιξή της μέσα στον χρόνο. Η αφήγηση μοιράζεται μεταξύ του τώρα και του τότε που ο Μιχάλης και η Αλεξάνδρα ήταν ακόμα μαζί, ώστε να δοθούν στον αναγνώστη οι απαραίτητες πληροφορίες για το καθετί που συζητούν από την περίοδο εκείνη. Πλέον όμως στέκονται στα γεγονότα, τα συζητούν, μιλούν για το πώς αισθάνονταν ο ένας για τον άλλο τότε αλλά και τώρα, την φάση που περνάει ο καθένας πλέον στην ζωή του και το τι θέλουν. Η συζήτηση είναι ανοιχτή, χωρίς ταμπού και προκαταλήψεις, αφού πλέον δεν έχει κανείς τίποτα να χάσει. Οι διάλογοι είναι δομικό στοιχείο της ανάπτυξης της πλοκής ώστε να αποδώσουν την οικειότητα των χαρακτήρων και την αμεσότητα που απαιτείται. Η ουσία της συζήτησης και της συνεύρεσής τους χτίζεται σιγά σιγά με μόνο σκοπό τελικά-και από τους δύο- την λύτρωσή τους, αφού το ό,τι υπήρξαν εραστές με ουσία στη σχέση τους -όπως τελικά συνειδητοποίησαν αποδείχτηκε ότι υπερισχύει τελικά από τον χωρισμό τους και κοιτάει κατάματα, προκλητικά αλλά και με σεβασμό το οτιδήποτε άλλο συμβαίνει πλέον στην ζωή τους.

Βιογραφικό (από το βιβλίο):

Ο Αλέξανδρος Κάσσης γεννήθηκε στον Πειραιά. Του αρέσει να ταξιδεύει. Δεν του αρέσει να επαναλαμβάνεται. Το σημείο αναφοράς του είναι κρυμμένο στα βιβλία του, στους δίσκους του, στα μέρη όπου έζησε και στους ανθρώπους που συνάντησε. Προσπαθεί να ζει ανέμελος. Συνεχίζει να επιβιώνει, μάλλον από σύμπτωση.

Πληροφορίες για το βιβλίο:

Σελίδες: 160

Διαστάσεις:14×21

ISBN: 978-618-5520-14-4

Ημερομηνία κυκλοφορίας: 06/2021

Στοιχεία Επικοινωνίας:

alexandroskassis@gmail.com  

https://www.facebook.com/profile.php?id=100046532708529

https://www.ekdoseispnoi.gr/product/%cf%8c%cf%83%ce%b1-%ce%b1%cf%80%ce%ad%ce%bc%ce%b5%ce%b9%ce%bd%ce%b1%ce%bd-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%82-%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%ad%cf%82/




Τρίτη, 8 Ιουνίου 2021

Τα Ποιητικά - Αφιέρωμα 10 χρόνια (2011-2021, Τεύχος 40)

 


Πριν από δέκα χρόνια, τον Μάρτιο του 2011, εκδιδόταν το πρώτο τεύχος των Ποιητικών και το εκδοτικό σημείωμά του εξηγούσε το γιατί της έκδοσης ενός ακόμη περιοδικού, και δη ποιητικού, μέσα στην κρίση:

Άλλο ένα περιοδικό για την ποίηση, μέσα στην κρίση, μέσα σε μια εποχή μεταιχμιακή, που βλέπει να γκρεμίζονται βεβαιότητες δεκαετιών, ν’ αλλάζει το πρόσωπο του κόσμου. Ακριβώς λόγω της κρίσης ένα νέο ποιητικό περιοδικό. Γιατί η ποίηση έχει αποδείξει ότι είναι από τα πλέον σταθερά συστήματα στο λογοτεχνικό πεδίο: αν οι αναγνώστες της είναι πάντα λίγοι, είναι επίσης και αμετακίνητοι, αμετανόητοι, και πάντα γράφεται και διαβάζεται καλή ποίηση. Ενίοτε, όταν οι εποχές το επιτρέπουν ή και το επιβάλλουν, οι αναγνώστες αυτοί πληθαίνουνε, και πάλι λιγοστεύουν. Η ποίηση όμως ποτέ. Ειδικά η ελληνική, όπως φαίνεται από την πολυμορφία και τη δυναμική της.

Ένα περιοδικό για την ποίηση σήμερα λοιπόν: μια καταγραφή του τοπίου, μια απόπειρα σύνοψης των ποιητικών τρόπων, μια προσπάθεια ορισμού της ποίησης, μια αποτύπωση του προσώπου του ποιητή, μια εξεικόνιση του κόσμου και του ανθρώπου σήμερα. Με τρόπο πολύπλοκο. Καθώς η ποίηση είναι μια πόρτα ανοιχτή, όπως έλεγε ο Γιώργης Παυλόπουλος, αλλά και μια πόρτα που δεν άνοιξε ποτέ για όσους μπόρεσαν να ιδούν στο βάθος. Ένα περιοδικό για την ποίηση την ελληνική και την ξένη, για όσα γράφονται και λέγονται για την ποίηση, για τη συνάντηση των λόγων, των ποιητών, των αναγνωστών, των τεχνών. Μαζί με όλα τα άλλα περιοδικά της ποίησης, της λογοτεχνίας και έξω από αυτά. Γιατί, πάντα στα «βάθη του αρχέγονου νερού ένας κόσμος περιμένει να του δώσεις όνομα», όπως λέει ο Χριστόφορος Λιοντάκης. Κι η ποίηση είναι το καταφύγιο που φθονούμε.

Ο ένας πρωτεργάτης του, ο Γιάννης Βαρβέρης, έφυγε νωρίς, δεν πρόλαβε να δει παρά το πρώτο τεύχος. Σήμερα κλείνει τα δέκα του χρόνια, σε μια κρίση διαφορετική από εκείνη μέσα στην οποία ξεκίνησε, αυτή της πανδημίας. Πώς να γιορτάσει το περιοδικό την επέτειο αυτή μέσα σε έναν κόσμο εγκλεισμού, πένθους και θλίψης; Πώς να ξεπεράσει την απομόνωση, την κοινωνική αποστασιοποίηση, την κόπωση από τις εκδηλώσεις μέσω τηλεδιάσκεψης; Πώς να τοποθετηθεί μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει και πάλι με ραγδαίους ρυθμούς, αλλά για άλλους λόγους και με άλλους τρόπους; Σ’ όλες αυτές τις ερωτήσεις, η απάντησή μας παραμένει η ίδια: με την ποίηση και μάλιστα με την ποίηση στην τυπωμένη σελίδα, κι ας παραμένει κλειστός ο φυσικός χώρος των περιοδικών, τα βιβλιοπωλεία.

Κάλλιστα μπορεί κανείς να πει ότι δέκα χρόνια δεν είναι δα και τόσα πολλά – και θα έχει δίκιο. Δεν είναι όμως και λίγα για ένα περιοδικό ποίησης, αν σκεφτεί κανείς τη θέση που αυτή καταλαμβάνει στο λογοτεχνικό πεδίο, πολύ περισσότερο δε στη δημόσια σφαίρα. Δεν είναι λίγα αν αναλογιστεί το παρελθόν των έντυπων λογοτεχνικών περιοδικών και το παρόν τους. Δεν είναι τέλος λίγα αν σκεφτεί πόσο πυκνός σε αλλαγές ήταν ο χρόνος σ’ αυτή τη δεκαετία –και συνεχίζει ως σήμερα να είναι. Αλλαγές πολιτικές, κοινωνικές, πολιτισμικές και, φυσικά, αλλαγές στην τάξη του λόγου και στον λόγο καθαυτόν, στην τέχνη και στη λογοτεχνία, στον ποιητικό λόγο.

Σ’ αυτά τα δέκα χρόνια, το περιοδικό έμεινε πιστό σε όσα εξήγγελλε στο πρώτο του τεύχος. Παρακολούθησε την ελληνική ποίηση εν τη γενέσει της, μέσα από τη συγχρονική κριτική. Έστρεψε το βλέμμα στο παρελθόν, ως καταγωγική μήτρα του παρόντος και του μέλλοντος. Έριξε λοξές ματιές στην ξένη ποίηση. Προσπάθησε να ανιχνεύσει το καινούργιο, που πάντα γεννιέται αλλά με τους δικούς του ρυθμούς. Πυρήνας του ήταν η ποιητική δημιουργία και η κριτική της. Στους ποιητές, στους κριτικούς, στους δημιουργούς προσέτρεξε λοιπόν και για το επετειακό του τεύχος, μετατρέποντας την ανέφικτη γιορτή των δέκα χρόνων του σε γιορτή του ποιητικού λόγου. Κάποιοι από όσες και όσους γράφουν στο τεύχος αυτό δεν συνεργάστηκαν με το περιοδικό στο παρελθόν και ελπίζουμε να συνεργαστούν στο μέλλον. Πολλές και πολλοί έχουν δώσει το παρών στις σελίδες του και θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα το ξαναδώσουν. Σίγουρα υπάρχουν κι άλλοι που θα γράψουν στη συνέχεια. Υπάρχουν ίσως και κάποιοι που θα ήθελαν να γράψουν στο επετειακό μας τεύχος αλλά δεν μπόρεσαν ή δεν έφτασε ως αυτούς το μήνυμά μας. Για τους μεν, θα υπάρξουν άλλες ευκαιρίες. Από τους δε, ζητούμε να μας συγχωρήσουν: το περιοδικό δεν έκανε ποτέ αποκλεισμούς, πολλώ δε μάλλον στο επετειακό του τεύχος· τους περιμένουμε στα επόμενά μας τεύχη.

Όπως και να έχει, το πανόραμα των φωνών που αποτυπώνεται στο τεύχος αυτό, ως στιγμιότυπο μιας στιγμής του χρόνου, είναι η εικόνα που αξίζει να μείνει. Ετούτο το πανόραμα συμπληρώνει εκείνο που συγκροτούν τα προηγούμενα τεύχη και εκείνο που θα σχεδιάσουν τα επόμενα.

Ευχαριστούμε από καρδιάς όσες και όσους ανταποκρίθηκαν, για να σχεδιαστεί αυτή η εικόνα. Ευχαριστούμε εξίσου όσους, όπως ο Γιώργος Βέης, έκαναν τα πάντα για να διαδώσουν το κάλεσμα. Ευχαριστούμε τους αναγνώστες μας για την πιστή τους συντροφιά στη δύσκολη αυτή δεκαετία. Και συνεχίζουμε. Δίνουμε το παρών στα εύκολα και στα δύσκολα της ποίησης σήμερα για να είμαστε αύριο εκεί, όταν θα αναδυθεί η ποίηση της νέας εποχής.


ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ

O ΚΩΣΤΑΣ

Ο Κώστας Παπαγεωργίου ήταν για εμάς, την οικογένεια των Εκδόσεων Γκοβόστη, κάτι παραπάνω από συνεργάτης. Ήταν ο δικός μας άνθρωπος και ο δάσκαλός μας. Το ήθος του και η καλοσύνη του θα μας συνοδεύουν και θα μας οδηγούν πάντα. Τιμώντας την επιθυμία του και τη μνήμη του, θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε την υπόθεση της ποίησης με την έκδοση του περιοδικού που ξεκινήσαμε μαζί πριν από 10 χρόνια και 40 τεύχη, με τους συνεργάτες που είχε επιλέξει και με τους οποίους πορευόταν όλα αυτά τα χρόνια, ελπίζοντας ότι, όσο δύσκολο κι αν είναι, θα σταθούμε αντάξιοι των προσδοκιών του. Για εμάς, θα είναι πάντα μαζί μας να μας οδηγεί, θυμίζοντάς μας τι πραγματικά σημαίνει πνευματικός άνθρωπος. Δυστυχώς, με δεδομένη την κατάσταση της υγείας του, δεν μπορέσαμε να συνεργαστούμε όπως συνήθως με τον Κώστα για το εορταστικό αυτό τεύχος, έτσι κάποιες συνεργασίες δεν έφτασαν εγκαίρως στα χέρια μας. Φυσικά και θα δημοσιευθούν στο επόμενο τεύχος το οποίο και θα είναι εξολοκλήρου αφιερωμένο σε κείνον. Για την ώρα κυριολεκτικά «επί του πιεστηρίου» και ως πρώτο φόρο τιμής, συμπεριλάβαμε λίγα κείμενα για το έργο του, όσα επέτρεπε ο «τυπογραφικός» χώρος.

Κωνσταντίνος Ι. Γκοβόστης

Τα δέκα χρόνια του περιοδικού χωρίς τον Κώστα

Ο Κώστας Παπαγεωργίου ετοίμαζε με πολλή χαρά, όσο κι αν οι δυνάμεις του λιγόστευαν ημέρα με την ημέρα, το αφιέρωμα στα δέκα χρόνια του περιοδικού. Από τον σχεδιασμό του ακόμη το χαιρόταν, όπως και πριν από δέκα χρόνια την προετοιμασία του περιοδικού. Λαχταρούσε να το δει τυπωμένο, λέγοντας και ξαναλέγοντας ωστόσο ότι θα είναι το τελευταίο του. Δεν τον πιστεύαμε. Κι είχαμε δίκιο. Αλλά από μια εντελώς αναπάντεχη σκοπιά, αφού δεν πρόλαβε καν να δει το τυπωμένο τεύχος. Έφυγε από κοντά μας πολύ ξαφνικά. Κι εμείς σταματήσαμε την έκδοση, για να τον αποχαιρετίσουμε με τα λίγα κείμενα που ακολουθούν. Η ιδιαίτερη συνθήκη της προετοιμασίας του αφιερώματος, λόγω της επιβαρυμένης υγείας του Κώστα, εξηγεί τις όποιες παραλείψεις του τεύχους. Ξέρουμε ότι όλοι όσοι τον αγαπούσατε μας τις συγχωρείτε. Όσα ποιήματα και κείμενα δεν συμπεριελήφθησαν εδώ θα δημοσιευτούν στο επόμενο, διπλό τεύχος, που θα είναι ολόκληρο αφιερωμένο στον άνθρωπο, τον δημιουργό, τον κριτικό, τον διανοούμενο Κώστα Παπαγεωργίου. Είμαστε σίγουροι ότι χαίρεται εκεί ψηλά με την αγάπη σας, με την αγάπη μας. Χάρη σ’ αυτήν θα είναι πάντα κοντά μας.

Η Διεύθυνση

Κυριακή, 23 Μαΐου 2021

Απομνημονεύματα του Άιρες... αυτό που οι άνθρωποι αποκαλούν έρωτα

 


Νέα Κυκλοφορία-Δελτίο Τύπου

Από τις εκδόσεις Ροές, και στη σειρά «Ισπανόφωνοι και πορτογαλόφωνοι συγγραφείς», κυκλοφόρησε, σε μετάφραση του Νίκου Πρατσίνη (ο οποίος υπογράφει επίσης την εισαγωγή και τις κατατοπιστικές σημειώσεις), το βιβλίο Απομνημονεύματα του Άιρες (1908) του μεγαλύτερου Βραζιλιάνου συγγραφέα Joaquim Maria Machado de Assis (1839-1908), τον οποίο ο Harold Bloom κατέταξε στους 100 μεγαλύτερους συγγραφείς του δυτικού λογοτεχνικού κανόνα, επισημαίνοντας ότι ήταν ο πλέον σημαντικός μη λευκός ανάμεσά τους. 

Στο ιδιότυπο και εν πολλοίς αυτοβιογραφικό αυτό μυθιστόρημα υπό μορφή ημερολογίου, πρωταγωνιστής και αφηγητής είναι ο σύμβουλος Άιρες, διπλωμάτης, που επιστρέφει οριστικά από την Ευρώπη στο Ρίο ντε Ζανέιρο, χήρος και άτεκνος, για να ξεκινήσει τη ζωή του ως συνταξιούχου. Στο ημερολόγιό του καταγράφει και σχολιάζει τη μουντή «νέα ζωή» του, ενώ παρακολουθεί με εμμονή και πάθος τη ζωή του γηραιού αγαπημένου άτεκνου ζεύγους των Αγκιάρ. Ειδικότερα, την περίεργη σχέση που αυτό αναπτύσσει με την όμορφη νεαρή χήρα Φιντέλια, προσηλωμένη ακόμη στον νεκρό σύζυγό της, που τόσο αγάπησε, καθώς και με τον φιλόδοξο νεαρό Τριστάου. Με το ίδιο πάθος μελετάει και το φαινόμενο του έρωτα στον εαυτό του και στους νέους. Ο φιλογυνισμός του είναι εντυπωσιακός για τα δεδομένα της εποχής. 

Η γραφή, εναλλάξ περίτεχνη και «ατημέλητη», παλιομοδίτικη και μοντέρνα, μελαγχολική και ειρωνική, σκληρή και τρυφερή, νηφάλια και ταραγμένη, έχει ως φόντο την ιδιόμορφη αστική ζωή των Τροπικών στο Ρίο ντε Ζανέιρο –την αγαπημένη πόλη που ο συγγραφέας νιώθει πως αποχαιρετά– της διετίας 1888-1889, τότε που η Βραζιλία κατάργησε τη δουλεία και τη μοναρχία. 

Κύκνειο άσμα του συγγραφέα, το μυθιστόρημα αυτό αποτελεί ένα πολιτικό, κοινωνικό και ιστορικό σχόλιο για τη Βραζιλία αλλά και την ίδια τη λογοτεχνία, απ’ όπου δεν λείπει ο πρωτότυπος εμπειρικός φιλοσοφικός στοχασμός για τα ανθρώπινα (έρωτα, γάμο, θάνατο, πίστη, ιδανικά κ.ά.) – για τα οποία ο συγγραφέας είχε κάποτε δηλώσει επιγραμματικά: Ο Θεός, για να είναι ο άνθρωπος ευτυχισμένος, επινόησε την πίστη και τον έρωτα. Ο Διάβολος, καθότι φθονερός, έκανε τον άνθρωπο να συγχέει την πίστη με τη θρησκεία και τον έρωτα με το γάμο.

Οπισθόφυλλο

Όλα τα ήξεραν. Φαίνεται απίστευτο πώς δυο άτομα που δεν είχαν ειδωθεί ποτέ τους, ή μια φορά μονάχα, φευγαλέα και σχετικά αδιάφορα, φαίνεται απίστευτο το πώς τώρα γνωρίζονταν με το νι και με το σίγμα και από στήθους. Γνωρίζονταν ολοκληρωτικά. Αν δεν είχαν εξερευνήσει ακόμη κάποιο κελί του άλλου ή καμιά σοφίτα, το έκαναν τώρα παρευθύς και γρήγορα, και εισχωρούσαν ο ένας μέσα στον άλλο οδηγημένοι από μια γνώση αυτόφωτη. […] Και τους ζήλεψα.

O σύμβουλος Άιρες, διπλωμάτης, επιστρέφει οριστικά από την Ευρώπη στο Ρίο ντε Ζανέιρο, χήρος και άτεκνος, για να ξεκινήσει τη ζωή του ως συνταξιούχος. Στο ημερολόγιό του καταγράφει και σχολιάζει τη μουντή «νέα ζωή» του, ενώ συγχρόνως παρακολουθεί με πάθος τη ζωή του γηραιού, επίσης άτεκνου ζεύγους των Αγκιάρ. Ειδικά την περίεργη σχέση που αυτό αναπτύσσει με την όμορφη νεαρή χήρα Φιντέλια, προσηλωμένη ακόμη στον νεκρό σύζυγό της, που τόσο αγάπησε, καθώς και με τον φιλόδοξο νεαρό Τριστάου. Με το ίδιο πάθος μελετάει, παράλληλα, ο ήρωας-αφηγητής και το φαινόμενο του έρωτα, στον εαυτό του και στον περίγυρό του.

Γράψιμο μελαγχολικό και ειρωνικό, γαλήνιο και διεισδυτικό, με φόντο την ιδιότυπη αστική ζωή των Tροπικών στο Ρίο ντε Ζανέιρο, κατά τη διάρκεια της διετίας (1888-1889) που η Βραζιλία κατάργησε δουλεία και μοναρχία.

Το κύκνειο άσμα του μεγαλύτερου συγγραφέα της Βραζιλίας και ενός από τους εκατό σημαντικότερους συγγραφείς της Δύσης, από την Aρχαιότητα έως τη Σύγχρονη εποχή, σύμφωνα με τον Harold Bloom.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Printa-Ροές

Πέμπτη, 20 Μαΐου 2021

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, 600 μολύβια και 10 ποιήματα

 


Eλένη Γλύκατζη-Αρβελέρ. Η ζωή της -όλη! Μέσα από μία διαφορετική βιογραφία, η συγγραφέας-δημοσιογράφος Άννα Γριμάνη ρίχνει τον προβολέα στην εξέχουσα προσωπικότητα της Ελληνίδας με τη διεθνή ακαδημαϊκή καριέρα, στα σημαντικότερα γεγονότα της πολυδιάστατης διαδρομής της και στα πρόσωπα που καθόρισαν τη ζωή της. Μοναδικά φωτογραφικά ντοκουμέντα πλαισιώνουν ένα ξεχωριστό κείμενο, γεμάτο πολύτιμες στιγμές και συναισθήματα, βαθύτερες σκέψεις και δυνατές εικόνες: «…και τα παραθυρόφυλλα της κατοικίας στο Βύρωνα, δεν γέρνουν ούτε για  μια μέρα, σε ότι συγκροτεί τη θέα ζωής, με το αίσθημα αναμνήσεων να περιτυλίγει τα δεδομένα - αυτά, όσα έγιναν». Στην παράθεση εξαίσιων κεφαλαίων μιας συναρπαστικής πορείας που ξετυλίγεται σαν κινηματογραφική ταινία, δέκα νέα ποιήματα της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ δίνουν το δικό τους στίγμα στο βιβλίο της ζωής της.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΑ ΠΑΡΑΘΥΡΟΦΥΛΛΑ στον Βύρωνα δεν έγειραν ούτε για μια μέρα σε ό,τι συγκροτεί τη θέα ζωής, δίχως αντιλογισμό αναμνήσεων αλλά με διαρκή παροχή τους, κι ένα αίσθημα ρέον –όπως οι πολύτιμες σταγόνες νερού, μιας σωλήνας καλοκαιριού– που ηθελημένα έμεινε μισάνοιχτη στον κήπο.

Έπειτα σκέφτηκα τους φεγγίτες στο Παρίσι και μέτρησα τους ουρανούς. Για να την δούμε να διασχίζει τους Κήπους του Λουξεμβούργου, ερχόμενη από τη Σορβόννη –καθηγήτρια, βυζαντινολόγος, πρόεδρος του τμήματος Ιστορίας από το 1967– εξέχουσα ακαδημαϊκὴ προσωπικότητα της Ευρώπης και διεθνής Ελληνίδα.

Δημόσιο πρόσωπο της Γαλλίας, συνδιαλέγεται με αρχηγούς κρατών και παράγοντες της διεθνούς πολιτικής σκηνής και πανεπιστημιακής κοινότητας, με προσωπικότητες της τέχνης και διανοητές. Συνδέεται με ουσιαστική επικοινωνία με τους Γάλλους προέδρους Bαλερί Ζισκὰρ ντ’ Εσταίν, Φρανσουὰ Μιτεράν –τής απένειμε τον Χρυσό Σταυρό της Λεγεώνος της Τιμής– τον Ζακ Σιράκ, τον Φρανσουά Ολάντ –της απένειμε τον Μεγαλόσταυρο της Αξίας και με φιλία με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή.

Eνώ διοικεί, διδάσκει και ιστορία – το Βυζάντιο. Ανατρέχει στις επιγραφές, κάνει δημοσιεύσεις, συγγράφει και δίνει διαλέξεις. «Αντιπροσωπεύετε έναν τεράστιο πολιτισμό, εννοώ τον βυζαντινό πολιτισμό – έχει το πιο οργανωμένο πρωτόκολλο», τής είχε πει ο Αντρέ Μαλρώ.

Σύμβολο, μιας πρωτοπορίας – με το κύρος, και τη modernité μιας γυναίκας η οποία μετά την αναγόρευσή της, παρέστη στην επίσημη δεξίωση της Ακαδημαϊκής κοινότητας των Παρισίων το 1976, με κίτρινο σμόκιν και καθολική επίγνωση της θέσης της: η πρώτη γυναίκα Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης στην 700 χρόνων ιστορία του.

Αυτόφωτη και αυτεξούσια. «Μπορεί να είμαι ο άνθρωπος που διαλέγεται με τον εαυτό του», είπε, «όμως πάντοτε με αναφορά που είναι εξω-ατομική.

Με την Ελλάδα, να εσωκλείει την πατρίδα και κάθε ελληνοκεντρική πράξη, όπως και τον συναισθηματισμό που συνεπάγονται οι πρώιμες νεανικές εγγραφές· το Παρίσι σε όλες τις χρονικές εκδοχές του – γίνεται το κεντρικό πεδίο δράσης της. Αναδιπλώνοντας γεγονότα και αναμνήσεις φαίνεται πως ό, τι κράτησε τη νεανικότητα της γενιάς της στο απυρόβλητο ήταν η ανεξάρτητη σκέψη και αμφισβήτηση. Κι ένα διαρκές όραμα. Στο ρομαντισμό απάντησαν με γέλιο, στις καταιγίδες με υπεροχή· αυτή η αόρατη αναμέτρηση με οτιδήποτε,— ένα σχεδόν προνόμιο, που συγχωνεύτηκε με τη κουλτούρα της μετέπειτα σταδιοδρομίας τους.

Την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ είχα την τιμή να την γνωρίσω στη Σορβόννη με την προτροπή Γάλλων φίλων φοιτητών της γενιάς μου, που στο πρόσωπό της, εκπλήρωναν το δικό τους σύγχρονο όραμα γνώσης. Η αναφορά τους μέσα από το αδέκαστο της νεανικής κρίσης- στην ισχυρή Ελληνίδα Πρύτανη της Ακαδημίας (1982), Καγκελάριο των Πανεπιστημίων Παρισίων, Αντιπρόεδρο του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Εκπαίδευσης της Γαλλίας, Πρόεδρο της Επιτροπής Ηθικής του Εθνικού Κέντρου για την Επιστημονική Έρευνα της Γαλλίας, και το πώς τους ενέπνεε, χαρακτηριζόταν από την απόλυτη έκφραση σεβασμού και αναγνώρισης.

Έκτοτε, η κοντινή της παρουσία, το πνεύμα και η αξιότητά της μού συνιστούν ζωτικά κι αναντικατάστατα σημεία αναφοράς. Η προσωπικότητά της στο δημόσιο βίο Γαλλίας και Ελλάδας, ο βαρυσήμαντος θεσμικός ρόλος της, η αντιληπτικότητά της στη διεθνή πραγματικότητα, η πολιτική θεώρησή της, η ευθυκρισία γύρω από τις παγκοσμιοποιημένες αλήθειες κι εκάστοτε εξελίξεις, η διαπερατότητά της, η όποια κατάθεση της ιστορικής αυθεντίας της, η βαθιά ελληνικότητά της, η οξύνοια, κι εντέλει η προσωπική της σοφία, θα συντελούν στη γνωστική ανάπτυξη και την οικοδόμηση νέων ιδεών στις κοινωνίες μας.

Οι Εκδόσεις Γκοβόστη κι εγώ, την ευχαριστούμε βαθιά για την εμπιστοσύνη της και την αφηγηματική παράθεση των κεφαλαίων της ζωής της. «Κάθε προσωπική ζωή», είπε, «είναι ένα ιδιαίτερο, ιδιωτικό κτήμα που δεν μπορεί να το περιγράψεις παρά μόνον σε μια κατάλληλη στιγμή».

Η νέα αναθεωρημένη έκδοση εμπεριέχει ένα επιπλέον δικό της αποτύπωμα: 10 ιδιόγραφα Ποιήματά της, από το παρόν. Κι ακόμη δύο αγαπημένα, εποχής, όλα με την ευγενική παραχώρησή της.

Το βιβλίο βασίζεται σε σειρά συζητήσεων και την επιλεκτική απεικόνιση γεγονότων μιας σημαντικής, πολύπτυχης διαδρομής σε διεθνή καμβά.

Ένα χάρτινο κουτί 600 Μολύβια για 600 και πλέον στιγμιότυπα ζωής. Και 10 Ποιήματα καθώς ο χρόνος απεργάζεται τα τελείως προσωπικά δεδομένα, και τα μυστήρια που είναι εντός μας.

Έτσι, μάλλον, δεν θα μάθουμε, εάν 600 μολύβια, τής έφτασαν για σημειώσεις, της μεγάλης ζωής της.

Άννα Γριμάνη.

Κυριακή, 16 Μαΐου 2021

Η ασάφεια των ορίων - Το υπερλογικό στοιχείο στο λογοτεχνικό έργο του Αργύρη Χιόνη

 

Ο Γιάννης Στρούμπας (Κομοτηνή, γεν. 1973) είναι φιλόλογος και αρθρογράφος. Έχει εκδώσει τρεις ποιητικές συλλογές, δύο τόμους δοκιμίων, δύο ανθολογίες, ενώ έχει συμμετάσχει και σε συλλογικά έργα. Η διπλωματική του εργασία, η οποία πραγματεύεται το υπερλογικό στοιχείο στο λογοτεχνικό έργο του σημαντικού λογοτέχνη, Αργύρη Χιόνη (1943-2011), αποτελεί τον βασικό κορμό του ανά χείρας τόμου.

Η παρούσα μελέτη λοιπόν εξετάζει μια ιδιαίτερη πτυχή στο λογοτεχνικό έργο του συγγραφέα Αργύρη Χιόνη: την ενεργοποίηση και την αφηγηματική λειτουργία στον λογοτεχνικό κόσμο του συγγραφέα στοιχείων «υπερλογικών», δηλαδή χαρακτήρων, συμβάντων και άλλων εμφανιζόμενων όντων, τα οποία υπερβαίνουν την έλλογη τάξη των πραγμάτων. Η έλλογη τούτη τάξη γίνεται αντιληπτή με βάση τη λογική και φυσική ακολουθία διά της οποίας ο μέσος ανθρώπινος νους κατανοεί τα πράγματα.

Η πραγμάτευση αναπτύσσεται σε τέσσερα, πέραν της εισαγωγής, κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζονται βιογραφικά κι εργογραφικά στοιχεία του συγγραφέα, ενώ παρατίθενται και βασικά χαρακτηριστικά της ποιητικής του Χιόνη· στο δεύτερο προσεγγίζεται ο όρος «υπερλογικό» και αναλύονται οι μορφές εκδήλωσης των στοιχείων που υπερβαίνουν την κοινή λογική στο χιόνειο έργο, καθώς και η λειτουργία τους· στο τρίτο διερευνώνται καλλιτεχνικά ρεύματα που επιδρούν στο έργο του συγγραφέα και το συνδιαμορφώνουν· στο τέταρτο σχολιάζεται η ενότητα του χιόνειου έργου παρά την ποικιλία προέλευσης των υλικών του, δεδομένης της ικανότητας του συγγραφέα να αφομοιώνει γόνιμα τις επιδράσεις που δέχθηκε και να τις σχηματοποιεί σε ένα σύνολο το οποίο χαρακτηρίζεται εντέλει από τη γνήσια και δημιουργική προσωπική φωνή του Χιόνη.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Σμίλη (Ιανουάριος 2021). 

Έργο εξωφύλλου: Αργύρης Χιόνης, «Κόκκινο ποδήλατο σε πράσινο κάμπο».

Πέμπτη, 13 Μαΐου 2021

Η Στρατιωτική Ιστορία με αφιέρωμα στα 80 χρόνια από τη Μάχη της Κρήτης (Τεύχος 285-Μαΐου 2021)

 


Άλλη μια σημαντική επέτειος φέτος είναι τα 80 χρόνια από τη Μάχη της Κρήτης, μιας μάχης που έμεινε χαραγμένη στη μνήμη όλων των πρωταγωνιστών της – Ελλήνων, Νεοζηλανδών, Αυστραλών, Βρετανών και Γερμανών. Το γεγονός αυτό είναι ακόμα πιο έντονο στους Κρητικούς, οι οποίοι με απαράμιλλο θάρρος αντιμετώπισαν σχεδόν άοπλα τους Γερμανούς και βίωσαν τα σκληρά αντίποινά τους.

Σημείωμα Εκδότη:

Άλλη μια σημαντική επέτειος φέτος είναι τα 80 χρόνια από τη Μάχη της Κρήτης, μιας μάχης που έμεινε χαραγμένη στη μνήμη όλων των πρωταγωνιστών της – Ελλήνων, Νεοζηλανδών, Αυστραλών, Βρετανών και Γερμανών. Το γεγονός αυτό είναι ακόμα πιο έντονο στους Κρητικούς, οι οποίοι με απαράμιλλο θάρρος αντιμετώπισαν σχεδόν άοπλα τους Γερμανούς και βίωσαν τα σκληρά αντίποινά τους. Στο άρθρο του ο Εμμανουήλ Πέπονας εξετάζει τις κατηγορίες που αποδόθηκαν σε τέσσερεις Γερμανούς στρατιωτικούς για εγκλήματα κατά αμάχων, τη δίκη τους και το τελικό αποτέλεσμα, που ήταν ανάλογο των πράξεών τους, τουλάχιστον για τους περισσότερους εξ αυτών.

Η γενικότερη εξέλιξη της μάχης, οι αντίπαλες δυνάμεις, τα σχέδια επιχειρήσεων, οι απώλειες που υπέστησαν οι αντίπαλοι και το πώς αντέδρασαν υπό την πίεση των ταχέως μεταβαλλόμενων καταστάσεων αναλύονται στο άρθρο του Κωνσταντίνου Παπαδημητρίου.

Ο Γεώργιος Λόης, στο κείμενό του για το 28ο Νεοζηλανδικό ΤΠ επανδρωμένο από τους αυτόχθονες Μαορί, εξιστορεί τη δράση τους στον κρίσιμο τομέα δυτικά των Χανίων, την ανεπιτυχή αντεπίθεσή τους για ανακατάληψη του αεροδρομίου του Μάλεμε και τις μετέπειτα μάχες μέχρι την αποχώρησή τους από την Κρήτη.

Η διαφυγή της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων λίγο πριν την κατάληψη της Αθήνας και η συμμετοχή της στη Μάχη της Κρήτης είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός στην ιστορία της, καθώς και η ηρωική της δράση, όπως παρουσιάζεται από τον Θεόδωρο Δημόπουλο, έχει πλέον βαρύνουσα σημασία ως παράδειγμα υπακοής στους άγραφους νόμους της στρατιωτικής τιμής για τις επόμενες γενιές των Ευέλπιδων.

Ένας από τους βασικούς λόγους της επικράτησης των Γερμανών ήταν, όπως αναφέρεται στο άρθρο του Ιωάννη Βαρσαμή, η κυριαρχία στον αέρα από τη Λουφτβάφε. Με τη συνεχή υποστήριξή της και την εξουδετέρωση της Βρετανικής Αεροπορίας, οι αλεξιπτωτιστές κατάφεραν να επιβληθούν στους αμυνόμενους και να καταλάβουν την Κρήτη σε 10 ημέρες.

Ο Γεώργιος Τσόρβας στο άρθρο του παρουσιάζει την ιστορία του αντιτορπιλικού «Kelly» και του διάσημου κυβερνήτη της, Πλοιάρχου Μαουντμπάτεν, με το οποίο συμμετείχε στις ναυτικές επιχειρήσεις γύρω από την Κρήτη, βιώνοντας, στον ύψιστο βαθμό, την αποτελεσματικότητα και την εναέρια κυριαρχία της Γερμανικής Αεροπορίας.

Οι Αναμνήσεις από τη Μάχη της Κρήτης περιλαμβάνουν κείμενα από τρεις άνδρες που συμμετείχαν στη μεγάλη σύγκρουση, τα δε Αποσπάσματα Στρατιωτικού Μηνολογίου του Βασίλειου Αναστασόπουλου αναφέρουν τα σημαντικότερα γεγονότα της δεκαήμερης σύγκρουσης. Το Δείγμα Γραφής παρουσιάζει το βιβλίο «Κρήτη. Η Μάχη και η Αντίσταση» του Άντονυ Μπήβορ· ο Ηλίας Μαϊδάτσης στον Πόλεμο στην Τέχνη παρουσιάζει την ταινία «Στη Μάχη της Κρήτης»· οι Άγνωστες Πτυχές της Ιστορίας του Ιωάννη Βαρσαμή περιγράφουν τη βύθιση του καταδρομικού «Gloucester» και τον Γερμανό αεροπόρο που κατάφερε το θανάσιμο πλήγμα· τα Παίγνια Πολέμου και Στρατηγικής του Δήμου Θανάσουλα αναφέρονται στο «Memoir ’44 – Το σενάριο της γερμανικής εισβολής στην Κρήτη»· στα Μουσεία και Κειμήλια ο Νικόλαος Νικόλτσιος μας μεταφέρει στο Στρατιωτικό Μουσείο Χρωμοναστηρίου, όπως και ο Γεώργιος Λόης, στην Πολιτιστική Κληρονομιά, μας ενημερώνει για τα εμβληματικά μνημεία της μάχης στον νομό Χανίων. Στα Οπλικά Συστήματα ο Ιωάννης Βαρσαμής παρουσιάζει το γερμανικό πυροβόλο άνευ οπισθοδρομήσεως LG 40 που πρωτοχρησιμοποιήθηκε στην Κρήτη από τους Γερμανούς, ο Βασίλειος Παπαδόπουλος σκιαγραφεί τον Γερμανό Πτέραρχο Κουρτ Στούντεντ, αρχηγό των αλεξιπτωτιστών και ο Εμμανουήλ Πέπονας ρίχνει μια κριτική ματιά στο γνωστό βιβλίο για τη Μάχη της Κρήτης του Άντονυ Μπήβορ. 

Για περισσότερα, εδώ!

"Νότες Λογοτεχνίας"

Πολιτιστικό ιστολόγιο (από το 2009) και ραδιοφωνική εκπομπή με τίτλο "Να μείνουν μόνο τα τραγούδια" (1999-2014). Συνεντεύξεις, αφιερώματα, ρεπορτάζ, απόψεις, ιδέες και θέσεις γύρω από το Βιβλίο, τη Μουσική και το Ελληνικό Τραγούδι, το Θέατρο και τον Κινηματογράφο, τα Εικαστικά και τη Φωτογραφία, τη Θράκη...

Για αποστολές βιβλίων, περιοδικών, μουσικών έργων (LP-CD), καθώς επίσης και για προτάσεις, ιδέες, παρατηρήσεις, επικοινωνήστε μαζί μας: theodosisv@gmail.com

Το blog δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Δημοσιεύονται άρθρα πολιτιστικού και κοινωνικού περιεχομένου και οι κάθε είδους διαφημίσεις απαγορεύονται.

Επιτρέπεται η χρήση και η αναδημοσίευση των άρθρων και των φωτογραφιών, με σαφή αναφορά της πηγής σε ενεργό σύνδεσμο. Υπεύθυνος - Διαχειριστής: Θεοδόσιος Π. Βαφειάδης.