Συνέντευξη με τους ΘΡΑΞ ΠΑΝΚC

Συνέντευξη στον Θεοδόση Βαφειάδη

Οι Θραξ Πανκc είναι ένα μουσικό σχήμα με καταγωγή από τη Θράκη και συγκεκριμένα από τον Έβρο. Οι καταβολές τους πηγαίνουν πίσω στο 2006, όταν άρχισε να σχηματίζεται ένα συγκρότημα με ύφος αμιγώς παραδοσιακό. Με το πέρασμα των χρόνων, τα μέλη του άρχισαν να πειραματίζονται και να ενσωματώνουν στη μουσική τους σύγχρονη αισθητική και ύφος από διάφορα μουσικά είδη ανά τον κόσμο, αντίστοιχα με τα ακούσματά τους.

Εμφανίζονταν σε τοπικές εκδηλώσεις, έθιμα και γάμους, και σε μικρά φεστιβάλ ανά την Ελλάδα, με βασικά μέλη τον Βάϊο Χαρακοπίδη στην γκάιντα και το καβάλ και τον Γιώργο Σταυρίδη στο νταούλι και τη λύρα, μέχρι και το 2010, όταν έκαναν την πρώτη συναυλιακή τους εμφάνιση σε φεστιβάλ ως Θραξ Πανκc. Το 2015, με τον ερχομό του Πάνου Γκίνη στο ηλεκτρικό μπασοκίθαρο, ο ήχος του σχήματος απέκτησε έναν ιδιαίτερα ηλεκτρικό χαρακτήρα, με live looping, ψυχεδελικά περάσματα, βαριές κιθάρες, math ξεσπάσματα και πανκ αισθητική.

Μέχρι σήμερα, έχουν συμμετάσχει στα περισσότερα μεγάλα εγχώρια φεστιβάλ, αλλά και σε συναυλίες στο εξωτερικό (Αγγλία, Γερμανία, Κύπρο, κ.ά.). Το 2016 κυκλοφόρησαν το πρώτο τους EP, με τίτλο «Πανκοπανηγυροψυχεδέλεια», ενώ το 2017 γνώρισαν τον Μάρκο Κουτσιανά, ο οποίος, με την ιδιότητα του ηχολήπτη και αναλαμβάνοντας την ηχητική επιμέλεια του νέου τους δίσκου, ενσωματώθηκε ως τέταρτο μέλος μέχρι και σήμερα. Όλοι μαζί πια, το 2019 παρουσίασαν την πρώτη τους ολοκληρωμένη δισκογραφική δουλειά, το άλμπουμ "Thrax Punks", σε μια επιτυχημένη πανελλαδική περιοδεία.

Το 2023 κυκλοφορεί η μουσική που έγραψαν για το έργο “Βάκχες” του Ευριπίδη. Πρόκειται για πρωτότυπη μουσική, σε μετάφραση Γιώργου Χειμωνά και σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη. Η παράσταση ανέβηκε το καλοκαίρι του 2021 με περιοδεία σε όλη την Ελλάδα, ενώ η μουσική εκτελέστηκε ζωντανά σε Επίδαυρο, Ηρώδειο και Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας με το συγκρότημα επί σκηνής.

Το 2024 κυκλοφορεί η τελευταία ολοκληρωμένη δισκογραφική δουλειά τους, το άλμπουμ "Thrax Punks ΙΙ", στο οποίο ακούγεται και το εμβληματικό τραγούδι για την “Σπυριδούλα” σε στίχους Νεφέλης Μαϊστράλη.

Έχοντας πλέον βάση τους την Αθήνα, συνεργάζονται με καταξιωμένους καλλιτέχνες, γράφουν μουσική για τον κινηματογράφο και το θέατρο και ταξιδεύουν παντού παρουσιάζοντας την δουλειά τους με μεγάλη επιτυχία.

Τους καλωσορίζουμε στις Νότες Λογοτεχνίας και τους ευχαριστούμε για τις απαντήσεις!

Με ποιες μουσικές και τραγούδια μεγαλώσατε; Τι ακούγατε στα σπίτια και στις παρέες σας στον Έβρο;

Βάιος: Φυσικά άκουγα πολύ παραδοσιακά τραγούδια, λόγω του παππού μου που ήταν γκαϊντατζής. Παράλληλα στην οικογένειά μου λόγω των γονιών μου ακούγαμε πολύ Μάνο Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη και αντίστοιχους καλλιτέχνες του έντεχνου της εποχής εκείνης. Όταν ήμουν μικρός μου άρεσε πολύ το χιπ χοπ με συγκροτήματα όπως τα Hμισκούμπρια και οι FFC, μετά αγάπησα πολύ τη ροκ, πανκ και μέταλ μουσική, συγκροτήματα όπως οι Τρύπες, Linkin Park, Paparoach, Nevermore, Opeth, Βανδαλουπ, άκουγα και ρεμπέτικα, μετά στράφηκα και στην πιο ψυχεδελική μουσική, Pink Floyd, Porcupine Tree, Gong, έπειτα μυήθηκα στη μουσική του κόσμου και πλέον πραγματικά ακούω τα πάντα!

Γιώργος: Λιλιπούπολη! Το πήγα πολύ πίσω ... Την ίδια περίοδο στο αμάξι, στις εκδρομές με τους γονείς, ακούγαμε φουλ «λαϊκό» και «ρεμπέτικο» αλλά και Νίκο Ξυλούρη, Αρλέτα και άλλα. Λίγο αργότερα που ξεκίνησα μαθήματα βιολιού και βυζαντινής μουσικής μπήκε στη ζωή μου το «παραδοσιακό» και το «σμυρναίικο» ενώ παράλληλα ακούγαμε μέταλ, έντεχνα, χιπ χοπ, αλλά κυρίως Low bap, ελληνικό και ξένο ροκ και πανκ και σιγά σιγά ανακαλύπταμε μπάντες όπως “Lost Bodies”, “Slipknot”,“Gojira” και πολλά άλλα! Είχαμε και κάτι κασέτες που πάνω στο λευκό αυτοκόλλητο έγραφε χειρόγραφα «techno»!!! Και ναι, σήμερα ακούω ό,τι όμορφο αντιληφθώ!

Πάνος: Από μουσικές άλλο τίποτα. Ειδικά τις Κυριακές τα μεσημέρια πάντα έπαιζε κάτι στο πικάπ, συνήθως Διονύσης Σαββόπουλος να πω την αλήθεια. Αλλά ακόμα θυμάμαι μια κασέτα που την άκουγα φουλ: Γιώργος Κουρουπός "Συνέλευσις των ζώων" από τη μια πλευρά και από την άλλη "Έξι τραγούδια για ποντίκια". Όταν μεγάλωσα κατάλαβα την αξία αυτής της κασέτας. Ειδικά η "Συνέλευσις των ζώων” είναι παραμύθι γραμμένο από τον Περικλή Κοροβέση. Από εκεί και πέρα άκουγα πολύ Michael Jackson και όσο μεγάλωνα πιο ροκ και εναλλακτικές μπάντες: Radiohead, Rage against the machine, Τρύπες και πολλά άλλα!

Πότε και πώς μπήκατε στον χώρο της μουσικής;

Βάιος: Μπήκα στον κόσμο της μουσικής πιο συνειδητοποιημένα ως φοιτητής εκεί στα 18 -19 μου. Κάπου εκεί πήρα το πρώτο μου ηλεκτρικό μπάσο κι αυτό ήταν το έναυσμα για αυτή τη πορεία. Πάντα ψαχνόμουν μόνος μου ως αυτοδίδακτος μουσικός, όμως καθοριστικό ρόλο έπαιξαν ο Βαϊτσης Χαρακοπίδης (παππούς μου) στη γκάιντα, ο Βαγγέλης Δωρόπουλος επίσης στη γκάιντα που είχα κάνει κάποια μαθήματα στη Ξάνθη και φυσικά ο Βαγγέλης Κοντόπουλος, ο μπασίστας, υπήρξε επίσης μεγάλη επιρροή για εμένα, εκτός από το ηλεκτρικό μπάσο και το κοντραμπάσο. Συμμετείχα σε πολλά συγκροτήματα στη περιοχή της Ξάνθης, από συγκρoτήματα tribute στους Pink Floyd μέχρι τους The Coconaut Rockers! 

Γιώργος: Τις Κυριακές στο δημοτικό σχολείο ο μαέστρος της φιλαρμονικής ερχόταν και μας έκανε μελόντικα! Κάπου εκεί άρχισα να πειράζω το αρμόνιο της αδερφής μου και να κακοποιώ το βιολί που πήρα στο γυμνάσιο όπως προανέφερα και έμαθα τελικά να παίζω χάρη στον συγχωρεμένο Κώστα Ταυρίδη από το Ελληνοχώρι. Πριν το 2000 είχαμε ένα σχήμα «Low Bap», τους “Σκηνοβάτες” που είχαμε κυκλοφορήσει τοπικά τον δίσκο μας “Το πρώτο βήμα”! Έπειτα μπήκα σε μια μπάντα της πόλης να δοκιμάσω το βιολί αλλά τελικά τραγούδησα! Τους «Mortuary»! Βγάζαμε τρελά γούστα σαν έφηβοι και παίζαμε «ροκ» «μέταλ» και «πανκ»! Τα επόμενα χρόνια παίξαμε με διάφορες μπάντες και όργανα «ρέγκε», «σκα», «σερφ» και «πανκ». 

Πάνος: Η αλήθεια είναι πως πρώτη φορά είχα πιάσει κιθάρα στο δημοτικό αλλά την παράτησα γρήγορα. Τρίτη Γυμνασίου έρχεται ο αδερφός μου από Σαλονίκη που ήταν φοιτητής με μια ηλεκτρική κιθάρα, μου έδειξε τρεις συγχορδίες και κάπου εκεί μπήκε το μικρόβιο. Το ίδιο καλοκαίρι βρήκα (ή με βρήκε, ακόμα δεν έχω καταλάβει) ο δάσκαλός μου, ο Δούκας Σισκόπουλος που χωρίς αυτόν στην Αλεξανδρούπολη δεν θα γινόντουσαν πολλά και μ' έβαλε στον κόσμο της κιθάρας. Τα παιξίματα τα ξεκίνησα από το λύκειο, αλλά όταν πέρασα στη Σαλονίκη ως φοιτητής το έψαχνα πολύ περισσότερο. Εκείνη την περίοδο η Θεσσαλονίκη ήταν κάπως σαν “μουσική πρωτεύουσα”. Πολλές και καλές μπάντες και υπέροχοι μουσικοί παντού. Είμαι πολύ τυχερός που την πρόλαβα σ' εκείνη την φάση και έγινα κομμάτι της σκηνής της.

Και οι τρεις, παράλληλα με την καλλιτεχνική σας δραστηριότητα, είχατε διάφορες ασχολίες και εργασίες. Φαντάζομαι πως ο Βάιος δεν εργάζεται πια σε εργοστάσιο της Ξάνθης, ο Γιώργος σταμάτησε τις γεωργικές εργασίες και την μελισσοκομία στην Ορεστιάδα και ο Πάνος, αν και σπούδασε γεωλογία στο ΑΠΘ, δεν μαζεύει ένσημα ως ναυαγοσώστης ή  φωτογράφος στην Αλεξανδρούπολη και στη Θεσσαλονίκη... Βιοπορίζεστε πια από τη μουσική σας σταδιοδρομία; Σας λείπει κάτι από την προηγούμενη κατάσταση;

Βάιος: Ναι σωστά, κάποτε δούλευα σε εργοστάσια στην Ξάνθη, όμως ήταν μία δουλειά που δυστυχώς στη χώρα μας δεν είχε και τις καλύτερες συνθήκες εργασίας, κι επίσης δεν ήταν η δουλειά που γέμιζε την καθημερινότητά μου. Από τότε που εξ ολοκλήρου ασχολούμαι με τη μουσική, βρήκα αυτό που με γεμίζει και δίνει νόημα στη ζωή μου. Αν κάτι μου λείπει από την προηγούμενη ζωή μου είναι οι άνθρωποι με τους οποίους είχα συνδεθεί και που φυσικά κρατάμε ακόμα στενές σχέσεις και φυσικά η πανέμορφη Ξάνθη που επισκέπτομαι με την πρώτη ευκαιρία.

Γιώργος: Οι μελισσούλες και τα χωράφια παρόλο που έχουν κούραση... είναι μαγεία και με γεμίζουν εξίσου πάρα πολύ όπως η μουσική, οι συναυλίες και οι περιοδείες που ονειρευόμασταν όλοι από μικροί! Τα τελευταία χρόνια δεν πάω πάνω τόσο συχνά, αλλά με κάθε ευκαιρία παίρνω δυνατές δόσεις φύσης, οικογενειακής θαλπωρής, φίλων και μελισσοκομικού δηλητηρίου!

Πάνος: Έχεις κάνει έρευνα, όχι αστεία... Το λοιπόν, η αλήθεια είναι πως η μουσική είναι η κύρια ασχολία μου είτε με θραξ, είτε σαν σεζιον κιθαρίστας, είτε σαν συνθέτης για μουσική σε θεατρικές παραστάσεις. Οπότε μπορείς να πεις πως έχω εκπληρώσει πολλά όνειρα. Δεν ξέρω αν μου λείπει κάτι. Τα νιάτα μου νομίζω, αλλά αυτά λείπουν σε όλους. Όσον αφορά τους φίλους μου από Αλεξανδρούπολη, θεωρώ πως βρισκόμαστε και μιλάμε συχνά.

Νιώθετε πως βρήκατε τον δρόμο σας με το συγκρότημα αυτό; Τι είναι αυτό που σας δένει μέσα στα χρόνια; Και τι φοβάστε ότι μπορεί να σας χωρίσει στο μέλλον; 

Βάιος: Το συγκρότημα αυτό ακόμα εξελίσσεται, αλλάζει και προχωράει μπροστά! Το πιο δύσκολο κομμάτι είναι να είμαστε ενωμένοι και να συνεννοούμαστε. Οπότε ξέρουμε τι φοβόμαστε και κάνουμε τα πάντα για να διατηρούμε την ψυχραιμία μας και το δέσιμο μεταξύ μας. Για την ώρα τα καταφέρνουμε! Νιώθω πολύ τυχερός που υπάρχει αυτό το συγκρότημα! Είναι τα παιδικά μας όνειρα που γίνονται πραγματικότητα. 

Γιώργος: Όνειρο ζω... μη με ξυπνάτε ... είπα και πιο πάνω ... όσον αφορά τους Θραξ Πανκc μας δένει η ενέργεια που έχουμε και ανταλλάσσουμε με το κοινό την ώρα της συναυλίας και αυτό που με φοβίζει για το μέλλον είναι η κοινωνικοπολιτική κατάσταση της χώρας μας και όχι η εσωτερική τριβή της μπάντας.

Πάνος: Ελπίζω τον δρόμο μας να μην τον βρούμε ποτέ να πω την αλήθεια... Μας αρέσει να ψαχνόμαστε διαρκώς, ειδικά στη μουσική. Αυτό που μας δένει είναι σίγουρα όλα όσα έχουμε περάσει σαν μπάντα. Δέκα χρόνια δεν είναι λίγα άλλωστε. Από κει και πέρα πολλές φορές η συνεχόμενη τριβή μπορεί να φέρει και καμία ένταση παραπάνω αλλά ξέρεις... This is family! Δεν ξέρω τι θα μπορούσε να μας χωρίσει αλλά ξέρω πως άμα έρθει η μέρα που δεν θα έχω άγχος για τη συναυλία που είναι να παίξουμε, τότε κάτι δεν πάει καλά. Αλλά νομίζω μέχρι τότε έχουμε ακόμα.

Πώς θα χαρακτηρίζατε τον μουσικό σας κόσμο και όλα αυτά που τραγουδάτε; 

Βάιος: Έλα ντε, πραγματικά δεν μπορώ να βρω κάτι να το περιγράφει επακριβώς! Είμαστε Θραξ Πανκc.

Γιώργος: Υβρίδιο! Ένα υβρίδιο και μια βόμβα. Και ...μη με ρωτάτε γι' αυτό παρακαλώ. Είμαι ...ευαίσθητη σ' αυτό το θέμα! (γέλια). 

Πάνος: Είναι ένα συνονθύλευμα από τις αγαπημένες μας μπάντες. Έχει πανκ, έχει ψυχεδέλεια, έχει παράδοση... έχει λίγο απ' όλα. Το βασικό είναι πως έχει ψυχή. Όλα μας τα κομμάτια θέλουμε να έχουν ένα ξεχωριστό κόσμο και όλα μαζί να δημιουργούν ένα μουσικό σύμπαν. Κάπως έτσι σκεφτόμαστε όταν γράφουμε έναν δίσκο.

Σας αρκούν οι διασκευές των παραδοσιακών τραγουδιών ή σας αρέσει να δημιουργείτε και πρωτότυπες μουσικές συνθέσεις; 

Βάιος: Φυσικά και μας αρέσει να δημιουργούμε καινούρια τραγούδια και πρωτότυπη μουσική! Γι' αυτό ακόμα και τις διασκευές φροντίζουμε να τις αλλάζουμε τα φώτα. Είναι πολύ όμορφο να αφήνεις ένα ανεξίτηλο στίγμα με πρωτότυπες συνθέσεις στις μεταγενέστερες γενεές.

Γιώργος: Δεν αρκούν μόνο οι διασκευές αν και υπάρχει τεράστιος πλούτος στην θρακιώτικη και περαιτέρω στην ελληνική παράδοση! Έχουμε ήδη συνθέσει δική μας μουσική και προς τα εκεί πάει η βαλίτσα... 

Πάνος: Στην αρχή ήθελα πολύ να βγάλουμε δικά μας κομμάτια αλλά η όλη δουλειά που ρίχνουμε για τις διασκευές είναι σαν να ξαναχτίζουμε το κομμάτι και αυτό έχει μια δικιά του μαγεία. Είμαστε ναι μεν υπόλογοι στην αρχική σύνθεση αλλά μας αρέσει πολύ να το αποδομούμε και να το παίρνουμε από την αρχή και να είναι ταυτόχρονα το ίδιο κομμάτι.

Γράφετε στίχους; 

Βάιος: Μου αρέσει πολύ να γράφω στίχους ιδίως στις δικές μου προσωπικές δουλειές, τώρα με τους Θραξ Πανκc είναι πιο πολύπλοκο γιατί πολλές φορές δεν καλύπτουν το αισθητικό κριτήριο των υπόλοιπων μελών και το ύφος του συγκροτήματος.

Γιώργος: Δυσκολεύομαι κυρίως να τους τελειοποιήσω... αλλιώς έχω πολλά διάσπαρτα στιχάκια στα σημειωματάρια μου... 

Πάνος: Έχω καιρό να ασχοληθώ με αυτό. Κάποτε το έκανα, ειδικά με παλιές μπάντες που έπαιζα. Με θραξ είναι λίγο δύσκολο να συμβεί αυτό μιας και η γλώσσα και ο τρόπος χρήσης της έχει αλλάξει εντελώς. Έχουν περάσει 100 χρόνια από τότε. Οπότε το να γράψουμε παραδοσιακό στίχο που να έχει και μια προφορά είναι πολύ πιθανόν να βγει λίγο γραφικό. Παρόλα αυτά κάνουμε τις προσπάθειές μας.

Ποια είναι η γνώμη σας για τον Καρυοφύλλη Δοϊτσίδη (ο οποίος έγραψε και το “Μαργούδι” που παίζετε κι εσείς) και τον Χρόνη Αηδονίδη; Τους είχατε γνωρίσει; 

Βάιος: Ήταν φοβεροί καλλιτέχνες και άφησαν πίσω τους μια πολύτιμη παρακαταθήκη, ιδίως ο Καρυοφύλλης που έγραφε εξαιρετική μουσική και στίχους.

Γιώργος: Τον Αηδονίδη ναι, τον είχα γνωρίσει! Δυστυχώς τον Δοϊτσίδη όχι αλλά και τους δύο τους έχω πολύ ψηλά για το πολυετές έργο τους και την πλούσια παρακαταθήκη! 

Πάνος: Tον Χρόνη Αηδονίδη τον έζησα στην Αλεξανδρούπολη. Δεν τον γνώρισα αν και θα έπρεπε. Μιλάμε για δύο τεράστιους μουσικούς που διατήρησαν και εξέλιξαν με τον τρόπο τους την παράδοση.

Από παλιά (τέλη του '60) υπήρχαν γκρουπ και καλλιτέχνες που “πειραματίζονταν” με την παράδοση (Ν. Χουλιαράς, Μ. Κωχ, Θ. Γκαϊφύλλιας, Ανάκαρα, κ.ά.). Τα τελευταία χρόνια έχει επανέλθει έντονα αυτό το στοιχείο. Πώς το βλέπετε εσείς όλο αυτό;

Βάιος: Όταν κάποιο ρεύμα γίνεται πολύ δημοφιλές, στατιστικά μιλώντας, είναι λογικό να υπάρχουν πολύ ενδιαφέροντα πράγματα για τα δικά μου γούστα και φυσικά υπάρχει και πολλή φύρα. Συνολικά νομίζω ότι ακούμε πολύ όμορφες μουσικές μέσα σε όλο αυτό, βέβαια θα ήθελα πολύ να ακούω ακόμα περισσότερη πρωτότυπη μουσική βασισμένη στις παραδόσεις της ευρύτερης περιοχής των Βαλκανίων.

Γιώργος: Περισσότερο από ποτέ σχήματα και καλλιτέχνες ασχολούνται με την παραδοσιακή μουσική αλλά και την εξέλιξη του! Αυτό μπορεί να μας κουράσει τώρα που το ζούμε αλλά μελλοντικά πιστεύω θα πάει κάπου πολύ καλά...

Πάνος: Κάθε είδος μουσικής έχει τον κύκλο του. Η παραδοσιακή μουσική στις μέρες μας, είναι στο απόγειό της. Σίγουρα είναι πολύ όμορφο να συμβαίνει αυτό αρκεί να έχει και μια ανάλογη εξέλιξη. Εδώ θα είμαστε για να δούμε.

Ποια γκρουπ και καλλιτέχνες της γενιάς σας ξεχωρίζετε και γιατί; Με ποιους νιώθετε μουσική συγγένεια; 

Βάιος: Μου αρέσει πολύ η Σουρλουλού που τυχαίνει να είναι ένα σχήμα στο οποίο παίζω κι εγώ, όμως βλέποντάς το όσο πιο αντικειμενικά μπορώ, μου αρέσει πολύ η μουσική που συνθέτουμε εκεί, όπως και ο τρόπος που διασκευάζουμε παλιά τραγούδια. Επίσης μου αρέσουν οι Gemma, ο Εισβολέας, οι Bazooka που δυστυχώς διαλύθηκαν, οι Electrobalkana, οι The Halay Lamba, οι Liokorno Quartet, η Βουκολική Διαταραχή, οι Banda Entopica και πολλοί πολλοί άλλοι.

Γιώργος: Μα είναι τόσες πολλές οι μπάντες που γουστάρουμε και συναναστρεφόμαστε επαγγελματικά και φιλικά και πέρα από το δικό μας ύφος που θα ‘ναι κρίμα να ξεχωρίσω κάποιες.

Πάνος: Πραγματικά, είναι τόσες μπάντες εκεί έξω που με πολλές απ' αυτές είχαμε την τύχη να μοιραστούμε και το ίδιο stage. Για μένα οι Vodka Juniors πάντα θα έχουν μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου. Εννοείται μας αρέσουν οι Frenzee, οι Paka Paka, οι Planet of zeus και τόσες άλλες.

Πώς νιώσατε με όλα αυτά που έγιναν τον Δεκέμβριο του 2025 με τους Banda Entopica στην Φλώρινα και με τους PAGAN στην Ξάνθη; 

Βάιος: Δυστυχώς συνειδητοποίησα πόσο πίσω βρίσκονται ακόμα πολλοί συμπολίτες μας, όταν σκέφτονται με τόσο μίσος για τους γείτονες λαούς. Μιλάμε για ανθρώπους οι οποίοι είναι πραγματικά ίδιοι στον τρόπο ζωής τους με τους γείτονες, ακούν την ίδια μουσική, βλέπουν τον ίδιο αόρατο εχθρό, μοιάζουν πάρα πολύ στη καθημερινότητά τους και παρόλα αυτά τρέφουν αυτό το μένος. Το ακόμα χειρότερο είναι πως οι τοπικοί παράγοντες αντί να αναβαθμίσουν τις σχέσεις μεταξύ των γειτονικών λαών, είναι πρωτοστάτες στο γαϊτανάκι της καταστροφής, οδηγώντας μας ξανά στο μεσαίωνα, αντί να ενωθούμε και να προχωρήσουμε μπροστά σαν ενωμένα και δυνατά βαλκάνια. 

Γιώργος: Απαράδεκτες συμπεριφορές που θυμίζουν μεσαίωνα... Δυστυχώς δεν θα σταματήσει άμεσα αυτό το κακό. Δεν έπεσα από τα σύννεφα γιατί από τότε που ξεκινήσαμε δεν ακούσαμε και λίγα, αλλά ευτυχώς έχουμε μάθει να τα προσπερνάμε χαμογελώντας. Και όπως λένε οι φίλοι και συνάδελφοι “Social Waste”... Άστους να λένε, να λένε, να λένε!!!

Πάνος: Κακά τα ψέματα, σ' αυτήν την χώρα που ζούμε, που ακόμα ακροβατεί ανάμεσα στην αρχαία ελληνική ιστορία και το Βυζάντιο χωρίς να ξέρει ποια ακριβώς είναι η ιστορική πορεία αυτού του τόπου, δεν γίνεται να μη περιμένεις τέτοιες αντιδράσεις. Το επίπεδο της παιδείας πέφτει διαρκώς και ο λόγος είναι αυτός. Όλα πάνε στραβά, οπότε πουλάμε λίγο πατρίδα, λίγο θρησκεία (ή δωδεκάθεο ανάλογα τι βολεύει) και όλα τα προβλήματα πάνε κάτω απ' το χαλάκι.

Πώς είναι να ζείτε στην Αθήνα; 

Βάιος: Η Αθήνα είναι μία πόλη που σου αποκαλύπτεται σιγά σιγά και χρειάζεται λίγο να την καταλάβεις προκειμένου να την ευχαριστηθείς. Σίγουρα βρίσκεται πολύ πίσω σε υποδομές και σε συνειδητότητα των πολιτών στην καθημερινότητά της, πολλή κίνηση, σκουπίδια παντού όπως και στην υπόλοιπη επικράτεια, ασυνείδητοι οδηγοί που δεν σέβονται τους πεζούς, απώλεια πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων, φτωχές συγκοινωνίες, κατεστραμμένο οδόστρωμα. Όμως έχει πάρα πολύ πλούσια νυχτερινή ζωή, φοβερές παραστάσεις, εκθέσεις, performances, τρομερές μουσικές και πανέμορφα δίκτυα ανθρώπων στις εναπομείνουσες γειτονιές που τρενάρουν ακόμα το “gentrification”.

Γιώργος: Γιατί ξηγιέσαι έτσι τώρα; (γέλια). Ξέρεις τώρα ... έχει τα καλά της και τα κακά της ... «Την νύχτα είναι ολοφώτιστη, τη μέρα σκοτεινή» είχε πει ο Παύλος Σιδηρόπουλος. Μου λείπει ακραία η φύση και η εύκολη πρόσβαση σε αυτή, αλλά από την άλλη έχει απεριόριστες επιλογές! Εγώ σαν καλός επαρχιώτης και σε συνδυασμό με το ελαστικό ωράριο του «καλλιτέχνη» έχω βρει τις ισορροπίες μου χωρίς ακόμη να έχω αδράξει όλες τις «καλές» πτυχές της...

Πάνος: Με δυσκολεύει αλλά γι' αυτό που κάνω και κάνουμε σίγουρα βοηθάει. Να μένεις στην Αθήνα είναι σαν να κάνεις συμφωνία με τον διάβολο. Θα σου δώσει αυτά που θες αλλά σου ρουφάει την ψυχή...

Βάιε, ο παππούς σου, ο αείμνηστος Βαΐτσης Χαρακοπίδης ήταν από τους σημαντικότερους γκαϊντατζήδες της Θράκης. Τι θυμάσαι από εκείνον; Τι συμβουλές σου έδινε για τη μουσική και το τραγούδι;

Βάιος: Ήταν ένας άνθρωπος που έβλεπε τη ζωή πολύ απλά και ευχαριστιόταν καθημερινά πράγματα όπως ένα καλό φαγητό, μερικά ποτήρια τσίπουρο, καλή μουσική και τοπικά έθιμα και πανηγύρια. Ασυναίσθητα έκανε μαύρο χιούμορ για πολλά υπαρξιακά ζητήματα, για τον θάνατο, τις ανθρώπινες σχέσεις και άλλα ζητήματα της καθημερινότητας. Αυτή η στάση ζωής μ' έχει στιγματίσει και μ' έχει βοηθήσει να βλέπω τη ζωή με μια πιο αστεία και αισιόδοξη οπτική. Ήταν ένας αυτοδίδακτος μουσικός και φυσικά μου μετέδωσε όλο αυτό τον τρόπο σκέψης για την αυτοεξέλιξη.

Γιώργο, δεν πιστεύω να παίρνεις επιδόματα από τον ΟΠΕΚΕΠΕ τώρα που εργάζεσαι ως μουσικός!... Πέρα από την πλάκα, πως βλέπεις όλη αυτήν την διαχρονική ιλαροτραγωδία; 

Γιώργος: Επικαλούμαι το δικαίωμα της σιωπής... (γέλια)! Κι όμως παίρνω! Τα μελισσάκια είναι η «μισή» ζωή μου και με κάθε ευκαιρία πάω πάνω και τα περιποιούμαι και τα συντηρώ με τη βοήθεια φίλων και συναδέλφων! Το τεράστιο όμως αυτό σκάνδαλο, δηλαδή ένα ακόμη σκάνδαλο... και άλλα που ίσως δεν έχουν ακόμη αποκαλυφθεί, δείχνουν την σάπια πτυχή του συστήματος. Την απληστία, το θράσος και την δίψα των κυβερνώντων και των επικαλυπτόμενων για χρήμα και ψήφους που φέρνουν τους πολίτες ακόμη πιο κοντά στη φτώχεια, τη δυσπιστία, την απελπισία και την εξαθλίωση... Για πόσο θα τους ανεχόμαστε, γαμώτο;

Πάνο, διαβάζω, μεταξύ άλλων, πως βασική σου καλλιτεχνική επιρροή είναι η μουσική σκηνή της Ισλανδίας και ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος. Πες μας γι’ αυτές τις επιρροές σου και πώς τις εφαρμόζεις σε αυτά που κάνεις τώρα; 

Πάνος: Η Ισλανδία και λόγω γεωλογίας, έχει μια απίστευτη μαγεία. Οι μουσικές τους ακολουθούν της αναπνοές της φύσης τους. Είχα δει μια συνέντευξη των Sigur Ros που έλεγαν πως έγραφαν τα τύμπανα και παραλληλίζανε τα σπασίματα των πιάτων με τα κύματα που χτυπάνε τα βράχια. Όταν πήγα σε αυτήν την χώρα και είδα ποια είναι η σχέση τους με τη μουσική απλά τους λάτρεψα. Εκτός από αυτό ήμουν λάτρης της post rock σκηνής και ειδικά στην Ισλανδία έχουν εξαιρετικά συγκροτήματα. Όσον αφορά τον κινηματογράφο, όλοι ξέρουν την κλασική σκηνή του Μπέργκμαν στην “έβδομη σφραγίδα” όπου ο ιππότης παίζει σκάκι με τον θάνατο. Όπως είπα και πιο πάνω ασχολούμαι με σύνθεση πρωτότυπης μουσικής για θεατρικές παραστάσεις, οπότε όσο να πεις... βοηθάνε!

Μάρκο, εσύ πότε και πώς έμπλεξες με τους Θρακιώτες;

Μάρκος: Η ιστορία ξεκινά το 2017, όταν χτύπησε το τηλέφωνο και στην άλλη άκρη ήταν τα παιδιά. Με ρώτησαν τι έκανα εκείνη την περίοδο και αν θα με ενδιέφερε να εξετάσουμε το ενδεχόμενο συνεργασίας. Η πρόταση με ενθουσίασε και απάντησα αμέσως θετικά. Είχαμε ήδη συνεργαστεί στο παρελθόν σε δύο συναυλίες, όπου τους άρεσε ο ήχος που τους είχα κάνει και οι συζητήσεις που κάναμε σε σχέση με αυτόν, και έτσι προέκυψε η πρόσκληση. Αν δεν κάνω λάθος, ακολούθησαν ακόμη 3‐4 συναυλίες, και από εκεί και πέρα ουσιαστικά γίναμε τέσσερις.

Πόσο καθοριστική είναι η συμμετοχή ενός μόνιμου ηχολήπτη στο γκρουπ; 

Βάιος: Ένας ηχολήπτης είναι εκεί για να δέσει ένα μουσικό σύνολο έτσι ώστε να απολαύσει ο ακροατής τη μουσική όσο περισσότερο γίνεται. Με τη πάροδο του χρόνου δε, εξελίσσει αυτό τον ήχο ποιοτικά και γνωρίζει σε όλες τις συνθήκες χώρων και διαφορετικών ηχοσυστημάτων, το πώς πρέπει να ακούγεται το συγκρότημα φροντίζοντας πάντα για το βέλτιστο αποτέλεσμα. 

Γιώργος: Τι να λέμε τώρα... Πολύ σημαντικός ο ρόλος του ηχολήπτη του σχήματος... Δεν είναι τυχαίο που ο Μάρκος είναι μέλος των Θραξ Πανκc από την πρώτη στιγμή! 

Πάνος: Όταν άρχισε να σοβαρεύει η όλη φάση με τη μπάντα, το πρώτο πράμα που σκεφτόμασταν ήταν να έχουμε τον δικό μας ηχολήπτη. Δεν γίνεται να είναι κάποιος υπεύθυνος για τον ήχο μας σε κάποια συναυλία και να μην μας έχει ακούσει. Είναι πολύ σημαντικό, όσο σημαντικό είναι και το κομμάτι του μουσικού.

Για ποιες κινηματογραφικές ταινίες και θεατρικές παραστάσεις έχετε γράψει μουσική και με ποιους άλλους καλλιτέχνες έχετε συνεργαστεί δισκογραφικά; 

Βάιος: Έχουμε γράψει μουσική για μια ταινία μικρού μήκους που ονομάζεται “Όλα για όλα” σε σκηνοθεσία Μαρίνου Σκλαβουνάκη, με πρωταγωνιστές τους Μπισμπίκη, Σταμουλακάτο και Οικονομίδη. Για τη θεατρική παράσταση “Βάκχες” του Ευρυπίδη σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη. Για μια παράσταση για κουκλοθέατρο με την ομάδα Μαρμίτα και πολλές άλλες που αυτή τη στιγμή δε μπορώ να σκεφτώ.

Γιώργος: Τελευταία είχαμε γράψει μουσική και παίξαμε ζωντανά στη Θεσσαλονίκη για μια παράσταση στα πλαίσια του «Sykies fest» που ονομάστηκε “Συν S θύματα” σε ιδέα και σκηνοθεσία Ιωάννας Γεωργαντά και Θανάση Καλτσίκα. Επίσης παίξαμε σ' ένα κομμάτι του «Alex Sid» το “Ασήμι και σκουριά”.

Πάνος: Έχουμε βεβαίως και τις “Σπυριδούλες” της Νεφέλης Μαϊστράλη, αλλά και την Κυρά - Κατίνα, που γράψαμε με τον Δημήτρη Μητσοτάκη.

Πώς προέκυψε η εργασία σας στις “Βάκχες” του Ευριπίδη και τι σας εντυπωσίασε περισσότερο από την ενασχόλησή σας με την αρχαία ελληνική τραγωδία και τη συνεργασία σας με τους ηθοποιούς και τη Νικαίτη Κοντούρη που σκηνοθέτησε την παράσταση; 

Βάιος: Πρόκειται για ένα πραγματικά πολύ ακραίο σενάριο με θλιβερό τέλος. Όμως κρύβει μέσα του μεγάλες αλήθειες της ανθρωπότητας, συμβολισμούς και φυσικά παραλληλισμούς για μεγάλα υπαρξιακά ζητήματα. Όταν συνειδητοποίησα στο σύνολό τους όλα αυτά και φυσικά όταν παίξαμε το έργο ζωντανά στην Επίδαυρο ένιωσα δέος και θαυμασμό για εκείνους τους καλλιτέχνες του παρελθόντος. Από την άλλη όλος ο θίασος απαρτίζονταν από εξαιρετικούς ηθοποιούς και επαγγελματίες του θεάτρου που μας άφησαν την καλύτερη εντύπωση σε μια πολύ υψηλού επιπέδου συνεργασία, παρόλες τις δυσκολίες της εποχής του κορωνοϊού. 

Γιώργος: Ήταν το καλύτερο δώρο που θα μπορούσε να μας έρθει κατά τη διάρκεια της καραντίνας όταν η Νικαίτη μας έστειλε ένα e-mail πιστεύοντας ότι η μουσική μας είναι ιδανική για τις Βάκχες του Ευρυπίδη. Απίστευτη εμπειρία να παίζεις ζωντανά τη μουσική σου στο Ηρώδειο και στην Επίδαυρο δίπλα σε τόσο σημαντικούς ηθοποιούς και συντελεστές!

Πάνος: Το θέατρο από μόνο του είναι μια υπέροχη εμπειρία. Πόσο μάλλον όταν είναι αρχαία τραγωδία και έχεις την τύχη να παίξεις τη μουσική σου σε ιστορικούς χώρους, όπως το Ηρώδειο και η Επίδαυρος. Δέος. Δεν έχεις να πεις κάτι άλλο.

Έχετε πάνω από 10 χρόνια στις ζωντανές εμφανίσεις. Ποιο ήταν μέχρι τώρα το καλύτερό σας live και πιο το χειρότερο και γιατί; 

Βάιος: Δεν υπάρχει καλύτερο και χειρότερο λάιβ. Πραγματικά κάθε ένα είναι και μία διαφορετική εμπειρία που θα μείνει ανεξίτηλη στη μνήμη μας. 

Γιώργος: Ω...! Ναι, δεν είναι εύκολο να διαλέξεις. Αν και κάτι Σαμοθράκες... κάτι Άγραφα... κάτι Κύτταρα...!!!

Πάνος: Εγώ πάλι έχω αγαπημένα live. Είμαι αισθηματίας σε αυτά. Εννοείται το πρώτο που δεν ήμασταν καν ακόμα μπάντα αλλά και το live που παίξαμε πριν εννιά χρόνια στην Μυτιλήνη. Όσοι ήταν εκεί ξέρουν.

Μάρκος: Πραγματικά δεν ξέρω αν υπάρχουν «καλά» και «κακά» live. Για μένα, κάθε εμφάνιση έχει τη δική της ψυχή, άλλη ενέργεια, άλλο κοινό, άλλες στιγμές που δεν επαναλαμβάνονται. Κάθε live κουβαλάει κάτι μοναδικό, κι αυτό είναι που το κάνει ξεχωριστό.

Παίξατε, όπως προαναφέρατε, στο δυνατό τραγούδι “Κυρά - Κατίνα” του Δημήτρη Μητσοτάκη, ένα κομμάτι - καταπέλτης στον ρατσισμό και την ξενοφοβία. Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της σημερινής ελληνικής κοινωνίας κατά την γνώμη σας;

Βάιος: Το μεγαλύτερο πρόβλημα κατά τη γνώμη μου είναι πως ο μέσος Έλληνας προσπαθεί να κυνηγήσει μία καριέρα με βασικό κίνητρο την οικονομική αποκατάσταση αδιαφορώντας εάν η σταδιοδρομία αυτή προσαρμόζεται στις ανάγκες του και στα όνειρά του. Το αποτέλεσμα τις περισσότερες φορές επιβαρύνει τον ίδιο, αλλά και τον περίγυρό του καθιστώντας τον στάσιμο, με ψυχολογικά προβλήματα και πολλές φορές αυτή η πίεση που προκύπτει τον οδηγεί σε αόρατους εχθρούς και πεποιθήσεις, όπως το μεταναστευτικό, η στροφή σε θρησκείες και πολλές φορές στο κυνήγι “μαγισσών”. 

Γιώργος: Τα τελευταία χρόνια ένα σημαντικό ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού βιώνει συνθήκες που βρίσκονται στα όρια της φτώχειας και αντί να αντιδράσουμε μαζικά απέναντι στο τέρας και να διεκδικήσουμε αυτά που μας ανήκουν, τρέχουμε για την επιβίωση και τρωγόμαστε μεταξύ μας και μας φταίνε οι πρόσφυγες ξεχνώντας την ιστορία μας...

Πάνος: Οι ταμπέλες. Διαρκώς ψάχνουμε να βάλουμε ταμπέλες στους ανθρώπους και στους εαυτούς μας για ένα λόγο που το έχει επιβάλει το πολιτικό σύστημα. Να τρωγόμαστε μεταξύ μας και αυτοί να κάνουν τις μπίζνες τους. Ξεχνάμε να είμαστε άνθρωποι.

Τι άλλο σας ενοχλεί στη χώρα μας και στους Έλληνες σήμερα;

Βάιος: Η στασιμότητα και κυρίως τα παραπάνω που περιέγραψα όσο πιο συνοπτικά μπορούσα.

Γιώργος: Ξεχνάμε πολύ εύκολα γαμώτο... 

Πάνος: Θ' απαντήσω με ένα στίχο από Τρύπες: "Ξύπνησαν πάλι οι άθλιες σκουριασμένες ορδές. Λυσσασμένες θρησκείες, πατρίδες, οικογένειες. Σκούζουν και σφάζονται για ένα καλύτερο χθες. Μα οι σημαίες τους ανεμίζουν βρομερές και νικημένες".

Μάρκος: Και εγώ θα απαντήσω με ένα τραγουδάκι από τις Τρύπες γιατί νομίζω ότι κολλάει ωραία το οποίο είναι το “Κράτα το σόου Μαϊμού“.

Τι σας αρέσει ακόμα στην πατρίδα μας και ποιο είναι το μεγάλο σας όνειρο; 

Βάιος: Έχουμε εξαιρετικό φαγητό, πανέμορφη φύση, αίσθηση ελευθερίας και ανεμελιάς, πάρα πολλή και διαφορετική μουσική, ήθη και έθιμα, απολαυστικό τρόπο ζωής και ζεστούς ανθρώπους. Θα θέλαμε να δούμε κάποια στιγμή αυτή η χώρα να αποκτά μια πιο ολιστική και εξορθολογισμένη εξέλιξη, με πιο ανοιχτά μυαλά και αλληλεγγύη. 

Γιώργος: Είναι πολλά! Η θάλασσα, τα βουνά, η φύση και το κλίμα, ο μουσικός πλούτος, τα γλέντια, τα πανηγύρια και η νυχτερινή διασκέδαση, η «ελευθερία», η καλή μάσα, η φιλοξενία και οι άνθρωποι! Γίνεται να ισορροπήσει η πολιτική κατάσταση αυτής της χώρας αλλά και οι σχέσεις των λαών μεταξύ τους; 

Πάνος: Η φύση. Όσο ακόμα την έχουμε δηλαδή. Αλλά αυτό που έχουμε στην Ελλάδα λίγες χώρες στον κόσμο το έχουν. Θάλασσα, βουνά, νησιά, τέσσερις εποχές (αν και τελευταία έχει στραβώσει λίγο κι αυτό).

Μάρκος: Αυτό που μου αρέσει είναι όλα αυτά που αρέσουν στους περισσότερους, όπως το  φαγητό μας, τα βουνά, οι θάλασσες, οι λίμνες, γενικά αυτή η φύση που αλλάζει από μέρος σε μέρος αλλά έχει και κάτι συγκεκριμένο. Επίσης, η παράδοση και τα έθιμα της για να μην ξεχνιόμαστε! Για το όνειρο τώρα δεν ξέρω τι να πω... μπορεί κάποια στιγμή να δω κάτι...

Ποιες είναι οι μελλοντικές σας κινήσεις; Τα άμεσα επαγγελματικά σας βήματα;  

Βάιος: Καινούριοι δίσκοι, φρέσκες μουσικές και πολλές πρόβες. 

Γιώργος: Να μην βγάλουμε έναν καινούριο δίσκο; 

Πάνος: Ήδη αρχίζουμε και δουλεύουμε καινούρια κομμάτια. Το κυριότερο είναι να είμαστε υγιείς και όρεξη για μουσική έχουμε μπόλικη. Οπότε αυτός είναι ο στόχος. Να παίζουμε μουσική.

Μάρκος: Καινούριος δίσκος, συνεργασίες με άλλους μουσικούς και μετά πάλι στον δρόμο για συναυλίες!

Σας ευχόμαστε τα καλύτερα!

Οι φωτογραφίες είναι από το προσωπικό αρχείο του συγκροτήματος.

Αγαπητοί φίλοι και αναγνώστες, με την εν λόγω συνέντευξη ολοκληρώθηκε η πολύχρονη προσωπική προσπάθεια παρουσίασης και ανάδειξης Θρακιωτών καλλιτεχνών - δημιουργών της ελληνικής μουσικής.

Θεοδόσης Βαφειάδης

Ο λαϊκός δημιουργός Στράτος Βαλλιάνος από την Αλεξανδρούπολη

Ο Στράτος Βαλλιάνος γεννήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου του 1926 στην Αλεξανδρούπολη. Η πόλη είχε επίσημα απελευθερωθεί και ενωθεί με την Ελλάδα λίγα χρόνια πριν (14/05/1920) και προσπαθούσε να ορθοποδήσει και να αναπτυχθεί μετά τον καταστροφικό Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Μικρασιατική Καταστροφή. Η ανταλλαγή πληθυσμών είχε ως αποτέλεσμα την εγκατάσταση πολλών προσφύγων και στην περιοχή της Θράκης.

Ο Στράτος Βαλλιάνος σε νεαρή ηλικία ('40)

Σ' αυτήν την περίοδο του ελληνικού μεσοπολέμου και με τον χαρακτηριστικό Φάρο να στέκει στο λιμάνι της πρωτεύουσας του Έβρου, γεννιέται και μεγαλώνει ο Στράτος. Το ίδιο και η γυναίκα της ζωής του, η Μαρία, που ζει στην διπλανή κωμόπολη των Φερών. Στα εφηβικά και νεανικά του χρόνια θα ζήσει κι αυτός τη φρίκη του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, την τριπλή κατοχή και τον καταστροφικό Εμφύλιο σπαραγμό.

Ο Στράτος Βαλλιάνος με τους γονείς του και τη Μαρία ('50)

Μέσα στο ιστορικό αυτό πλαίσιο οι άνθρωποι και ειδικά οι νέοι ψάχνουν να βρουν διεξόδους. Η διέξοδος και η αγάπη του Στράτου ήταν η μουσική και συγκεκριμένα το μπουζούκι. Έπαιζε από μικρός, ήταν αυτοδίδακτος, όπως και ο μεγάλος αδερφός του ο Γεράσιμος Βαλλιάνος. Όταν ήταν στρατιώτης, έπαιρνε χορδές από τα τηλεγραφόξυλα, έφτιαχνε μπουζούκι μόνος του και έπαιζε στις σκοπιές! Απολύθηκε το 1950.

Λίγο μετά, μαζί με τον αδερφό του θα βρεθούν στην Αθήνα. Πηγαίνουν μαζί στο Εθνικό Ωδείο και παράλληλα δουλεύουν σε διάφορα παραλιακά μαγαζιά, αλλά και στην "Τριάνα του Χειλά" στη Λεωφόρο Συγγρού. Είχαν φτιάξει το συγκρότημα "Ο ΣΤΡΑΤΟΣ". Έπαιζαν και στην Αλεξανδρούπολη και σε διάφορα άλλα μέρη, σε μαγαζιά και πανηγύρια. Είχαν παίξει και με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση πριν γίνει γνωστός, με τον Πέτρο Αναγνωστάκη και πολλούς άλλους.

Τον Μάρτιο του 1957 παντρεύεται τη Μαρία και την ίδια χρονιά γεννιέται ο γιος τους Νίκος, από τον οποίο απέκτησαν δύο εγγόνια. Το 1960 εγκαταστάθηκαν οικογενειακώς και μόνιμα πια στην Αθήνα. Το πρώτο σπίτι ήταν ένα διαμέρισμα στην Πλατεία Κάνιγγος. Μέχρι το 1976 άλλαζαν σπίτια, μέχρι που στέριωσαν στη Βούλα.

Από τη δεκαετία του '50 αρχίζει να γράφει και να ηχογραφεί τα πρώτα του τραγούδια, κυρίως ως συνθέτης, και κάποτε ως στιχουργός και ερμηνευτής. Στο τραγούδι "Συννεφιασμένος Ουρανός" του Γεράσιμου Κλουβάτου (Columbia, 1955) ακούμε τον Στράτο να κάνει β΄ φωνή στην τεράστια ερμηνεύτρια Γιώτα Λύδια!

Ο Στράτος Βαλλιάνος άκουγε πολλά είδη μουσικής. Του άρεσαν ιδιαίτερα οι ανατολίτικες μουσικές, που τον επηρέασαν και σαν συνθέτη. Στα ταξίδια που έκανε αργότερα με τα κρουαζιερόπλοια άκουγε από το ραδιόφωνο μουσικές απ’ όλο τον κόσμο και φυσικά κλασική μουσική.

Ως δημιουργός λαϊκών τραγουδιών συνεργάστηκε με αρκετές δισκογραφικές εταιρείες, κυκλοφορώντας πολλά δισκάκια 45 στροφών με σημαντικούς στιχουργούς και τραγουδιστές της χρυσής εποχής του λαϊκού τραγουδιού. Δυστυχώς δεν έχει καταγραφεί συγκεντρωτικά η δουλειά του σε έναν μεγάλο προσωπικό δίσκο βινυλίου ή σε κάποιο cd, αν και μιλάμε για περισσότερα από 130 σκόρπια τραγούδια σε διάστημα τεσσάρων περίπου δεκαετιών. Πολλά από αυτά που πρωτοκυκλοφόρησαν σε μικρά δισκάκια, εκδόθηκαν αργότερα και σε προσωπικές δουλειές (lp & cd) γνωστών τραγουδιστών.

Εκείνη την εποχή πολλοί μουσικοί έπαιζαν και στις παλιές ελληνικές κινηματογραφικές ταινίες, μιας και ήταν σύνηθες ν' ακούγονται τραγούδια στα φιλμ. Έτσι κι ο Στράτος! Μάλιστα σε μία από αυτές, στην "Κυνηγημένη προσφυγοπούλα" (1969) τον βλέπουμε και στην διαφημιστική αφίσα του φιλμ, πίσω αριστερά από τον αξέχαστο ηθοποιό Μάνο Κατράκη. Ενώ στην ταινία του Κώστα Χατζηχρήστου "Ο ταυρομάχος προχωρεί" (1963) συνοδεύει με το μπουζούκι του τον σπουδαίο ερμηνευτή Τώνη Μαρούδα στο τραγούδι "Είσαι το πεπρωμένο μου" (ΕΔΩ το σχετικό βίντεο στο οποίο διακρίνεται ο Σ.Β.)!

Σύμφωνα πάντα με τον ερευνητή της Ελληνικής Δισκογραφίας, κ. Πέτρο Δραγουμάνο, ο Στράτος Βαλλιάνος συμμετέχει ως μουσικοσυνθέτης σε τρεις μεγάλους προσωπικούς δίσκους του τραγουδιστή Στράτου Κύπριου (1936, Λάρνακα - 2018, Αθήνα): "Τα τραγούδια της εργατιάς" - 1983 με τα τραγούδια Η νεραντζούλα, Ελενάκι μου για σένα, Ο θάνατος του οικοδόμου, "Ποτάμι είναι η ζωή" - 1985 με τα τραγούδια Ποτάμι είναι η ζωή, Πάω για τα Μετέωρα, Μια τσιγγάνα στο τσαντίρι & "Μεθυσμένος πάλι απόψε" - 1989 με τα τραγούδια Μεθυσμένος πάλι απόψε, Όλα τα παίρνει ο άνεμος, Να κι αν μ' αγαπάς. Σπουδαίος λαϊκός βάρδος ο Κύπριος, της σχολής Στέλιου Καζαντζίδη, απέδωσε με μαεστρία τα ωραία λαϊκά τραγούδια που του έδωσε ο Βαλλιάνος.

Ο Στράτος συνεργάστηκε με αρκετούς καλούς στιχουργούς, μάστορες του λαϊκού στίχου, όπως: Σπύρος Κεφαλόπουλος, Λάκης Τσώλης, Νίκος Δεπάστας, Χαράλαμπος Βασιλειάδης, κ.ά., αλλά δυστυχώς ποτέ δεν έτυχε να συνεργαστεί με τον συμπατριώτη του Λευτέρη Χαψιάδη.

Πολλοί ήταν και οι τραγουδιστές με τους οποίους συνεργάστηκε. Εκτός από τον Στράτο Κύπριο, τραγούδια του ερμήνευσαν γνωστοί, αλλά και λιγότερο γνωστοί (είτε σε πρώτη, είτε σε δεύτερη εκτέλεση): Φωτεινή Μαυράκη, Σπύρος Ζαγοραίος, Ρίτα Σακελλαρίου, Απόστολος Νικολαΐδης, Βούλα Πάλλα, Φούλη Δημητρίου, Βούλα Καζαντζίδου, Άρης Αλεξίου, Μανώλης Γεράρδης, Αποστόλης Αμπράζης, Γιάννης Τζανής, Τάσος Μπουγάς, Παύλος Παπανικολάου, Γιάννης Παπαδόπουλος, Γιώργος Τότης, Βάσω Χαρακίδα, Χαρά Βέρρα, Έφη Θώδη, Ματθαίος Γιαννούλης, Γιάννης Σιδέρης, Παναγιώτης Πορφυρίδης, Μαρία Ρούσου, Νίκος Γιουλάκης, Κατερίνα Σκορδαλάκη, Πέτρος Μαργέτης, Κώστας Σούρμπας, Βλαδίμηρος Χαραλαμπίδης, Γιώργος Μαργαρίτης και άλλοι...

Τους δύο τελευταίους μάλιστα τους ενώνει η μεγάλη επιτυχία του Στράτου Βαλλιάνου και του Σπύρου Κεφαλόπουλου, το "Που θα πας χαρά μου". Στο παραπάνω βίντεο ακούμε την πρώτη εκτέλεση, ενώ στο παρακάτω την διασκευή και παραγωγή που έκανε ο γνωστός τραγουδιστής με τους 667 (Θοδωρής Μανίκας) στο άλμπουμ "Όλα θα τα διαγράψω".

Όσον αφορά τις ζωντανές εμφανίσεις, ο Στράτος Βαλλιάνος είχε δουλέψει και με λαϊκούς και με δημοτικούς μουσικούς. Ακούγοντας τα τραγούδια του, είναι εμφανής η επιρροή του τόσο από την παραδοσιακή μουσική, όσο και από το ρεμπέτικο τραγούδι. Έπαιζε μπουζούκι και τραγουδούσε σε γνωστά μαγαζιά στην Αθήνα, στον Πειραιά, στην Χαλκίδα, αλλά αυτό που τον καθόρισε είναι η πολύχρονη παρουσία του στις μεγάλες κρουαζιέρες των πλοίων. Και όταν σταματούσαν τα καράβια στον Πειραιά για συντήρηση, δούλευε σε μαγαζιά γύρω από την Τρούμπα!

Στα κρουαζιερόπλοια ξεκίνησε τη δεκαετία του '60 με το ιστορικό "Olympia" στην Αμερική. Είχαν μια ελληνική βραδιά την εβδομάδα και είχε αγοράσει και ένα μπάσο για να παίζει με τους ξένους μουσικούς που δούλευαν εκεί. Νέα Υόρκη, Καραϊβική, Κόλπος του Μεξικού, τα πρώτα ταξίδια. Είχε δουλέψει και στην Γερμανία σε μαγαζιά στο Ρέγκενσμπουργκ και σε άλλα μέρη. Έπαιξε και στο "Jupiter" της Ηπειρωτικής όπoυ έκανε εβδομαδιαίες κρουαζιέρες στα Ελληνικά Νησιά, στα παράλια της Μικράς Ασίας, στην Κωνσταντινούπολη, στην Βηρυτό, στην Κύπρο, στην Αίγυπτο και σ' όλη τη Μεσόγειο. Με το κρουαζιερόπλοιο "Ορφέα" πήγαιναν συχνά Μαύρη θάλασσα, Ρωσία, Ιταλία, Ισπανία, Λίβανο, Ισραήλ, Αίγυπτο. Τη δεκαετία του 1990 οι κρουαζιέρες ήταν περιστασιακές και όταν σταμάτησε από αυτές, το κύριο εισόδημά του ήταν η σύνταξή του και τα λιγοστά χρήματα από τα πνευματικά δικαιώματα που μοίραζε τότε στους δημιουργούς η ΑΕΠΙ.

Ο Στράτος Βαλλιάνος έφυγε από τη ζωή στις 19 Αυγούστου 2002 στην Αθήνα. Τον Φεβρουάριο του 2026 πέθανε η σύντροφός του, Μαρία Βαλλιάνου. Πριν φύγει από τη ζωή είχαμε μιλήσει και κανονίζαμε -παρά την επιδείνωση της κατάστασης της υγείας της- να ετοιμάσουμε μαζί αυτό το αφιέρωμα, αλλά δεν προλάβαμε. Θα ήταν πιο ολοκληρωμένο, αλλά δυστυχώς λίγο καιρό μετά την τηλεφωνική μας γνωριμία, έφυγε από την επάρατη νόσο.

Ευχαριστώ τον γιο τους Νίκο και ιδιαίτερα την εγγονή τους, Μαρία Βαλλιάνου που μου εμπιστεύτηκαν το πλούσιο φωτογραφικό υλικό τους και με βοήθησαν με πληροφορίες και στοιχεία που θυμόντουσαν από την πορεία του Στράτου Βαλλιάνου.

Επίσης, ένα μεγάλο ευχαριστώ στον γνωστό κλειδαρά -συνταξιούχο πια- της Αλεξανδρούπολης, Νίκο Βαλλιάνο που με έφερε σ' επαφή με την οικογένεια του θείου του στην Αθήνα και τέλος, ευχαριστώ θερμά τον καλό μουσικό και συλλέκτη κ. Δημήτρη Καρπουζέλη (από την Αλεξανδρούπολη επίσης) που μου έδωσε πριν ένα χρόνο το έναυσμα ν' ασχοληθώ κι εγώ με τον Σ.Β., αλλά είναι και ο υπεύθυνος για την παρακάτω ανεπίσημη λίστα τραγουδιών του αείμνηστου θρακιώτη μουσικοσυνθέτη. Ενός αξιόλογου δημιουργού - καλλιτέχνη που δυστυχώς δεν πρόλαβα να γνωρίσω από κοντά και να κάνουμε συνέντευξη. 

Ο Στράτος Βαλλιάνος είναι ίσως ο πρώτος Αλεξανδρουπολίτης και Εβρίτης που μπήκε στο χώρο της ελληνικής δισκογραφίας. Λίγο μετά απ' αυτόν ηχογράφησαν και κυκλοφόρησαν παραδοσιακά τραγούδια ο Χρόνης Αηδονίδης και ο Καρυοφύλλης Δοϊτσίδης και πολύ αργότερα άλλοι αξιόλογοι ερμηνευτές και τραγουδοποιοί της περιοχής (Θανάσης Γκαϊφύλλιας, Σάκης Τσιλίκης, κ.ά.).

1 ΖΑΓΟΡΑΙΟΣ ΣΠΥΡΟΣ- ΜΙΑ ΠΕΝΤΑΜΟΡΦΗ ΤΣΙΓΓΑΝΑ
2 ΖΑΓΟΡΑΙΟΣ ΣΠΥΡΟΣ- ΦΛΟΓΑ ΘΑ ΓΙΝΩ ΚΑΙ ΦΩΤΙΑ
3 ΜΑΥΡΑΚΗ ΦΩΤΕΙΝΗ- ΨΕΥΤΙΚΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ
4 ΓΙΟΥΛΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΛΩΣΥΝΗ ΜΟΥ
5 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΑΛΛΟ ΠΙΑ ΔΕΝ ΚΑΡΤΕΡΩ ΓΡΑΜΜΑ
6 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΑΜΑΝ ΚΑΤΙΝΑΚΙ ΜΟΥ
7 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΕΝΑΣ ΓΕΡΟΣ ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ
8 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΕΝΑΣ ΓΕΡΟΣ ΜΕΣ ΣΤ ΑΛΩΝΙ
9 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- Η ΝΕΡΑΝΤΖΟΥΛΑ
10 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΑΡΔΙΟΧΤΥΠΙΑ ΚΑΙ ΚΑΗΜΟΙ
11 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΑΤΣΕ ΦΙΛΕ ΝΑ ΤΑ ΠΙΟΥΜΕ
12 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-Μ ΑΓΑΠΑΣ ΚΑΙ Σ ΑΓΑΠΩ
13 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΜΑΥΡΗ ΜΟΙΡΑ
14 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΜΑΥΡΟ ΚΑΙ ΠΙΚΡΟ ΨΩΜΙ
15 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΜΕΘΥΣΜΕΝΟΣ ΠΑΛΙ ΑΠΟΨΕ
16 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΜΙΑ ΤΣΙΓΓΑΝΑ ΣΤΟ ΤΣΑΝΤΗΡΙ
17 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΜΟΝΑΧΟΣ ΟΛΟΜΟΝΑΧΟΣ
18 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΔΟΜΟΥ
19 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΡΝΕΙ Ο ΑΝΕΜΟΣ
20 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ -ΠΑΩ ΓΙΑ ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ
21 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΘΥΜΗ- ΠΙΑΝΕΙ ΚΑΙ ΓΛΥΚΟΧΑΡΑΖΕΙ
22 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΠΟΤΑΜΙ ΕΙΝΑΙ Η ΖΩΗ
23 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΠΩΣ ΑΝΤΕΧΕΙΣ ΠΩΣ ΒΑΣΤΑΣ
24 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΣΤΑ ΔΙΚΑ ΣΟΥ ΣΚΑΛΟΠΑΤΙΑ
25 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ-ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΑΠ ΤΟΝ ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟ
26 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΤΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ ΕΝΟΣ ΠΑΤΕΡΑ
27 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΗ
28 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΝΤΑΛΜΑ-ΦΕΡΤΕ ΑΠΟΨΕ ΤΑ ΒΙΟΛΙΑ
29 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΘΥΜΗ- ΕΙΜΑΙ ΑΘΩΟΣ
30 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΘΑ ΠΑΡΩ ΣΒΑΡΝΑ ΤΑ ΣΤΕΝΑ
31 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΑΛΛΑΞΕ ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΟ
32 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΕΡΗΜΟΣ ΚΙ ΑΠΕΛΠΙΣΜΕΝΟΣ
33 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΠΕΦΤΕΙ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΤΟ Η ΒΡΟΧΗ
34 ΒΑΛΛΙΑΝΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΘΕΛΕΙ Η ΓΡΙΑ ΜΟΥ ΤΣΙΦΤΕΤΕΛΙ
35 ΒΑΛΛΙΑΝΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΠΩΣ ΤΟ ΤΡΙΒΟΥΝ ΤΟ ΠΙΠΕΡΙ
36 ΒΑΛΛΙΑΝΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΑΖΑΝΤΖΙΔΟΥ- ΨΕΥΤΡΑ ΨΕΥΤΡΑ
37 ΒΑΛΛΙΑΝΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΤΩΡΑ ΤΩΡΑ
38 ΠΑΛΛΑ ΒΟΥΛΑ-ΤΡΕΙΣ ΜΟΙΡΕΣ ΜΕ ΜΟΙΡΑΝΑΝΕ
39 ΓΚΑΤΣΟΣ (ΚΑΝΤΖΟΣ) ΜΙΧΑΛΗΣ- ΚΑΝΤΗΛΙ ΑΝΑΒΩ ΓΙΑ ΣΕΝΑ
40 ΠΟΡΦΥΡΙΔΗΣ ΓΙΩΤΗΣ- ΚΑΤΗΓΟΡΩ
41ΛΥΚΟΥΡΗΣ ΣΠΥΡΟΣ- Η ΑΧΑΡΙΣΤΙΑ
42 ΑΛΙΦΡΑΓΚΗΣ ΝΙΚΟΣ- ΔΕΝ ΦΕΥΓΩ ΑΠ ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ
43 ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΕΙΧΑ ΤΗ ΦΤΩΧΕΙΑ ΜΟΥ
44 ΚΟΥΛΟΥΚΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΚΑΘΕΝΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΤΥΧΗ ΤΟΥ
45 ΚΟΥΛΟΥΚΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- Η ΑΜΑΞΟΣΤΟΙΧΙΑ ΞΕΚΙΝΑ
46 ΛΑΜΗ ΝΙΚΗ-ΗΤΑΝ ΨΕΥΤΡΑ Η ΚΑΡΔΙΑ ΣΟΥ
47 ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ- ΠΟΥ ΘΑ ΠΑΣ ΧΑΡΑ ΜΟΥ

48 ΜΑΡΓΕΤΗΣ ΠΕΤΡΟΣ- ΚΑΖΑΝΤΖΙΔΟΥ-ΔΕΝ ΘΑ ΚΑΤΣΩ ΝΑ ΠΕΘΑΝΩ
49 ΜΑΡΓΕΤΗΣ ΠΕΤΡΟΣ- ΗΠΙΑ ΑΠ ΟΛΑ ΤΑ ΠΟΤΑ
50 ΜΑΡΓΕΤΗΣ ΠΕΤΡΟΣ- ΣΑΝ ΒΑΡΚΑ ΜΕΣ ΤΟ ΚΥΜΑ
51 ΜΑΡΓΕΤΗΣ ΠΕΤΡΟΣ- ΚΑΖΑΝΤΖΙΔΟΥ- ΣΕ ΕΙΠΑΝ ΟΜΟΡΦΗ
52 ΜΑΡΓΕΤΗΣ ΠΕΤΡΟΣ- ΦΕΥΓΩ ΠΙΚΡΑΜΕΝΟΣ
53 ΜΑΡΓΕΤΗΣ ΠΕΤΡΟΣ- ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΘΑ Σ ΑΦΗΣΩ ΝΑ ΠΟΝΕΣΕΙΣ
54 ΛΥΔΙΑ ΓΙΩΤΑ- ΒΑΛΛΙΑΝΟΣ- ΣΚΟΤΕΙΝΙΑΣΕ Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ( ΠΡΩΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΠΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΗΣΕ Ο ΒΑΛΛΙΑΝΟΣ)
55 ΤΣΙΜΠΛΑΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΕΙΧΑ ΚΛΑΨΕΙ (ΜΠΟΥΖΟΥΚΙΑ ΒΑΛΛΙΑΝΟΣ- ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ)
56 ΜΑΥΡΑΚΗ ΦΩΤΕΙΝΗ- ΔΕΝ ΘΕΛΩ ΝΑ ΚΛΑΙΣ
57 ΜΑΥΡΑΚΗ ΦΩΤΕΙΝΗ- ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΣΕ ΜΙΣΗΣΩ
58 ΜΑΥΡΑΚΗ ΦΩΤΕΙΝΗ- ΕΣΥ ΓΙΑ ΟΛΑ ΦΤΑΙΣ
59 ΜΑΥΡΑΚΗ ΦΩΤΕΙΝΗ- ΜΕ ΖΗΛΕΨΕ Η ΜΟΙΡΑ
60 ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ ΜΑΙΡΗ- ΕΡΩΤΑ ΠΟΥ ΔΕ ΡΩΤΑΣ
61 ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ ΜΑΙΡΗ- ΒΑΛΛΙΑΝΟΣ-ΣΤΑΣΟΥ ΣΤΑΣΟΥ
62 ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ- ΘΑ ΡΧΟΜΑΙ ΚΡΥΦΑ ΚΟΝΤΑ ΣΟΥ
63 ΟΞΟΥΖΙΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ- Ο ΚΟΥΜΠΑΡΟΣ
64 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΕΦΥΓΕΣ ΚΑΙ Μ ΑΦΗΣΕΣ
65 ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΦΟΥΛΗ- ΣΤΑΣΟΥ ΣΤΑΣΟΥ
66 ΓΕΡΑΡΔΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ- ΓΙΑ ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΝΗΣΙΩΤΙΣΣΑ
67 ΓΕΡΑΡΔΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ- ΔΕΝ ΖΕΙ ΤΟ ΨΑΡΙ ΣΤΗ ΣΤΕΡΙΑ
68 ΓΕΡΑΡΔΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ- ΜΕΓΑΛΗ ΜΠΟΡΑ ΕΠΙΑΣΕ
69 ΓΕΡΑΡΔΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ-ΜΙΑ ΓΥΦΤΟΠΟΥΛΑ ΑΓΑΠΗΣΑ
70 ΓΕΡΑΡΔΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ- ΜΙΑ ΠΕΝΤΑΜΟΡΦΗ ΤΣΙΓΓΑΝΑ (ΠΡΩΤΟ ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΣΑΝ ΣΥΝΘΕΤΗΣ)
71 ΓΕΡΑΡΔΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ-ΟΙ ΠΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΒΑΣΑΝΑ (ΠΡΩΤΟ ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΣΑΝ ΣΥΝΘΕΤΗΣ)
72 ΓΕΡΑΡΔΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ- ΠΑΛΑΜΑΚΙΑ ΣΟΥ ΧΤΥΠΑΝΕ
73 ΓΕΡΑΡΔΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ- ΠΩ ΠΩ ΜΑΝΑ ΜΟΥ
74 ΓΕΡΑΡΔΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ-ΣΑΜΠΡΙΝΑ- Σ ΑΓΑΠΩ ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ
75 ΓΕΡΑΡΔΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ- ΦΛΟΓΑ ΘΑ ΓΙΝΩ ΚΑΙ ΦΩΤΙΑ
76 ΜΠΑΡΜΠΕΡΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ-Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΠΕΘΕΡΑ
77 ΜΠΑΡΜΠΕΡΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ- ΘΑ ΞΑΝΑΦΤΙΑΞΩ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ
78 ΜΠΑΡΜΠΕΡΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ- ΚΙΚΗ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗ-ΞΕΡΩ ΓΙΑΤΙ ΚΛΑΙΣ
79 ΜΠΑΡΜΠΕΡΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ- ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΜΟΥ ΧΟΡΕΥΕΙ
80 ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ ΡΙΤΑ- ΕΓΩ ΤΟ ΞΕΡΩ
81 ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ ΡΙΤΑ- ΚΑΡΔΙΑ ΜΟΥ ΚΑΝΕ ΥΠΟΜΟΝΗ
82 ΣΟΥΡΜΠΑΣ ΚΩΣΤΑΣ- ΕΙΧΑ ΠΙΣΤΕΨΕΙ ΠΩΣ Μ ΑΓΑΠΟΥΣΕΣ
83 ΣΟΥΡΜΠΑΣ ΚΩΣΤΑΣ- ΠΑΙΞΕ ΚΩΣΤΑ
84 ΣΟΥΡΜΠΑΣ ΚΩΣΤΑΣ- ΠΟΝΕΣΑ ΒΑΡΕΙΑ ΑΠΟ ΜΙΑ ΚΑΡΔΙΑ
85 ΣΟΥΡΜΠΑΣ ΚΩΣΤΑΣ- ΠΩ ΠΩ ΤΙ ΟΜΟΡΦΙΕΣ
86 ΣΙΔΕΡΗ ΣΟΦΙΑ-ΣΟΥΡΜΠΑΣ ΚΩΣΤΑΣ- ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙ

87 ΤΗΓΑΝΟΥΡΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ- ΤΟ ΠΛΟΙΟ ΤΟΥ ΑΠΟΧΩΡΙΣΜΟΥ
88 ΣΑΡΛΑΝΗΣ ΛΕΥΤΕΡΗΣ-ΟΙ ΓΕΡΟΝΤΟΜΑΓΚΕΣ
89 ΦΩΣΚΟΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ- ΠΑΝΤΕΛΑΚΗ ΚΙΚΗ- ΝΤΕΝΤΕΚΤΙΒ ΘΑ ΒΑΛΩ
90 ΦΩΣΚΟΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ- ΤΟ ΤΡΑΙΝΟ ΠΑΙΡΝΩ ΜΕ ΚΑΗΜΟ
91 ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ- ΚΡΑΣΙ ΚΑΙ ΔΑΚΡΥ
92 ΓΙΟΥΛΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ- ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΔΙΧΩΣ ΒΑΣΑΝΑ
93 ΓΙΟΥΛΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ- ΚΙ ΑΠΟΨΕ ΠΑΛΙ ΘΑ ΤΑ ΠΙΩ
94 ΓΙΟΥΛΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ- ΒΑΛΛΙΑΝΟΣ- ΜΕ ΙΔΡΩΤΑ ΚΑΙ ΑΙΜΑ
95 ΓΙΟΥΛΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ-ΣΤΑ ΣΤΗΘΙΑ ΜΟΥ ΕΧΩ ΚΑΥΜΟ
96 ΜΑΗ ΟΛΓΑ- ΦΩΣΚΟΛΟΣ- ΜΗ ΜΟΥ ΘΥΜΙΖΕΙΣ ΠΙΑ ΤΟ ΧΘΕΣ
97 ΜΑΗ ΟΛΓΑ- ΦΩΣΚΟΛΟΣ-ΣΠΑΣΤΑ ΤΟΥΤΗ ΤΗ ΒΡΑΔΥΑ
98 ΜΑΗ ΟΛΓΑ-Τ ΑΣΠΡΑ ΣΕΝΤΟΝΙΑ
99 ΜΑΗ ΟΛΓΑ- ΒΑΛΛΙΑΝΟΣ-Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΟΥ ΑΓΑΠΗ
100 ΜΑΗ ΟΛΓΑ-ΤΟ ΣΗΜΑ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΟΥ ΧΤΥΠΑΩ
101 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΑΣΕ ΠΙΑ ΤΑ ΠΕΙΣΜΑΤΑ
102 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΣΠΑΣΕ ΤΑ ΣΙΔΕΡΑ
103 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΑΣ ΠΑΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΛΙΑΜΠΕΛΟ
104 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΡΝΕΙ Ο ΑΝΕΜΟΣ
105 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΖΑΝΕΤ-ΑΛΛΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΘΑ ΓΙΝΩ
106 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΧΑΡΑΜΙ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ
107 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-Μ ΕΧΕΙ ΠΑΡΕΙ ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ
108 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΕΙΜΑΙ Σ ΟΛΑ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙ
109 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΕΙΝΑΙ ΚΙ ΑΛΛΟΥ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΕΣ
110 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΠΟΥ ΠΑΣ ΤΡΕΛΛΗ
111 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΤΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ ΕΝΟΣ ΠΑΤΕΡΑ
112 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΣΩΣΕ ΜΕ Η ΣΚΟΤΩΣΕ ΜΕ
113 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ- ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ (ΚΑΙ ΜΕ ΟΝΕΙΡΑ ΠΟΛΛΑ)
114 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΔΕ ΜΕ ΧΩΡΑΕΙ ΠΙΑ Η ΓΗ
115 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΘΑ ΓΥΡΙΣΕΙ Ο ΤΡΟΧΟΣ
116 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΧΩΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΞΕΝΗΤΕΙΑ
117 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΚΑΤΣΕ ΦΙΛΕ ΝΑ ΤΑ ΠΙΟΥΜΕ

118 ΣΟΥΡΜΠΑΣ ΚΩΣΤΑΣ-Η ΚΑΡΔΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΟΡΤΑ
119 ΓΙΕΠΡΕΜ -ΕΣΒΥΣΕ Τ ΟΝΕΙΡΟ ΜΟΥ
120 ΓΙΕΠΡΕΜ-ΓΛΥΚΑ ΜΑΤΑΚΙΑ ΜΟΥ
121 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΘΑ ΓΙΝΩ ΔΙΚΑΣΤΗΣ
122 ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ-ΟΣΟΙ ΜΑΣ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΝΕ
123 ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ-ΟΤΑΝ ΘΑ ΦΥΓΩ ΘΑ ΜΕ ΖΗΤΗΣΕΙΣ
124 ΚΑΛΙ ΒΕΑΤΡΙΚΗ-ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΞΕΝΗΤΕΜΕΝΟ (ΜΠΟΥΖΟΥΚΙ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ)
125 ΚΑΛΙ ΒΕΑΤΡΙΚΗ-ΤΗΣ ΠΙΚΡΑΣ ΤΟ ΠΟΤΗΡΙ
126 ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ-ΠΟΥ ΠΑΣ ΧΑΡΑ ΜΟΥ
127 ΑΛΙΦΡΑΓΚΗΣ ΝΙΚΟΣ-ΜΑΡΙΑ
128 ΑΛΙΦΡΑΓΚΗΣ ΝΙΚΟΣ-ΣΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΤΑ ΚΥΜΑΤΑ
129 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ-ΕΠΑΨΕΣ ΠΙΑ ΝΑ Μ ΑΓΑΠΑΣ
130 ΜΠΑΡΜΠΕΡΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ-ΕΝΑ ΓΡΑΜΜΑ ΑΚΟΜΑ ΣΟΥ ΣΤΕΛΝΩ
131 ΜΠΑΡΜΠΕΡΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ-ΣΕ ΦΙΛΟΥΣ ΜΗΝ ΕΜΠΙΣΤΕΥΘΕΙΣ
132 ΡΑΠΤΗ ΤΑΣΙΑ-ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΣΑ
133 ΡΑΠΤΗ ΤΑΣΙΑ-ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ ΝΑ Σ ΑΓΑΠΩ
134 ΤΟΤΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ-ΕΛΑ ΝΑ ΧΟΡΕΨΟΥΜΕ
135 ΤΟΤΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ-ΩΡΑΙΑ ΜΟΥ ΚΥΡΙΑ
136 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΤΙ ΚΙ ΑΝ ΕΙΜΑΙ ΓΕΡΟΝΤΑΚΙ
137 ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ-ΕΓΩ ΕΙΜΑΙ ΤΖΕΝΤΛΕΜΑΝ

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του συγκεκριμένου άρθρου. 

Κείμενο: Θεοδόσης Βαφειάδης

Γιάννης Κατέβας - Από την Κομοτηνή στα πέρατα του κόσμου!

Στο πλαίσιο μιας πολύχρονης προσωπικής προσπάθειας παρουσίασης και ανάδειξης του ντόπιου καλλιτεχνικού δυναμικού της ευρύτερης περιοχής της Θράκης, είχα πάντα στο μυαλό μου να κάνω μια συνέντευξη με τον σπουδαίο τραγουδιστή Γιάννη Κατέβα. Επειδή όμως δεν κατέστη δυνατό μέχρι σήμερα να έρθω σε επαφή μαζί του, αποφάσισα να κάνω ένα αφιέρωμα, έχοντας ως πηγές την επίσημη δισκογραφική του παραγωγή και πληροφορίες που έχω αντλήσει από το ιστολόγιό του, το κανάλι του στο YouTube και ορισμένους ανθρώπους που τον γνώρισαν και συνεργάστηκαν μαζί του.

Ο Γιάννης Κατέβας γεννήθηκε στις 8 Οκτωβρίου του 1950 στην Κομοτηνή, όπου και μεγάλωσε. Ο πατέρας του Κλεομένης (1909 - 11/3/1974) ήταν από το χωριό Ωρολόγιο του Δήμου Κύμης - Αλιβερίου της Εύβοιας και είχε διοριστεί ως δάσκαλος στη Ροδόπη πριν έρθουν στον κόσμο ο Γιάννης και ο αδερφός του Δημήτρης (γεν. 27/03/1954) που είναι -συνταξιούχος σήμερα- διπλωματούχος χημικός μηχανικός και μένει στην Καβάλα. Η μητέρα τους Ελένη (1917 - 18/4/1989) ήταν από τη Μικρά Ασία. Μετά την Καταστροφή και την ανταλλαγή πληθυσμών, εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στην Κομοτηνή. Εκεί γνώρισε τον Κλεομένη Κατέβα, που ήταν ένας υπέροχος άνθρωπος και αγωνιστής, ο οποίος αναγκάστηκε να φύγει από τον τόπο του για πολιτικούς - ιδεολογικούς λόγους. Ήταν από τους επικεφαλής του ΕΑΜ στην περιοχή και στο τέλος του εμφυλίου οι "νικητές" του έκαψαν το σπίτι και πήρε την απόφαση να φύγει μακριά... Έτσι βρέθηκε στη Θράκη.

Στην ακριτική Θράκη λοιπόν περνά τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια ο Γιάννης Κατέβας. Εκεί ξεκινά και η μουσική του πορεία! Ήταν 16 ετών όταν τραγουδούσε και έπαιζε κιθάρα στο ποπ συγκρότημα "The Beatniks". Αυτός ήταν ο λόγος που αποβαλλόταν κάθε φορά από τα σχολεία της περιοχής. Έτσι, για να ολοκληρώσει το Γυμνάσιο αναγκάστηκε να μαθητεύσει (και να «μεταναστεύσει»… γιατί από μικρός είχε αυτή την τάση…) σε σχολεία γειτονικών νομών (Ξάνθη, Καβάλα). Τα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος ήταν ο Ζαχαρίας Τίλιος στην κιθάρα, ο Ευθύμης Μεϊντανίδης (Μιμίκος) στο αρμόνιο, ο Πέτρος Τόκας στη ντραμς και ο Νίκος Καμπουρίδης στο μπάσο. Όλοι Κομοτηναίοι και φίλοι!  

Όπως με πληροφόρησε ο μουσικός και παλαίμαχος ποδοσφαιριστής του Πανθρακικού, κ. Ζαχαρίας Τίλιος (σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαμε στις 04/05/2026), παίζανε σε διάφορους χώρους της Κομοτηνής, αλλά και στις γειτονικές πόλεις (Ξάνθη, Αλεξανδρούπολη), ελληνικά και ξένα τραγούδια, ποπ και ροκ, διασκευές, αλλά και δικά τους τραγούδια. Δυστυχώς από εκείνα τα τραγούδια δεν ηχογραφήθηκε τίποτα, ούτε έμεινε κάτι στα συρτάρια. Η πορεία του γκρουπ διήρκησε τέσσερα περίπου χρόνια, μέχρι τις αρχές του '70 που παρουσιάστηκαν όλοι στο στρατό για να υπηρετήσουν τη θητεία τους και έκτοτε ο καθένας πήρε το δρόμο του. Εκτός από τους πέντε που βλέπετε στην παραπάνω φωτογραφία, υπήρχε και ένα έκτο μέλος που έγραφε τους στίχους των τραγουδιών (που ποτέ δεν κυκλοφόρησαν) και είχε αναλάβει, ως μάνατζερ, την καλλιτεχνική τους εκπροσώπηση. Ήταν ο δημοσιογράφος Λάκης Χατζηκυριάκος (Θεσσαλονίκη, 1946 - Ρώμη, 2007), που τότε ήταν στρατιώτης στην Κομοτηνή. Όλοι μαζί στην παρακάτω διαφημιστική φωτογραφία της εποχής...

Το 1972 ήταν μια χρονιά ορόσημο. Θα κατέβει στην Αθήνα, αφού έχει ολοκληρώσει και τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις, και θα γνωρίσει τον σημαντικό λαϊκό δημιουργό, Γιώργο Μητσάκη (1921-1993). Θα συνεργαστεί μαζί του ως κιθαρίστας, αλλά γρήγορα θα τον χρησιμοποιήσει και ως τραγουδιστή στο λαϊκό κέντρο που εμφανιζόταν. Ο Μητσάκης θα του ανοίξει την πόρτα της Columbia και θα του γράψει δύο λαϊκά τραγούδια για το πρώτο του δισκάκι: «Θεσσαλονίκη» & «Καλημέρα ξενύχτες». Στο πρώτο συμμετέχει ερμηνευτικά η υπέροχη τραγουδίστρια, Λιζέτα Νικολάου, που επίσης κάνει τα πρώτα της βήματα εκείνη την εποχή.

Το 1973 θα τραγουδήσει άλλα δύο λαϊκά τραγούδια: «Τα ‘φερα πώς τα ‘φερα» & «Στράτα στράτα το παιδί», σε μουσική Γιώργου Χατζηνάσιου και στίχους Τάσου Οικονόμου. Την ίδια χρονιά θα ερμηνεύσει και το «Θάλασσα, πεύκα και θυμάρι», ένα ελαφρύ ρομαντικό τραγούδι του Ανδρέα Χατζηαποστόλου, σε στίχους Γιάννη Πολίτη. 

Το 1974 συνεχίζει με δίσκους 45 στροφών. Τραγουδά το «Οδοιπόρε αδερφέ μου» και το «Απόψε ονειρεύτηκα» των Γιάννη Γούβαλη και Δημήτρη Παπανδρέου, με διευθυντή ορχήστρας τον Κώστα Κλάβα, ενώ την επόμενη χρονιά κυκλοφορεί και τα πρώτα δικά του τραγούδια. Τη μπαλάντα «Είδα στα μάτια σου» και τον ηλεκτρικό «Τρελό», σε στίχους του Δημήτρη Παπανδρέου.

Το 1975 θα τραγουδήσει επίσης το «Σε βρήκα πάλι», ένα όμορφο τραγούδι σε μουσική Γιάννη Κιουρκτσόγλου των «Πελόμα Μποκιού» και στίχους Πάνου Φαλάρα, αλλά και δύο λαϊκά τραγούδια σε δεύτερη εκτέλεση: «Γύρνα πίσω Αποστόλη» των Γιώργου Κριμιζάκη - Γιάννη Κακουλίδη & «Ο Στρατής ο φαμελιάρης» των Σπύρου Παπαβασιλείου - Μάρω Μπιζάνη. Και λίγο πριν ξεκινήσει τους μεγάλους προσωπικούς του δίσκους, θα ερμηνεύσει και τρία τραγούδια των Βαγγέλη Πιτσιλαδή - Δημήτρη Ιατρόπουλου σε μια δισκογραφική συλλογή με τίτλο "Αιγαίο μου", με τραγούδια αφιερωμένα στους ναυτικούς μας. Μπορείτε ν’ ακούσετε το υλικό της περιόδου εδώ!

Ο Γιάννης Κατέβας προσπαθεί να χτίσει το μουσικό του προφίλ, ισορροπώντας ανάμεσα στο λαϊκό και το μοντέρνο τραγούδι της εποχής. Από την αρχή της πορείας του βρισκόταν σε ένα μεταίχμιο δύο μουσικών κόσμων. Το κυρίαρχο στίγμα του όμως, ως τραγουδιστής - μουσικός και συνθέτης, θα το δώσει από τους πρώτους μεγάλους δίσκους που θα κυκλοφορήσει στη συνέχεια. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ΄90 κάνει εννέα προσωπικές δουλειές που τον καθιστούν μια υπολογίσιμη δύναμη και έναν από τους πιο αντιπροσωπευτικούς καλλιτέχνες του ερωτικού ελαφρολαϊκού τραγουδιού. Οι δίσκοι με τα παραδοσιακά θα έρθουν λίγο αργότερα!

Στις Αθηναϊκές πίστες, αλλά και σε περιοδείες ανά την Ελλάδα και τον κόσμο, συνεργάζεται με σημαντικούς συναδέλφους του, όπως με τους Βίκυ Μοσχολιού, Γρηγόρη Μπιθικώτση, Καίτη Γκρέυ, Πόλυ Πάνου, Μαίρη Λίντα, Στράτο Διονυσίου, Δούκισσα, Γιάννη Πάριο, Χριστιάνα, Άννα Βίσση, Κατερίνα Κούκα και πολλούς άλλους.

Το 1976 κυκλοφορεί ο δίσκος «Και αύριο και πάντα» με το ομότιτλο τραγούδι του εξαίρετου μουσικοσυνθέτη Σάκη Τσιλίκη και τους στίχους του Πάνου Φαλάρα, ο οποίος υπογράφει τους στίχους σε όλα σχεδόν τα τραγούδια. Συμμετέχει και η στιχουργός Σέβη Τηλιακού σε δύο τραγούδια και τις συνθέσεις συμπληρώνουν ο Γιάννης Κατέβας, ο Γιώργος Μανίκας, ο Γιάννης Κιουρκτσόγλου και ο Κώστας Καραγιαννόπουλος, που δεν είναι άλλος από τον τραγουδιστή Κώστα Καράλη. Απ’ αυτή την δουλειά ξεχώρισαν κυρίως δύο τραγούδια. Το «Φίλε» με τους στίχους (που ήταν ουσιαστικά ένα γράμμα) του Ανδρέα Κάσσα, ενός παιδικού φίλου του Κατέβα από την Κομοτηνή. Το άλλο τραγούδι που αγαπήθηκε ιδιαίτερα είναι το «Αν γινότανε». Πρόκειται για διασκευή μιας τεράστιας διεθνούς επιτυχίας από την Αλγερία, το «A Vava Inouva» του Idir. Είχε κυκλοφορήσει σε πολλές γλώσσες και χώρες του κόσμου. Εκείνη την εποχή ο Γιάννης Κατέβας (και όχι μόνο βέβαια, ήταν συχνό φαινόμενο) διασκεύαζε συχνά και με επιτυχία, μελωδίες από χώρες της Μεσογείου και της Λατινικής Αμερικής.

Το συγκεκριμένο είναι ντουέτο με την τραγουδίστρια Έφη Στρατή από τη Θεσσαλονίκη, αλλά στο περίφημο βίντεο κλιπ που γυρίστηκε στην Αίγινα το 1984 για την αυστραλιανή τηλεόραση εμφανίζεται ένα μοντέλο της εποχής.

Αμέσως μετά, το 1977, θα έρθει ο δεύτερος προσωπικός δίσκος του τραγουδιστή, «Τραγούδια Αγάπης» στον οποίο υπογράφει όλες τις συνθέσεις -εκτός από ένα, την «Καντάδα» που είναι του λαϊκού συνθέτη Δημήτρη Ξαπλαντέρη- ο ίδιος ο Γιάννης Κατέβας, ενώ τους στίχους ο από τότε στενός συνεργάτης και αγαπημένος του φίλος, Γιώργος Κανελλόπουλος (1953-2007). Ο δίσκος μπορεί να μην είχε κάποιο πανελλήνιο σουξέ όπως ο προηγούμενος και ο επόμενος, αλλά για την εποχή και το είδος, δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από ανάλογους δίσκων άλλων καλλιτεχνών. Ακούγοντάς τον ξανά μάλιστα -για τις ανάγκες του αφιερώματος- ξεχώρισα τα: Του τρένου οι γραμμές, Ποτάμι δίχως θάλασσα & Άλλοι και άλλοι, με το πιάνο του Χάρη Ανδρεάδη, ο οποίος υπογράφει και την ενορχήστρωση σε όλο το άλμπουμ.

Το 1979 κάνει την τρίτη και τελευταία του δουλειά στην παντοδύναμη δισκογραφική εταιρεία "Columbia EMI ΕΜΙΑΛ Α.Ε.", με παραγωγό τον Γιώργο Πετσίλα και ηχολήπτη τον Στέλιο Γιαννακόπουλο. Είναι "Τα Γιασεμάκια σου" με το ομότιτλο τραγούδι -μια διασκευή του Κατέβα στο Au talon des ses souliers του Γαλλοαλγερινού Enrico Macias- να γίνεται τεράστια επιτυχία. Όπως και το "'Έχεις νιάτα", το "Αν μου χαρίσουν"... Και τα 12 τραγούδια (άκρως ερωτικά) είναι σε στίχους του Γιώργου Κανελλόπουλου. Ο Γιάννης Κατέβας διασκευάζει τέσσερις διεθνείς επιτυχίες, γράφει πρωτότυπη μουσική σε άλλα δύο, ενώ συμμετέχουν συνθετικά ο Σάκης Τσιλίκης, ο Σπύρος Βλασσόπουλος (του ντουέτου "Λήδα και Σπύρος") και τρία τραγούδια του χαρίζει ο μεγάλος Μίμης Πλέσσας. Μπαλάντες με έντονο το στοιχείο της κιθάρας και του πιάνου, ποπ - ρυθμικά κομμάτια, αλλά και λαϊκά αισθηματικά τραγούδια, συνδυασμένα αρμονικά στον ...καλύτερο ίσως δίσκο (κατά την ταπεινή μου γνώμη) του αγαπητού τραγουδιστή!

Την επόμενη χρονιά λήγει το δισκογραφικό του συμβόλαιο με την Columbia, κυκλοφορούν μια συλλογή (όπως συμβαίνει συνήθως) με τίτλο "Τα ωραία του Κατέβα" και με την φόρα των προηγούμενων επιτυχιών, υπογράφει στη "Minos EMI - Μίνως Μάτσας και Υιός", η οποία κυριαρχεί εκείνη την εποχή στο χώρο της ελληνικής δισκογραφίας. Καθ' όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του '80 κυκλοφορούν πέντε προσωπικοί του δίσκοι και μία συλλογή.

Με πρώτο, το "Κάτι Παραπάνω", τον Ιούνιο του 1980. Οι ηχογραφήσεις γίνονται στο Studio Polysound, με ηχολήπτη τον Γιάννη Σμυρναίο και παραγωγό τον Σπύρο Ράλλη. Στιχουργός για άλλη μια φορά, ο Γιώργος Κανελλόπουλος. Τις συνθέσεις υπογράφουν ο Νίκος Λαβράνος, ο Σπύρος Βλασσόπουλος, ο Νίκος Καρβέλας και ο ίδιος ο τραγουδιστής, ο οποίος για άλλη μια φορά κάνει επιτυχία διασκευάζοντας ξένες επιτυχίες κυρίως. Ξεχωρίζει το "Ποιος", που δεν είναι άλλο από το Como yo te amo του Ραφαέλ και δυνατές στιγμές αυτής της δουλειάς είναι επίσης το "Τι να σου γράψω", το "Τέλος και αρχή του κόσμου" και το "Θέλω να σαι εσύ", ντουέτο με τη Μίλλυ Καραλή. Μάλιστα, το "Ποιος" ήταν το τραγούδι με το οποίο εμφανίστηκε και κέρδισε στο "Να η ευκαιρία" ο αξέχαστος Μανώλης Λιδάκης.

Εκείνη την εποχή θα παντρευτεί με την καλή τραγουδίστρια Τζίνα Σπηλιωτοπούλου (06/03/1955, Αθήνα) και θ' αποκτήσουν έναν γιο.

Toν Σεπτέμβριο του 1981 κυκλοφορεί το άλμπουμ "Να μ' αγαπάς τώρα" με το ομότιτλο τραγούδι να είναι ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία του Γιάννη Κατέβα. Το περίφημο βίντεο κλιπ που έχει ανέβει στο επίσημο κανάλι του στο You Tube έχει πάνω από 4.600.000 προβολές και έχει επανεκτελεστεί από αρκετούς νεότερους. Εκτός από τον Γιώργο Κανελλόπουλο που έγραψε τα περισσότερα τραγούδια, συμμετέχουν δημιουργικά ο καλός συνθέτης Σπύρος Βλασσόπουλος με τον οποίο συνεργάζεται σχεδόν σε κάθε δουλειά του, ο Νάκης Πετρίδης και ο Γιάννης Μπιθικώτσης που του γράφουν λαϊκά τραγούδια και οι στιχουργοί Θάνος Σοφός και Ρόνυ Σοφού. Τις τέσσερις διασκευές του δίσκου υπογράφει πάντα ο Γιάννης Κατέβας.

Το Σεπτέμβριο του 1983 κυκλοφορεί το "Που θα πας" με τραγούδια του Σπύρου Βλασσόπουλου πάλι και του Νίκου Λαβράνου. Στίχους υπογράφει ο Γιώργος Κανελλόπουλος, η Ρόνυ Σοφού και η Βαρβάρα Τσιμπούλη. Ακούγοντας ξανά το υλικό αυτής της δουλειάς, ξεχωρίζω το ομότιτλο τραγούδι, το "Σ' ευχαριστώ" και το "Πάμε - Πάμε".

Τον Οκτώβριο του 1985 κυκλοφορεί το "Ναι, για σένα ναι". Σ' αυτή τη δουλειά ο Γιάννης Κατέβας συνθέτει τα μισά κομμάτια και συνεργάζεται για τελευταία φορά σε δικό του δίσκο με τον Γιώργο Κανελλόπουλο. Ξανασυναντά τον στιχουργό Πάνο Φαλάρα και συνεργάζεται για πρώτη φορά με τον στιχουργό Ηλία Φιλίππου, με τον οποίο θα δουλέψουν περισσότερο στους δύο επόμενους δίσκους. Συμμετέχουν επίσης συνθετικά ο δάσκαλός του Γιώργος Μητσάκης, ο Άγγελος Καλαβρυτινός, ο Χρήστος Σκαλτσουνάκης και στιχουργικά ο Μάνος Κουφιανάκης. Γίνονται επιτυχίες το "Τικ Τακ", το "Ναι, για σένα ναι" που ταιριάζουν στο διασκεδαστικό - χορευτικό και ανατολίτικο κλίμα της εποχής, αλλά αυτό που διαχρονικά ξεχώρισε είναι το "Φεύγουνε τα χρόνια". Αυτή η δουλειά όμως έχει και ένα κρυμμένο διαμάντι, το "Ζωή μου είναι...", ένα από τα καλύτερα του ερμηνευτή που είναι ν' απορείς πώς και γιατί δεν συνεργάστηκε και με κάποιους άλλους δημιουργούς, όπως ο Γιάννης Σπανός για παράδειγμα!

Τον Νοέμβριο του 1987 κυκλοφορεί η συλλογή "10 χρόνια τραγούδια" και τον Μάρτιο του 1989 κάνει τον τελευταίο δίσκο του στη Minos, το "Με συγκλονίζεις", στον οποίο ξεχωρίζουν το ομότιτλο και το "Γεια χαρά σου". Τραγούδια δικά του, σε στίχους Ηλία Φιλίππου, αλλά και των: Νικηφόρου Καραγιάννη, Τάσου Χαμουρτιάδη, Νίκου Μπαξεβάνη, Γιώργου Λεκάκη. Το 1988 συμμετέχει με το τραγούδι "Την αγαπώ και μ' αγαπάει" στον πολυσυμμετοχικό δίσκο του πιανίστα - συνθέτη Γιάννη Γεροντάκη "Μόνο για την αγάπη" σε στίχους πάλι του Γιώργου Κανελλόπουλου, ο οποίος στη συνέχεια αποσύρεται από το χώρο.

Ο Γιάννης Κατέβας έχοντας χτίσει ήδη γερές βάσεις στο εξωτερικό, τραγουδώντας πολλές φορές για τον απόδημο Ελληνισμό, αποφασίζει να φύγει οριστικά από την Ελλάδα το 1989. Από τότε ζει μόνιμα στο Τορόντο του Καναδά, έχει αποκτήσει μάλιστα την καναδική υπηκοότητα, ενώ τις δεκαετίες του 1990 και 2000 θα τραγουδήσει σε πλήθος συνεστιάσεων Ελλήνων του εξωτερικού και θα δώσει πολλές συναυλίες σε Βόρεια Αμερική, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία και στην Ευρώπη. Επίσης, εμφανίζεται σε εκπομπές ξένων ραδιοτηλεοπτικών δικτύων όπου τραγουδά ελληνικά και ξένα τραγούδια (πολλά αποσπάσματα έχει αναρτήσει στο επίσημο κανάλι του στο You Tube). Συχνά πυκνά επέστρεφε στην Ελλάδα για επαγγελματικούς και οικογενειακούς λόγους.

Έτσι, τον Απρίλιο του 1992 κυκλοφορεί το "Κι όμως σ' αγαπώ" από τη Spot Music, μια μικρή δισκογραφική εταιρεία, η οποία το 2002 πούλησε τις ηχογραφήσεις της στην Legend. Σ' αυτή τη δουλειά ερμηνεύει τραγούδια σε δική του κυρίως μουσική, με τους στίχους του Ηλία Φιλίππου, διασκευές μελωδιών της Ανατολής, αλλά και δημιουργίες άλλων συναδέλφων του (Νικηφόρος Καραγιάννης, Άγγελος Καλαβρυτινός, Αντώνης Γούναρης).

Στην ίδια δισκογραφική στέγη, ένα χρόνο μετά, το 1993 κυκλοφορεί ο δίσκος "Γεια σου Ελλάδα" (40 λεπτά με 26 χορευτικά δημοτικά, γράφει στο εξώφυλλο), με παραδοσιακά τραγούδια, αλλά και παλιά λαϊκά των Γιώργου Μητσάκη, Νίκου Δαλέζιου, Στελλάκη Περπινιάδη, Νίκου Γούναρη, Χαράλαμπου Βασιλειάδη, Λυκούργου Μαρκέα και Θάνου Σοφού. Αυτή η δουλειά θα επανεκδοθεί σχεδόν δέκα χρόνια μετά, άλλες δύο φορές από την δισκογραφική εταιρεία "Legend" (Εταιρεία Γενικών Εκδόσεων του Κώστα Γιαννίκου). Το καλοκαίρι του 2002 με υπότιτλο "24 χορευτικά δημοτικά τραγούδια" και λίγο πριν το Πάσχα του 2003 με υπότιτλο "23 χορευτικά δημοτικά τραγούδια". Πολλοί θεώρησαν τότε πως είναι καινούργια δουλειά του Κατέβα, μάλλον γιατί πέρασε σχεδόν απαρατήρητη όταν πρωτοκυκλοφόρησε. Συμβαίνουν κι αυτά στο ελληνικό τραγούδι!

Το 1993 συμμετέχει επίσης στο δίσκο "Άσε με να σκηνοθετήσω" της Κατερίνας Κουμάνταρου με το ντουέτο "Έτσι γι' αστείο" του Δημήτρη Α. Παναγόπουλου.

Το Νοέμβριο του 1995 κυκλοφορεί η δεύτερη συλλογή με τραγούδια του από τη Minos (η τρίτη συνολικά στην καριέρα του), με τις μεγαλύτερες επιτυχίες που κυκλοφόρησαν την προηγούμενη δεκαετία, αλλά και δύο καινούργια κομμάτια. Παρακάτω, ερμηνεύει ένα από αυτά, το "Σ' αγαπάω γιατί..." στον Πρωινό Καφέ που παρουσίαζε η Ελένη Μενεγάκη.

Τελευταίος καταγεγραμμένος δίσκος (cd) είναι το 2006, όπου μετά τις επιτυχημένες επανεκδόσεις της προηγούμενης δουλειάς, ο Γιάννης Κατέβας στρέφεται και πάλι στην παράδοση. Το "Και χορεύει η Ελλάδα" περιέχει καλαματιανά, ζωναράδικα, συρτά, καρσιλαμάδες, τσάμικα και το τραγούδι που έδωσε τον γενικό τίτλο και έγραψε, στίχους και μουσική, ο ίδιος. Το είχε παρουσιάσει μάλιστα και στην τηλεόραση, πάλι σε εκπομπή της Ελένης Μενεγάκη. Την ίδια περίοδο θα εμφανιστεί και σε άλλες εκπομπές, τραγουδώντας παραδοσιακά (Εκτός Αθηνών, του Χρήστου Μυλωνά - ΕΤ1 & Κυριακάτικο Τραπέζι, του Σωτήρη Τριανταφυλλόπουλου - ΝΕΤ). Ευτυχώς υπάρχουν αποσπάσματα στο διαδίκτυο.

Ο Γιάννης Κατέβας, παράλληλα με τη δισκογραφική του παραγωγή και την παρουσία του στο πάλκο και στην πίστα, εντός και εκτός Ελλάδας, συμμετείχε κατά καιρούς, ως καλεσμένος τραγουδιστής, σε διάφορες καλλιτεχνικές παραγωγές. Στη θρυλική τηλεοπτική σειρά "Λούνα Παρκ", σε εκπομπές και τηλεπαιχνίδια της ΥΕΝΕΔ και της ΕΡΤ (Τα τετράγωνα των αστέρων, Τα παιδεία παίζει, κ.λπ.), ενώ το καλοκαίρι του 1984 παίρνει μέρος στη θεατρική παράσταση "Ένα κρεβάτι θα μας σώσει" των Πολύβιου Βασιλειάδη - Λάκη Μιχαηλίδη, σε μουσική σύνθεση του επίσης Θρακιώτη καλλιτέχνη και δημιουργού, Σάκη Τσιλίκη, τον οποίο ρώτησα προσφάτως για τον Γ. Κ. μου είπε μια φράση: "Πολύ καλό παιδί!".

Οι εποχές αλλάζουν, τα πράγματα για κάποιους γίνονται πιο ασφυκτικά και αποφασίζουν ν' αλλάξουν ρότα στην πορεία τους. Όπως εξηγεί επιγραμματικά και ο ίδιος ο Κατέβας, στη μία και μοναδική δημοσιευμένη συνέντευξή του σε ραδιοφωνικό σταθμό του Τορόντο το 2009 (ΕΔΩ), ένιωσε για διάφορους λόγους αδικημένος και εγκλωβισμένος. Γι' αυτό και αποφάσισε να φύγει το 1989 από την Ελλάδα και από το 1996 σταμάτησε ουσιαστικά τη δισκογραφική παραγωγή, με μια εξαίρεση την καινούργια δουλειά του 2006! Έκτοτε και μέχρι σήμερα, επικρατεί δισκογραφική σιωπή.

Τα τελευταία 15 σχεδόν χρόνια δεν έχουμε ακούσει νέα του, δεν γνωρίζουμε πού ακριβώς βρίσκεται και τι κάνει. Αν ήθελε ο ίδιος, θα γνωρίζαμε σίγουρα, γι' αυτό και είναι απολύτως σεβαστή η απόφασή του να μην είναι πια ενεργός στο χώρο της μουσικής και να μην δίνει συνεντεύξεις. Όπως τραγουδάει και στο παραπάνω τραγούδι... "Τώρα που την πόρτα ανοίγω κι' αποφάσισα να φύγω - Ήρθ' η ώρα μιά φορά να τ' ακούσεις καθαρά - Ζωή μου είναι, ό,τι θέλω την κάνω - το ίδιο για μένα ήλιος ή βροχή - Ζωή μου είναι, ό,τι θέλω την κάνω και δε με νοιάζει που θα βγει - Όλα γύρω μου χαμένα, δεν ταιριάζουνε σ' εμένα - Κι ήρθ' η ώρα να στο πω, πως το δρόμο μου τραβώ"...

Είναι όμως δραστήριος στο κανάλι του στο You Tube. Απαντάει (φαντάζομαι πως είναι ο ίδιος ο Γιάννης Κατέβας!) σε κάποια σχόλια δίνοντας πληροφορίες στους πολυπληθείς θαυμαστές του και πριν πέντε χρόνια δημοσίευσε ένα καινούργιο εξαιρετικό τραγούδι, το "Θα περάσει κι αυτό". Αξίζει να το ακούσετε! Κύριε Γιάννη Κατέβα, να είστε πάντα καλά!

Ένα μεγάλο ευχαριστώ, για άλλη μια φορά, στον Πέτρο Δραγουμάνο για την πολύτιμη βοήθειά του!

Ευχαριστώ επίσης τον κ. Κωνσταντίνο Λιούρτα από την Κομοτηνή για την πρώτη φωτογραφία του συγκροτήματος και που με έφερε σε επαφή με ένα μέλος του γκρουπ, τον κ. Ζαχαρία Τίλιο. Οι δύο φωτογραφίες του Γιάννη με τον πατέρα και τον αδερφό του, είναι δημοσιευμένες στο προφίλ του τελευταίου στο fb. Τέλος, ευχαριστώ τον κ. Κωνσταντίνο Κατέβα από την Εύβοια για τα στοιχεία που μου μετέφερε σχετικά με την ιστορία της οικογένειας. 

Για οποιαδήποτε πληροφορία αφορά τα όσα γράψαμε και όσα... δεν γράψαμε, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο theodosisv@gmail.com

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του συγκεκριμένου άρθρου.

Κείμενο: Θεοδόσης Βαφειάδης