Πέμπτη, 5 Δεκεμβρίου 2019

Η Εξακρίβωση του Παύλου Σιδηρόπουλου


"Αλλάζουν αγάλματα
αλλάζουν θεοί
δεν προλαβαίνω"

Δελτίο Τύπου 
Το album «Εξακρίβωση» είναι μία μοναδική δισκογραφική εργασία που βασίζεται στη μελοποίηση των ποιημάτων του εμβληματικού Παύλου Σιδηρόπουλου (1948-1990), από τον συνθέτη Δημήτρη Καρρά και την ερμηνεία τους από μια ομάδα εξαιρετικών και αγαπημένων ερμηνευτών. Ο δίσκος «Εξακρίβωση» περιέχει 13 μελοποιημένα ποιήματα και 6 απαγγελίες ποιημάτων του Παύλου Σιδηρόπουλου. Τα ποιήματα αυτά (μεταξύ πολλών άλλων του δημιουργού) κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά σε βιβλίο με τίτλο «Έχω μια θλίψη για τα ακρινά αριστουργήματα» από τις εκδόσεις OPPORTUNA.
Ο Παύλος Σιδηρόπουλος αποκαλύπτει μέσα από τα ποιήματά του ότι εκτός από ένας τραγουδοποιός που το όνομά του έχει περάσει στη σφαίρα του μύθου, είναι και ένας εξαιρετικός ποιητής με καίριο και ευαίσθητο λόγο, προφήτης και διανοούμενος του καιρού του.
Ο Δημήτρης Καρράς καταφέρνει να μελοποιήσει τα ποιήματα με σεβασμό στο κείμενο αλλά και έμπνευση, αποδίδοντας με τρόπο λιτό αλλά σαφή την ατμόσφαιρα των τραγουδιών του Παύλου.
Ένα άλλο στοιχείο που κάνει ιδιαίτερο αυτό, το έτσι κι αλλιώς ιστορικό για την ελληνική δισκογραφία εγχείρημα, είναι η προσεκτική επιλογή των ερμηνευτών ανάλογα με τον χαρακτήρα του κάθε τραγουδιού, έτσι ώστε να υπάρχει τέλεια εναρμόνιση με την ερμηνευτική τους ταυτότητα.
Η «Εξακρίβωση» είναι ένας φόρος τιμής σε έναν καλλιτέχνη, με ξεχωριστή προσωπικότητα και πολύπλευρο ταλέντο, που πρόλαβε στη διάρκεια της σύντομης ζωής του να επηρεάσει καθοριστικά την πορεία του ελληνόφωνου ροκ και να αγαπηθεί όσο λίγοι από το κοινό.
Στην «Εξακρίβωση» συμμετέχουν οι καταξιωμένοι ερμηνευτές: Δήμητρα Γαλάνη, Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Ελένη Βιτάλη, Χρήστος Θηβαίος, Ορφέας Περίδης, Μίλτος Πασχαλίδης, Φοίβος Δεληβοριάς, Λεωνίδας Μπαλάφας, Angelika Dusk, Δημήτρης Ζερβουδάκης, Βιολέτα Ίκαρη. Οι απαγγελίες έχουν αποδοθεί με συναισθηματική ένταση και λυρισμό από τους: Γιώργο Κιμούλη, Λίλιαν Χαριτάκη Άσιμου, Σωτήρη Καλυβάτση, Αγγελική Σεΐδου, και Δημήτρη Βραχνό.
Η Διεύθυνση παραγωγής του album «Εξακρίβωση» είναι των: Μελίνα Σιδηροπούλου, Δημήτρη Καρρά, Ηλία Καραλιά, Δημήτρη Βασιλειάδη.
Την επιλογή των κειμένων από το βιβλίο του Παύλου Σιδηρόπουλου των εκδόσεων OPPORTUNA με τίτλο «Έχω μια θλίψη για τα μακρινά αριστουργήματα» έχει κάνει η Στεφανία Φιλιπποπούλου.
Τα εξαιρετικά σκίτσα που συνοδεύουν την κυκλοφορία των τραγουδιών είναι του Φώτη Φωτίου και η ενορχήστρωση των: Αλέξανδρου Δανδουλάκη, Κώστα Κυριακίδη και Δημήτρη Καρρά.
To Όγδοο κυκλοφορεί την "Εξακρίβωση" ψηφιακά και σε cd, ενώ χορηγός επικοινωνίας είναι ο Μελωδία 99,2. To άλμπουμ κυκλοφορεί από την B-otherside records σε 700 αριθμημένα αντίτυπα με gatefold εξώφυλλο και τετρασέλιδο έγχρωμο ένθετο με τους στίχους και το πρωτότυπο εικαστικό με τα σκίτσα του Φώτη Φωτίου. Οι πρώτοι 80 χρωματιστοί δίσκοι θα βρίσκονται σε κασετίνα που περιέχει 70σέλιδο φωτογραφικό λεύκωμα με ακυκλοφόρητες φωτογραφίες του Παύλου Σιδηρόπουλου (Φωτογράφος Γιάννης Τσιούμας), οι επόμενες 220 κόπιες σε λευκό βινύλιο και οι υπόλοιπες 400 σε μαύρο κλασικό βινύλιο.

Αυτό ήταν το δελτίο τύπου, διανθισμένο με τα τέσσερα καλύτερα -κατά την ταπεινή μας άποψη- τραγούδια του δίσκου. Έναν δίσκο στον οποίο ακούμε έξι απαγγελίες καλών ποιημάτων του Παύλου Σιδηρόπουλου, με τη συνοδεία κιθάρας (Κρυμμένος με το Γιώργο Κιμούλη, Βελούδινο μαύρο με τη Λίλιαν Χαριτάκη - Άσιμου, Αθήνα με την Αγγελική Σεΐδου, Ακινησία με τον Σωτήρη Καλυβάτση, Δεν προλαβαίνω με τη Στεφανία Φιλιπποπούλου, Θα 'ρθει με το Δημήτρη Βραχνό) και δεκατρία τραγούδια που δόθηκαν σε 13 ερμηνευτές, παλιούς και νέους, τα περισσότερα από τα οποία ταίριαξαν γάντι στην ερμηνευτική ιδιοσυγκρασία και προσωπικότητα του καθενός. 

Ο Δημήτρης Καρράς έγραψε όμορφες και απλές μελωδίες, σεβόμενος απόλυτα τον λόγο και τα γραπτά που άφησε πίσω του ο αλησμόνητος καλλιτέχνης. Αυτή την αίσθηση έχουμε ακούγοντας το τελικό αποτέλεσμα, όσο δύσκολο κι αν είναι το όλο εγχείρημα. Να μελοποιήσει δηλαδή ένας νέος συνθέτης παλιούς στίχους και ποιήματα που έγραψε πριν 40 χρόνια περίπου ο συγκεκριμένος δημιουργός, δυστυχώς δεν γνωρίζουμε το πότε ακριβώς και κάτω από ποιες συνθήκες γράφτηκαν όλα αυτά. 

Ακούσαμε πολλές φορές το cd! Ας μείνουμε σε κάποια τραγούδια που ξεχωρίσαμε. Μακράν το καλύτερο, από όλες τις απόψεις -μουσική, στίχοι, ερμηνεία- το "Χαμένο Αγόρι", που η Δήμητρα Γαλάνη το κάνει "δικό της" με την ονειρική φωνή της. Αξίζει να σημειώσουμε πως η Γαλάνη είναι η μόνη -απ' όλους τους συμμετέχοντες στο εν λόγω άλμπουμ- που είχε συνεργαστεί δισκογραφικά με τον Σιδηρόπουλο. Είχαν τραγουδήσει μαζί την "Ώρα του stuff" στο "Φλου" (1979). Ο Χάρης και ο Πάνος Κατσιμίχας -που είχαν τραγουδήσει το "Αυτοί Μιλάν" στο μεταθανάτιο δίσκο του Σιδηρόπουλου, "Αντε και καλή τύχη μάγκες" (1991)- ερμηνεύουν υπέροχα το "Ο φράχτης ήταν ανοιχτός", άλλο ένα εξαιρετικό δείγμα γραφής του στιχουργού, αλλά και του συνθέτη! 

Επίσης, δεν περνά απαρατήρητη η στιγμή του Δημήτρη Ζερβουδάκη με το "Στη Σαλονίκη" (ο τίτλος του κειμένου στο βιβλίο με τα ποιήματα του Π.Σ. είναι "Με τον Δημήτρη Πουλικάκο") και η σπαρακτική Ελένη Βιτάλη με το τραγούδι που έδωσε και τον τίτλο σε όλο το δίσκο. Τα υπόλοιπα κομμάτια (Του Αη Γιαννιού-Μ.Πασχαλίδης, Αναφορά στον ετερόφωτο-Β.Ίκαρη, Απόψε πάλι-Λ.Μπαλάφας, Μικρό παιδί στα δώδεκα-Χ.Θηβαίος, Εν αρχή ην ο άνθρωπος-A.Dusk, Εσύ μετράς με λόγια-Δ.Καρράς, Άπονη ζωή-Β.Παπακωνσταντίνου, Διανοούμενοι της πέρα χώρας-Ο.Περίδης, Άγνωστοι εσείς-Φ.Δεληβοριάς), είναι επίσης αξιοπρόσεκτα. Σε γενικές γραμμές και ... εν κατακλείδι ... χωρίς να είναι απαραίτητο να την εντάξουμε σε κάποιο συγκεκριμένο στυλ και μουσικό είδος (ροκ, ποπ ή έντεχνο...), είναι μια αξιοπρεπέστατη δισκογραφική εργασία που αξίζει να αποκτήσετε και να ακούσετε!
Παρακάτω, ένα κείμενο (όπως και η παραπάνω φωτογραφία) από την επίσημη ιστοσελίδα του Παύλου Σιδηρόπουλου, για τη σχέση του τραγουδοποιού με το γράψιμο:

"Το χαρακτηριστικό του καλλιτέχνη Παύλου Σιδηρόπουλου ήταν ότι έγραφε συνεχώς! Σε οποιοδήποτε άδειο χαρτί, απόκομμα, μπλοκ, έστω και σε μισή κενή κόλλα που μπορεί να βρισκόταν μπροστά του, θα αποτύπωνε κάποια σκέψη του, κάποιο συναίσθημα του. Ο Σιδηρόπουλος δεν έγραψε μόνο στίχους, αλλά και ποιήματα, ημιτελή θεατρικά έργα καθώς και κείμενα με πολιτικές και φιλοσοφικές απόψεις. Διάβαζε, ιδιαίτερα ποίηση, αλλά και φιλοσοφία. Συχνά καταπιανόταν με τη συγγραφή διηγημάτων, τα οποία όμως δεν ολοκλήρωσε ποτέ. Έχει σημασία να αναφέρουμε πόσο καθοριστικές υπήρξαν για τον στιχουργό-ποιητή Παύλο οι επιρροές του από το κίνημα της αμερικανικής beat λογοτεχνίας (κυρίως από τον Allen Ginsebearg, κατά τον ίδιο τον Παύλο), χωρίς ν’ αφήσουμε εκτός, τη λεγόμενη rock subculture με βασικότερο εκφραστή της τον Lou Reed

Δεν έλειπαν ακόμη οι στιχουργικές παραπομπές του Παύλου σε σημαντικούς Έλληνες ποιητές: στον Μανώλη Αναγνωστάκη, τον «Ποιητή της Ήττας», στο κομμάτι του, «Οι σοβαροί κλόουν» από το Φλου. Αγαπούσε ιδιαίτερα τον Σεφέρη, τον οποίο θεωρούσε ποιητή παγκόσμιας εμβέλειας, τον Οδυσσέα Ελύτη για την ελληνικότητα της γραφής του, τον Τάκη Σινόπουλο, το Νίκο Καρούζο, και από τη νεότερη γενιά τον Γιώργο Χρονά και τον Δημήτρη Βάρο. Επίσης ανέφερε ως συνειδητή επιρροή του τον Διονύση Σαββόπουλο και τη στιχουργική του, επειδή στην ηλικία των 20 ετών ήταν ο μόνος άνθρωπος που εξέφρασε τις υποψίες του για το κοινωνικό περιβάλλον στην Ελλάδα. Ώριμος πια ο Σιδηρόπουλος, το Σεπτέμβριο του 1990 θα πει σε συνέντευξη στον Μισέλ Φάις για το περιοδικό ΗΧΟΣ & Hi-Fi: «Νιώθω περισσότερο στιχουργός παρά μουσικός.». Φράση του Παύλου που μέσα σε δυο αράδες συνοψίζει όλη του την οπτική για αυτό το σημαντικό κομμάτι της δημιουργίας του".

Τετάρτη, 4 Δεκεμβρίου 2019

Το κοριτσάκι με τα σπίρτα σε μια μοναδική έκδοση


Ούτε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς και λογοτέχνης, ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν (1805-1875), θα μπορούσε να φανταστεί μια τέτοια ξεχωριστή έκδοση για το θρυλικό του έργο "Το κοριτσάκι με τα σπίρτα". Η γνωστή ιστορία, που αφορά τα όνειρα και τις ελπίδες ενός ετοιμοθάνατου κοριτσιού, γράφτηκε το 1845 και έχει διαβαστεί από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, μεταφέρθηκε στο θέατρο, στον κινηματογράφο, έχει προσαρμοστεί σε κινούμενα σχέδια και αμέτρητοι είναι οι ζωγράφοι - εικονογράφοι που προσέγγισαν την πασίγνωστη αυτή ιστορία.

Στο βιβλίο που κυκλοφορεί από τις "Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο" (πρώτη έκδοση: 2005) η εικαστική πρωτοπορία συναντά την κλασική παράδοση σ' έναν αρμονικό συνδυασμό. Πρόκειται για μια σπάνια «εικαστική ανάγνωση», από την Τσέχα εικονογράφο Κβέτα Πατσοφσκά. Επηρεασμένη από σύγχρονους δημιουργούς, όπως ο Βασίλι Καντίνσκι, ο Πολ Κλε και ο Χουάν Μιρό, η Πατσοφσκά (Πράγα, γεν. 1928), αφού μελέτησε την ευρωπαϊκή πρωτοπορία, άρχισε να εικονογραφεί βιβλία. Σχεδιάζει, ζωγραφίζει και δημιουργεί κολάζ, διερευνώντας τη σχέση κειμένου και εικόνας. Η Κβέτα Πατσοφσκά έχει εικονογραφήσει πάνω από 60 βιβλία και συμμετέχει τακτικά σε διεθνείς εκθέσεις. Το 1992 τιμήθηκε με το Βραβείο Εικονογράφησης Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.

Ένα βιβλίο καλαίσθητο και άκρως καλλιτεχνικό, που κυκλοφορεί σε μετάφραση Δήμητρας Σίμου και σελιδοποίηση Εριφύλης Αράπογλου. Αξίζει να το αποκτήσετε!


«Για μένα, ένα βιβλίο σημαίνει αρχιτεκτονική. Είναι ένας σφραγισμένος χώρος μέσα στον οποίο συνθέτω ζωγραφισμένες, γραμμένες, κομμένες ή άδειες σελίδες…»
 Κβέτα Πατσοφσκά

Η ιστορία της Τοσοδούλας


Προσφάτως κυκλοφόρησε ένα όμορφο βιβλίο για τους μικρούς μας φίλους από τον σημαντικό εκδοτικό οίκο παιδικής λογοτεχνίας, την "Κόκκινη Κλωστή Δεμένη" που έχει έδρα την Αχαϊκή πρωτεύουσα. Είναι "Η Τοσοδούλα" του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν (1805-1875), σε διασκευή Νταβίντ Σολντί, με τη μαγική εικονογράφηση του Μάρκο Ματσόνι.

Πρόκειται για μια ιστορία που ο κορυφαίος Δανός συγγραφέας εμπνεύστηκε από μια μικροκαμωμένη και με καμπούρα φίλη του και αναμφίβολα από την σκανδιναβική προφορική παράδοση και τα παραμύθια που άκουσε ως παιδί. Κυκλοφόρησε το 1835, ενώ το γαλλικό κείμενο, στη συγκεκριμένη έκδοση, ανήκει στον συγγραφέα Νταβίντ Σολντί (1819-1884), που έγινε γνωστός για τις πρώτες μεταφράσεις των παραμυθιών του Άντερσεν στα γαλλικά.

Την Τοσοδούλα την απαγάγουν και την ταξιδεύουν στον αέρα παρά τη θέλησή της. Τη διεκδικεί ο βάτραχος, ο μπάμπουρας και ο τυφλοπόντικας. Χάρη στο χελιδόνι, που το έσωσε και το φρόντισε, φτάνει στις ζεστές χώρες, κι εκεί συναντά το ξωτικό των λουλουδιών. Το ξωτικό θέλει να την παντρευτεί και να την κάνει βασίλισσα των λουλουδιών. Μια νέα ματιά σε ένα μεγάλο κλασικό έργο, μια ιστορία που εξιδανικεύει τη φύση και την ανάπτυξη ενός παιδιού. Πέρα από την αξία της ως κλασικό έργο και πολιτιστική κληρονομιά, η ιστορία της πολύπαθης αλλά προνοητικής Τοσοδούλας, που τελικά καταφέρνει να μεταμορφωθεί, έχει πολλά να πει και για την εποχή μας...

Το βιβλίο κυκλοφορεί σε μετάφραση Εύης Γεροκώστα και γλωσσική επιμέλεια Κατερίνας Τσιούμα. Στην ίδια σειρά, με την επιμέλεια του Μπενζαμέν Λακόμπ, κυκλοφορούν "Ο μάγος του Οζ" και "Οι περιπέτειες του Πινόκιο". 


Μπορείτε να δείτε σελίδες από το βιβλίο στον παραπάνω σύνδεσμο!

Τρίτη, 3 Δεκεμβρίου 2019

Πύλη Εισόδου - Το νέο μυθιστόρημα της Μ. Δούκα


Μονόλογος παιχνίδι, στασίδι, αποκούµπι µιας γυναίκας στον προθάλαµο του γήρατος. Ξυπνάει και είναι νέα. Ξυπνάει και είναι γριά. Ανάλογα µε τη διάθεσή της. Με τον ύπνο που έχει κάνει. Στην Αθήνα του σήµερα, όπως τη ζει, όπως την έζησε, όσο την έζησε. Με τα δικά της πρόσωπα. Τη δική της φωνή. Τη δική της ορθοστασία. 

Πύλη εισόδου: Στο αχανές του κυβερνοχώρου. Το πέρασµα από τη µια στην άλλη όψη. Από το εδώ στο εκεί. Ανέµελα, αθόρυβα, φασµατικά, εις το διηνεκές. Αλόγιστα προς τα ρηχά, τα λασπερά, τα άπατα της µέρας που έφυγε. Από το εδώ στο εκεί. Συρτά, αµίλητα, προς τη µοναδική βεβαιότητα.


Η Μάρω Δούκα γράφει για το βιβλίο της:

Από το πρώτο μου μυθιστόρημα, Η αρχαία σκουριά, έως το πρόσφατο (δέκατο στη σειρά), Πύλη εισόδου, έχουν περάσει σαράντα χρόνια. Με όλη την ανεκτίμητη αλλά και ολισθηρή εμπειρία γραφής στις αποσκευές μου, από την αρχή πάλι, στην αναζήτηση της βαθύτερης αιτίας, του άλλου τρόπου, της άλλης φόρμας, της διαφορετικής σύμβασης σε μια ιστορία που ψάχνει υπομονετικά όχι μόνο τον συγγραφέα αλλά και τους ήρωές της. Με την ίδια ταραχή-διαταραχή ψηλαφώντας για την άκρη του νήματος. Από το οικείο «εδώ» στο αδιαμφισβήτητο «εκεί». Από το πραγματικό στο εικονικό, στο φασματικό, στο διαφορετικό, στο άλλο. Μια γυναίκα που προσπαθεί να φανταστεί τη ζωή της, να την περιποιηθεί, να την εκθέσει, να τη ζυγίσει, να την εντάξει, να τη δικαιώσει. 

Ως συγγραφέας, από δημοσίευση σε δημοσίευση στο φέισμπουκ, με όλα τα επινοημένα, επιθυμητά ή και ανεπιθύμητα πρόσωπά της. Τα τραύματα, τις ενοχές, την υστερία, την ακλόνητη λογική. Σαν κωμωδία ή σαν τραγωδία. Σ’ ένα διαρκές μουρμουρητό. Μαγεμένη αλλά και φοβισμένη, περιδεής, εμπρός στο ασφυκτικά αραχνοειδές πλέγμα που όλους μάς περιέχει. Πρωτοπρόσωπη αφήγηση, μονόλογος εσωτερικός αλλά και εξωστρεφής, παρλάτα απελπισμένη, διασκεδαστική, ήπια, επιθετική. Μια γυναίκα –ή και μια κοινωνία– στα όριά της. Μια περιδιάβαση στην Αθήνα του σήμερα μέσα από τη ματιά μιας ηλικιωμένης, θεατρικής Αθηναίας.


H Mάρω Δούκα γεννήθηκε το 1947 στα Xανιά. Aπό το 1966 ζει στην Aθήνα. Έχει τελειώσει το Iστορικό και Aρχαιολογικό Tµήµα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Aθηνών. Έχει τιµηθεί µε το Bραβείο «Nίκος Kαζαντζάκης» του Δήµου Hρακλείου για το µυθιστόρηµα H αρχαία σκουριά, µε το B΄ Kρατικό Bραβείο για το µυθιστόρηµα H πλωτή πόλη και µε το Bραβείο Πεζογραφίας Kώστα Oυράνη της Aκαδηµίας Aθηνών για το µυθιστόρηµα Aθώοι και φταίχτες. Για το ίδιο µυθιστόρηµα τιµήθηκε επίσης µε το Bραβείο Balkanika και το βραβείο Καβάφη. Για το µυθιστόρηµα Έλα να πούµε ψέµατα έχει τιµηθεί µε το βραβείο «Νίκος Θέµελης» του ηλεκτρονικού περιοδικού Αναγνώστης. Διηγήµατα και µυθιστορήµατά της έχουν µεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες.

Το βιβλίο "Πύλη Εισόδου" κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2019 από τις Εκδόσεις Πατάκη. Υπεύθυνη έκδοσης: Ελένη Κεχαγιόγλου. Στο εξώφυλλο το έργο του Κλοντ Μονέ "Στη βάρκα" (1887) και στο οπισθόφυλλο το έργο "Βάρκα στο Ζιβερνύ" (1887) του ίδιου καλλιτέχνη.

Δευτέρα, 2 Δεκεμβρίου 2019

Ήρωες και Αντιήρωες - Νέο βιβλίο με διηγήματα της Δ. Σωτηρίου


Το "Ήρωες και Αντιήρωες" είναι το έκτο βιβλίο της Διδώς Σωτηρίου (1909-2004) που εκδίδεται μετά το θάνατό της. Από τον τεράστιο όγκο του αρχείου της -όπως μας ενημερώνει στον πρόλογο του βιβλίου, ο ανιψιός και υπεύθυνος του αρχείου της, Νίκος Μπελογιάννης- αναμένεται να προκύψουν τουλάχιστον δύο ακόμα βιβλία. Είναι επίσης η δεύτερη συλλογή διηγημάτων της μετά το "Τυχαίο συναπάντημα" (Κέδρος, 2004). Σε σχέση με την πρώτη συλλογή, όπου υπήρχαν επτά δημοσιευμένα και εννέα αδημοσίευτα διηγήματα, στην παρούσα μόνο ένα διήγημα είναι δημοσιευμένο. Τα υπόλοιπα εκδίδονται για πρώτη φορά σ' αυτόν τον καλαίσθητο τόμο, από τις Εκδόσεις Κέδρος. Πρόκειται για 30 συνολικά διηγήματα που καλύπτουν 60 χρόνια (1931-1991) και παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον.

Παρακάτω, ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από το «Γράμμα από τα παλιά» και στο τέλος το κείμενο του ιστορικού Μενέλαου Χαραλαμπίδη, από την ομιλία του στην παρουσίαση του βιβλίου.

Η Σχολή Γυναικείας Μορφώσεως, που αργότερα της είχαν δώσει οι ιδιοκτήτες τον πομπώδη τίτλο Ακαδημία Γυναικείας Μορφώσεως, δεν ήταν ούτε ανώτερη ούτε μέση ούτε καν παιδεία. Ήταν μια κερδοφόρα επιχείρηση, που δημιούργησαν στη δεκαετία του ’20, με πελατεία κακομαθημένα πλουσιοκόριτσα που οι γονείς τους τα προόριζαν για νυφοπάζαρα περιωπής. 
Διδάσκονταν σ’ αυτή την ακαδημία ό,τι χρειάζονταν τα κορίτσια της «καλής τάξης» – γαλλικά, αγγλικά, πιάνο, χορό, ζωγραφική, λίγα πασαλείμματα ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας, ιστορία της Τέχνης, γυμναστική, υγιεινή, κεντήματα και μαθήματα μαγειρικής, «Πώς να ικανοποιείτε τον στόμαχον του μέλλοντος συζύγου με γαργαλιστικά εδέσματα...», όπως έλεγε και η στρουμπουλή καθηγήτρια των οικοκυρικών κυρία Φούλα. 
Τα περισσότερα κορίτσια την ανέχονταν αυτή την υποβαθμισμένη ψευτοπαιδεία. Ήταν όμως και κάμποσα άλλα, θύματα του συντηρητισμού των γονιών και των κηδεμόνων τους, που τα τραβούσαν από το κλασικό γυμνάσιο, για να πάψουν να ονειρεύονται πανεπιστημιακές και άλλες ανώτερες σπουδές, κι ας είχαν και μυαλό και θέληση για κάτι καλύτερο. 

"Τα διηγήματα του βιβλίου μάς δείχνουν μια ζωή πλούσια σε εμπειρίες. Μα πώς να μην είναι η ζωή της Διδώς Σωτηρίου πλούσια σε εμπειρίες. Έζησε την Μικρασιατική Καταστροφή και την προσφυγιά, τα δύσκολα χρόνια του Μεσοπολέμου, τα ακόμα πιο δύσκολα της Κατοχής, των Δεκεμβριανών και του Εμφυλίου και μετά τις διώξεις των μετεμφυλιακών κυβερνήσεων, τις διώξεις των Αριστερών που κράτησαν τριάντα ολόκληρα χρόνια, μέχρι την πτώση της Χούντας το 1974. 
Μπορεί την ίδια περίοδο να την έζησαν και πολλοί άλλοι, όμως δεν είχαν όλοι και όλες τον ίδιο πλούτο εμπειριών να μας μεταφέρουν. Εδώ η διαφορά έχει να κάνει με την προσωπική εμπλοκή. Δεν αρκεί να έχεις ζήσει σε μια περίοδο όπου συνέβησαν κοσμοϊστορικά γεγονότα. Αυτό που μετρά είναι ο βαθμός εμπλοκής σου σε αυτά. Ήσουν από αυτούς που έδρασαν ή από αυτούς έμειναν αμέτοχοι; Η Σωτηρίου ήταν από αυτούς που έδρασαν, ήταν μορφωμένη, έγραφε υπέροχα, ήταν έξυπνη και έτσι μας έδωσε εξαιρετικά πράγματα, όπως αυτή η συλλογή διηγημάτων".

Δευτέρα, 25 Νοεμβρίου 2019

Κώστας Βίρβος - Εγώ δεν ζω γονατιστός


Ο θάνατός μου
Όταν πεθάνω από το άγχος μια βραδιά
να με πετάξετε σε θάλασσα βαθιά
σας το δηλώνω δεν χρειάζομαι κηδείες
στεφάνια, λόγους, μουσικές και αηδίες.

Μόλις κυκλοφόρησε ένα πολυσέλιδο και καλαίσθητο βιβλίο για τη ζωή και το έργο του σπουδαίου στιχουργού Κώστα Βίρβου (1926-2015), από τις "Εκδόσεις Παπαζήση"

Το δύσκολο αυτό εγχείρημα έφερε εις πέρας η κόρη του Μαρία Βίρβου, με την πολύτιμη βοήθεια της οικογένειάς της. Η συγγραφέας έχει σπουδάσει μαθηματικά και πληροφορική και είναι καθηγήτρια στο Τμήμα Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πειραιά. Έχει συγγράψει πολλές μονογραφίες και επιστημονικά βιβλία και περισσότερες από 300 εργασίες που έχουν δημοσιευτεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά και συνέδρια. Με το βιβλίο αυτό, η Μαρία Βίρβου αξιοποιεί την εκτενή συγγραφική εμπειρία της και το μεγάλο αρχειακό υλικό του πατέρα της σε μια αφήγηση που αν και αληθινή, μοιάζει με μυθιστόρημα και αναδεικνύει τη συγκλονιστική ζωή, το πλούσιο έργο και το μεγαλείο της ψυχής του λαϊκού ποιητή. 

Το βιβλίο αυτό, περιγράφει με πιστότητα την ενδιαφέρουσα ζωή του Βίρβου,στιχουργού 2.500 τραγουδιών. Ο βίος και το έργο του διατρέχουν την ιστορία της νεότερης Ελλάδας και ολόκληρου του λαϊκού τραγουδιού. Γεννιέται στα Τρίκαλα του μεσοπολέμου, ακολουθεί ο πόλεμος, η Κατοχή, η Αντίσταση, η σύλληψη από τους Γερμανούς Ναζί, η μεταπολεμική Ελλάδα με τις νωπές πληγές της, τα νέα όνειρα, η δικτατορία, η μεταπολίτευση, οι νέες ελπίδες, η νέα οικονομική κρίση. Σε όλες τις περιόδους, ο στίχος του παρηγορητικός, εμψυχωτικός και πάντα ανθρώπινος απευθύνεται στις καρδιές του κόσμου.

Ο ίδιος συνδιαμορφώνει το Ελληνικό τραγούδι, καθώς συμπορεύεται διαδοχικά με πολλές γενιές κορυφαίων καλλιτεχνών. Ξεκινά από το Ρεμπέτικο τραγούδι, προχωρά στο Λαϊκό, αλλά και στο Έντεχνο και το Παραδοσιακό. Συνεργάστηκε με τους σημαντικότερους συνθέτες, από το ρεμπέτικο, λαϊκό, όπως Τσιτσάνη, Καλδάρα, Δερβενιώτη, Μπακάλη, Νικολόπουλο αλλά και έντεχνο τραγούδι, όπως Θεοδωράκη, Πλέσσα, Μαρκόπουλο, Λεοντή κ.ά. και με τους κορυφαίους ερμηνευτές, όπως Καζαντζίδη, Μπιθικώτση, Γαβαλά, Νταλάρα, Μητσιά, Λύδια, Γκρέυ, Τσετίνη, Περπινιάδη, Βοσκόπουλο, Πάριο, Καλαντζή, Μαρινέλλα, Μοσχολιού, Αλεξίου κ.ά.

Μερικά από τα χιλιάδες τραγούδια του είναι «Της Γερακίνας γιος», «Ένα όμορφο αμάξι με δυο άλογα», «Κοιμήσου αγγελούδι μου», «Το διαβατήριο», «Πάρε τα χνάρια μου», «Άγια Κυριακή», «Μακριά μου να φύγεις», «Ζαΐρα», «Θεσσαλικός Κύκλος», «Καταχνιά» και πολλά άλλα... ο κατάλογος είναι ατελείωτος. 

Δεν έζησε ποτέ γονατιστός. Η ζωή του αναδεικνύει την αδιάκοπη μαχητικότητα για το καλύτερο, την προσήλωση σε αξίες, την αγάπη για τον άνθρωπο και την ειρήνη. Το λαϊκό τραγούδι υπήρξε για εκείνον πηγή δύναμης και φιλοσοφία ζωής, που τον οδήγησε σε έναν βίο πλήρη και ευτυχισμένο σε όλους τους τομείς, αναφορικά με την τέχνη, το επάγγελμα, την οικογένεια, όπως είχε ονειρευτεί. 

Στο βιβλίο συμπεριλαμβάνονται οι στίχοι επιλεγμένων τραγουδιών του, που συχνά ακολουθούν τα αντίστοιχα βιώματα που τον ενέπνευσαν. Συμπληρώνουν την αφήγηση με τα λόγια του ίδιου του στιχουργού, που μελοποιήθηκαν από σπουδαίους συνθέτες, ερμηνεύθηκαν από έξοχους ερμηνευτές και είχαν την τύχη να χιλιοτραγουδηθούν από ολόκληρο τον Ελληνικό λαό. 

Τους προλόγους υπογράφουν ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μίμης Πλέσσας, ενώ ο δημοσιογράφος-συγγραφέας Δημήτρης Μανιάτης γράφει ένα προλογικό σημείωμα με τον τίτλο "¨Ο δημώδης Βίρβος". Στη συνέχεια, μετά τις "Ευχαριστίες" της Μαρίας Βίρβου, ξεκινά η ενδιαφέρουσα αφήγηση, πλαισιωμένη από πλούσιο φωτογραφικό υλικό. 

Ο Κώστας Βίρβος ήταν δημόσιος υπάλληλος. Ξεκίνησε να εργάζεται ως λογιστής του Υπουργείου Οικονομικών τη δεκαετία του '50 και συνταξιοδοτήθηκε ως διευθυντής του εν λόγω υπουργείου, όπου, μεταξύ άλλων, επόπτευε τις κληρώσεις του λαϊκού λαχείου! Αν και δεν ήταν η κύρια επαγγελματική του δραστηριότητα το τραγούδι, υπήρξε πολυγραφότατος και εμπνευσμένος στιχουργός και από τους πιο αναγνωρισμένους και τυχερούς στο χώρο του. Τιμήθηκε -ευτυχώς εν ζωή, πράγμα σπάνιο για τον τόπο μας- όσο λίγοι, τόσο στην ιδιαίτερη πατρίδα του, στα Τρίκαλα (το όνομά του δόθηκε σε οδό και σχολείο της γενέτειράς του), όσο και εντός και εκτός Ελλάδας. Συναυλίες, αφιερώματα, τιμητικές εκπομπές, βραβεύσεις και απονομές...

Επιπλέον, είχε εκδώσει τρεις συλλογές με τα τραγούδια του: Κώστας Βίρβος: Μια ζωή τραγούδια-Αυτοβιογραφία (Εκδόσεις Ντέφι, 1985), Κώστας Βίρβος: Λαϊκή Στιχουργική Ανθολογία (Βιβλιοεκδοτική Αναστασάκη, 1989) και Πράσινα βουνά και χρυσαφένιοι κάμποι. Παραδοσιακά, λαογραφικά, σατιρικά τραγούδια-γεγονότα (Εκδόσεις Γένεσις, 1998) και το ανά χείρας βιβλίο, μια πλήρης βιογραφία-εργογραφία, ήταν μία από τις τελευταίες του επιθυμίες.

Πολλά τα χρόνια και τα τραγούδια, πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους οι συνεργασίες του Κώστα Βίρβου. Που να σταθεί κανείς; Προσωπικά, ξεχωρίζω τον πιο άγνωστο ίσως δίσκο του. Το 1976 ο μεγάλος αυτός στιχουργός συνεργάστηκε με τον αδικοχαμένο ηθοποιό, συνθέτη και τραγουδιστή, Χρήστο Λεττονό (1946-1994). Ήταν ο πρώτος προσωπικός δίσκος του καλλιτέχνη, με τίτλο "Γραφειοκρατία" και με στίχους, σαφώς επηρεασμένους, από αυτά που έβλεπε, άκουγε και ζούσε ο Βίρβος ως δημόσιος υπάλληλος. Ολόκληρη η ενότητα των τραγουδιών περιγράφει παραστατικά και ανθρώπινα πολλά προβλήματα της γραφειοκρατίας που έχουν γίνει πολύ πιο επίκαιρα και καίρια στις μέρες μας, παρά το μακρινό 1976 που κυκλοφόρησαν. Από τα πιο αγαπημένα μου, ένα τραγούδι για τα κόκκινα στεγαστικά δάνεια.

Πως μου πήρανε το σπίτι, από το άλμπουμ Γραφειοκρατία (Columbia, 1976)
Στίχοι: Κώστας Βίρβος - Μουσική: Χρήστος Λεττονός - Ερμηνεία: Χρήστος Λεττονός, Χρήστος Κυριαζής, Ξένια Ζερβού:

Χρώσταγα στο κράτος δυο χιλιάδες φόρους
και στα δύο χρόνια έγιναν οκτώ.
Βάλε και τους τόκους, βάλε δικηγόρους,
έφτασε το χρέος στις εξήντα οκτώ.

Και αλά ούνα, αλά ντούε, αλά τρε
υποθηκεύουνε το σπίτι μου αδερφέ.

Χτύπαγαν καμπάνες για την εκκλησιά
μέρα της αγάπης, μέρα Κυριακή.
Στο δικό μου σπίτι μαύρη απελπισία
ήρθαν οι κλητήρες οι δικαστικοί

Και αλά ούνα, αλά ντούε, αλά τρε
μου το πήρανε το σπίτι, αδελφέ.

Για περισσότερα στα βιβλιοπωλεία! Καλοτάξιδο...


Ο Μίκης Θεοδωράκης είχε πει: «Ο Κώστας Βίρβος είναι ένα από τα μεγάλα κλαριά επάνω στο δέντρο της Ελληνικής μουσικής. Είναι ο λαϊκός ποιητής που έγραψε χιλιάδες τραγούδια. Πολλοί από μας και από σας δεν θα ξέρετε ότι τα τραγούδια που έχετε αγαπήσει και τραγουδήσει και με τα οποία έχετε συγκινηθεί, έχετε κλάψει, έχετε πονέσει, έχετε ελπίσει, τα έχει γράψει εκείνος. Έχει συνεργαστεί με όλους σχεδόν τους πιο μεγάλους και κλασικούς συνθέτες της λαϊκής μας μουσικής».

Κυριακή, 24 Νοεμβρίου 2019

Το Soundtrack του Πάνου Χρυσοστόμου


"Σάουντρακ - Συνεντεύξεις με δημιουργούς της μουσικής των εικόνων"

Στο νέο του βιβλίο, ο Πάνος Χρυσοστόμου, συγκέντρωσε μερικές από τις συνεντεύξεις που έκανε τα τελευταία τριάντα χρόνια με Έλληνες και ξένους μουσικοσυνθέτες που έγραψαν μελωδίες για κινηματογραφικές ταινίες. Πρόκειται για ένα θεματικό κύκλο συνεντεύξεων δηλαδή, πολλές από τις οποίες έχουν εξαιρετικό ενδιαφέρον. Αν και αρκετές "απουσίες" (Χατζιδάκις, Ξαρχάκος, Μαρκόπουλος, Πλέσσας, Σπανός, Καπνίσης, Χατζηνάσιος, Παπαθανασίου, Σπανουδάκης, Καραΐνδρου... για τις οποίες δεν ευθύνεται κανείς βέβαια, πόσο μάλλον ο ίδιος ο δημοσιογράφος), καταγράφονται οι σκέψεις, τα όνειρα και οι απόψεις 22 σημαντικών δημιουργών. Πριν από τις ερωτοαπαντήσεις, ο Χρυσοστόμου καταθέτει μια σύντομη βιογραφία-εργογραφία για τον καθένα, φωτογραφίες τους και στο τέλος αφίσες ταινιών και εξώφυλλα των σχετικών σάουντρακ.

Είκοσι δύο σπουδαίοι συνθέτες, καλλιτέχνες διεθνούς ακτινο­βολίας αλλά και μερικοί από τους εκλεκτούς Έλληνες συναδέλ­φους τους, που έγραψαν ή ακόμα γράφουν μουσική για τον κινη­ματογράφο, σε αποκλειστικές συνεντεύξεις: Trevor Jones, Alan Menken, James Newton Howard, Γιάννος Αιόλου, Hans Zimmer, Michael Kamen, Νίκος Κυ­πουργός, Nicola Piovani, Alexandre Desplat, Μίκης Θε­οδωράκης, Elliot Goldenthal, Νίκος Μαμαγκάκης, Philip Glass, Goran Bregovic, Παναγιώτης Καλαντζόπουλος, Yann Tiersen, Δημήτρης Παπαδημητρίου, Gabriel Yared, David Arnold, Mychael Danna, Wim Mertens, Ευανθία Ρεμπούτσι­κα. 

Μέσα από γλαφυρές διηγήσεις, με κάποιες εξομολογητικές στιγμές, μια πλειάδα εκλεκτών δημιουργών περιγράφουν το ενιαίο και αδιαίρετο puzzle που αποτελεί η μουσική του κινηματογράφου. Πολλά Όσκαρ, άλλα βραβεία, διακρίσεις, ταλέντο, σκληρή δουλειά, αλλά το κυριότερο δημιουργικότητα στο έπακρο, κατα­γράφονται σε αυτή την έκδοση. Η μουσική του κινηματογράφου σε όλες τις εκφάνσεις της και μέσα από τα λόγια αυτών που τη δημιουργούν. Όχι, κάποιων θεω­ρητικών του χώρου, αλλά μέσα από τα μάτια των ίδιων των δημι­ουργών της. Κι όχι ερήμην αυτών, αλλά με την «παρουσία» τους, ακόμα κι όταν, όπως προκύπτει και θα διαβάσετε, μερικοί από αυτούς διαφωνούν εντελώς μεταξύ τους. Κλακέτα και πάμε!

Επιτρέψτε μου ένα απόσπασμα (σελίδα: 93) από τη συνέντευξη με τον Michael Kamen (Νέα Υόρκη, 1948-2003), ο οποίος ασχολήθηκε θεωρητικά με τη μουσική, έγινε διευθυντής ορχήστρας, παραγωγός, τραγουδοποιός και βέβαια ένας εξαίρετος συνθέτης κινηματογραφικής μουσικής. Επίσης, ήταν συνδημιουργός του σχήματος "New York 'n' Roll Ensemble", όπου τραγουδούσε και έπαιζε όμποε. Μοιραία η συζήτηση (2000) πήγε στη βασική του επιρροή, στο Μάνο Χατζιδάκι:

- Ελληνική επιρροή λοιπόν;
- Ο Χατζιδάκις είναι πραγματικά μια μεγάλη επιρροή στη δουλειά και στην καριέρα μου. Ένας μεγάλος σταθμός. Όταν τον πρωτογνώρισα θεωρούσα ότι το "Never on Sunday" ήταν μια pop εκδοχή ενός κλασικού έργου. Και το πιο αστείο ήταν πως και ο ίδιος αυτό πίστευε. Ήταν και θα είναι η βασική μου επιρροή από όλους τους νεότερους συνθέτες. Για πολλά χρόνια προσπαθούσα να γράψω, όπως φανταζόμουν ότι εκείνος θα έγραφε. Σπουδαίος καλλιτέχνης!

Βιογραφικό: Ο Πάνος Χρυσοστόμου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1966 και θεώρησε απολύτως φυσικό μετά από σπουδές Μουσικής και Δημοσιογραφίας, να στραφεί με αξιώσεις σε μια πιο εξειδικευμένη εκδοχή ρεπορτάζ. Έτσι, ως επαγγελματίας πια από το 1988, (αλλά με καρδιά ερασιτέχνη) έγινε συντάκτης, στέλεχος περιοδικών, εφημερίδων, παραγωγός αλλά και παρουσιαστής πολιτιστικών εκπομπών στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση, με ειδίκευση στη μουσική και τον κινηματογράφο. 

Μεταξύ άλλων για 12 χρόνια μουσικοκριτικός στο «Ποπ και Ροκ», «free lancer» συνεργάτης σε δεκάδες έντυπα μέχρι σήμερα, με παρουσία κατά καιρούς σε όλα τα μεγάλα εκδοτικά συγκροτήματα στην Ελλάδα και δημιουργός όλων των κινηματογραφικών λημμάτων στην εγκυκλοπαίδεια «Δομή». Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, εν μέσω οικογένειας, τριών παιδιών, κριτικών για τις ταινίες, συνεντεύξεων με καλλιτέχνες του εξωτερικού (και εσωτερικού) και φυσικά τις πολλές μουσικές εκπομπές του στην Ελληνική Ραδιοφωνία, αποφάσισε να εκθέσει (και να εκτεθεί) μια σειρά εμπειριών του, μέσω της συγγραφής. Αυτό το έκτο του βιβλίο έρχεται σχεδόν τεσσερισήμισι χρόνια μετά το προηγούμενο και είναι μέχρι στιγμής το πιο βιωματικό απ’ όλα. Θα υπάρξει και συνέχεια… 

Προηγούμενα έργα του συγγραφέα: 

• Τάσος Ψαρράς - Μονογραφία (Νοέμβριος 2004, εκδόση «Ε.Ε.Σ.») 
• Graffiti Ιστορίες - Διηγήματα (Μάιος 2005, εκδόσεις «Αγκυρα») 
• Νίκος Μαμαγκάκης – Μουσική ακούω, ζωήκαταλαβαίνω. Βιογραφία (Δεκέμβριος 2006, εκδόσεις «Άγκυρα», Υποψήφιο για Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας στην κατηγορία «Χρονικού – Μαρτυρίας») 
• Είμαι …blogger και είμαι καλά! (Μάιος 2009, εκδόσεις «Μετρονόμος») 
• Μη μιλάς (Δεκέμβριος 2014, εκδόσεις «Bee group»).


"Νότες Λογοτεχνίας"

Πολιτιστικό ιστολόγιο (από το 2009) και ραδιοφωνική εκπομπή με τίτλο "Να μείνουν μόνο τα τραγούδια" (από το 1998), με συνεντεύξεις, απόψεις, ιδέες και θέσεις γύρω από τη Μουσική, το Ελληνικό Τραγούδι, το Θέατρο, το Βιβλίο, τον Κινηματογράφο, τα Εικαστικά, τη Φωτογραφία, το Ραδιόφωνο, τη Θράκη.

Επιτρέπεται η χρήση και η αναδημοσίευση των άρθρων και των φωτογραφιών, με σαφή αναφορά της πηγής σε ενεργό σύνδεσμο. Υπεύθυνος - Διαχειριστής: Θεοδόσιος Π. Βαφειάδης.

Βιβλιοκριτικές γράφει και η αριστούχος απόφοιτη Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Αθηνά Ντίνου, όπως και άλλοι φιλόλογοι.