Πάνος Τζαβέλλας - Από ατσάλι και βελούδο, της Νατάσσας Παπαδοπούλου

 

Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Παπαζήση το βιβλίο "Πάνος Τζαβέλλας - Από ατσάλι και βελούδο" της Νατάσσας Παπαδοπούλου - Τζαβέλλα. Πρόκειται για μια καλαίσθητη και καλογραμμένη βιογραφία του σπουδαίου καλλιτέχνη και αγωνιστή, Πάνου Τζαβέλλα (1925-27/01/2009) που σφράγισε ανεξίτηλα, με την μοναδική του παρουσία, το ελληνικό τραγούδι.

Από το οπισθόφυλλο:

«Η τελευταία σου εμφάνιση ήταν το 2008 στην επέτειο του Πολυτεχνείου (…) Τραγούδησες το Φεγγαράκι. Ο κόσμος όρθιος και συγκινημένος σε χειροκροτούσε. (…) Καθώς σε παρακολουθούσα να τραγουδάς, με δυσκολία πλέον, σφίχτηκε η καρδιά μου. Είχες μεγαλώσει πια (…) Ήσουν 83 χρονών κι από τα 17 σου στον αγώνα για τη λευτεριά και την Ελλάδα. Εξήντα έξι ολόκληρα χρόνια αφιερωμένα στην απελευθέρωση του Ανθρώπου. (…) Εξήντα έξι χρόνια ασυμβίβαστος, ανυποχώρητος, τρελός, όπως γράφεις σ’ ένα ποίημά σου. (…) Δεν γονάτισες ποτέ, Πάνο μου, όσες φορές κι αν λύγισες από τις ταλαιπωρίες, που σε εξανάγκασαν οι… νικητές. Την ήττα ποτέ δεν την παραδέχτηκες, απλώς προσαρμόστηκες στις νέες συνθήκες και συνέχισες τον αγώνα. Δεν έλειψες από τους νέους αγώνες του λαού, δεν βούλιαξες στην απραξία. (…) Αντάρτης ως το τέλος. Με δίδαξες τη δύναμη που έχει το τραγούδι –η Τέχνη γενικότερα– και βάδισα πάνω στον δρόμο που εσύ και η γενιά σου είχατε χαράξει και τήρησα την υπόσχεση που σου είχα δώσει: θα κάνω ό,τι μπορώ για να μείνει ζωντανή στη μνήμη του λαού, και της νεολαίας κυρίως, η γενιά της ΕΠΟΝ (…) Τώρα που σου γράφω αυτές τις γραμμές είμαι 75 χρονών και συνεχίζω. Ως το τέλος, Πάνο μου».

Η Νατάσα Παπαδοπούλου-Τζαβέλλα γεννήθηκε στην Αθήνα το 1950 όπου και ζει. Σπούδασε οικονομικά στην ΑΣΟΟΕ. Το 1971 γνώρισε τον Πάνο Τζαβέλλα κι έζησε μαζί του 38 χρόνια. Σύντροφός του στη ζωή και στο τραγούδι. Τραγούδησε τα αντάρτικα που συνέλεξε και διέσωσε ο Τζαβέλλας αλλά και αντιστασιακά και διεθνιστικά όπως και δικές του συνθέσεις που και σήμερα διατηρούν μια δραματική επικαιρότητα. Μετά τον θάνατό του το 2009 αγωνίστηκε για την ανάδειξη του ποιητικού και μουσικού του έργου με την οργάνωση εκδηλώσεων, επετειακών συναυλιών και πολιτικών μνημόσυνων. Πορεύτηκαν μαζί στο πολιτικό πεδίο «η γενιά της Αντίστασης» με τη «γενιά του Πολυτεχνείου». Ενταγμένη στην ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος συνέχισε τον αγώνα από τις γραμμές του ΚΚΕ, του Συνασπισμού κι αργότερα του ΣΥΡΙΖΑ. Σήμερα υπερασπίζεται την αναγκαιότητα συγκρότησης ΛΑΪΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ απέναντι στον απάνθρωπο και λεηλατικό νεοφιλελευθερισμό. Παράλληλα, συμμετέχει αφιλοκερδώς σε εκδηλώσεις για την Εθνική Αντίσταση, σε συναυλίες, επετειακά αφιερώματα, απεργίες, διαδηλώσεις, αντιφασιστικές κινήσεις, κοινωνικά κινήματα. Το βιβλίο αποτελεί κατάθεση ψυχής της πολύχρονης συμπόρευσης με τον κορυφαίο αγωνιστή και πνευματικό άνθρωπο Πάνο Τζαβέλλα.

Ζήνωνος, το εμβληματικό τραγούδι του Νίκου Ζούδιαρη

 

Ζήνωνος 

Πάσχα στο χωριό συγκέντρωση μετοίκων 
Τα νέα απ’ την Αθήνα στα όνειρα μου σφήνα 
Πόζα και λουστρίνι, ο Νάκος φιγουρίνι 
Πείνα μου μοιραία ζήλεια μου ρομφαία 
Μπήκα σ’ ένα τρένο πίσω δεν κοιτούσα 
Μέσα μου πετούσα ψήλωσα δυο πόντους 

Ζήνωνος μ’ έντυσε η ζωή στρατιώτη 
Ζήνωνος πόρνη η αγάπη η πρώτη 
από βράδυ σε πρωί μου τελειώνει η ντροπή 

Ζήνωνος... 

Εδώ οι χωριανοί μου δεν βοηθάνε άλλον 

Σκούριασαν τα χέρια βρήκα άλλους τρόπους 
Είπα να χαθώ το τέλος μου να βάλω 
Λίγο ακόμα επάνω τρέλα μου σε φτάνω 
Στις εφημερίδες μάνα αν με είδες 
Μη μου στεναχωριέσαι 

Μάνα δε μου αξίζει 

Ζήνωνος...

Το τραγούδι "Ζήνωνος" σε στίχους και μουσική του Νίκου Ζούδιαρη κυκλοφόρησε το 1993 στον πρώτο προσωπικό δίσκο του καλού τραγουδοποιού, με γενικό τίτλο "Στην αγορά του κόσμου". Δύο χρόνια αργότερα θ' ακολουθήσει το άλμπουμ "Μυστικά και ήσυχα". Σ' αυτές τις δύο πρώτες του δισκογραφικές δουλειές δεν πετάς ούτε ένα τραγούδι. Ερμηνευτής ο Αλκίνοος Ιωαννίδης που λίγο αργότερα θ' αρχίσει να κάνει δίσκους με τα δικά του τραγούδια. Στον πρώτο συμμετέχει ερμηνευτικά και η Δήμητρα Γαλάνη.

Ο Νίκος Ζούδιαρης συνεχίζει μέχρι σήμερα να δημιουργεί όμορφα τραγούδια, με εμπνευσμένες μελωδίες και εκλεπτυσμένους στίχους. Αυτό το τραγούδι όμως, είναι ένα από τα καλύτερα της ελληνικής δισκογραφίας.

Εμείς οι δυο του Α. Αρμάγου με την Ξ. Ροδοθεάτου

 

To τραγούδι «Εμείς οι δυο» μιλά για τη σύνδεση ανάμεσα σε δύο ανθρώπους, με τρόπο απλό, άμεσο και ουσιαστικό. Από τη φιλία μέχρι τον βαθύ έρωτα και τη συντροφικότητα.

Τραγουδά η Ξένια Ροδοθεάτου. Τους στίχους και τη μουσική υπογράφει ο Αποστόλης Αρμάγος.

Με μελωδία που μένει και άμεσο στίχο που αγγίζει, το τραγούδι απευθύνεται σε όλους, δημιουργώντας ένα κοινό συναισθηματικό σημείο αναφοράς. Είναι ένα κομμάτι που ταιριάζει απόλυτα σε κάθε στιγμή — είτε στο ραδιόφωνο, είτε σε πιο προσωπικές στιγμές, σε ένα μπαρ, στο αυτοκίνητο ή με την παρέα. Ο δυναμικός του ρυθμός το κάνει ιδιαίτερα ζωντανό και άκρως χορευτικό! 

Η ερμηνεία της Ξένιας Ροδοθεάτου ξεχωρίζει για την αμεσότητα και την ειλικρίνειά της, μεταφέροντας το συναίσθημα χωρίς υπερβολές, ενώ η μουσική γραφή του Αποστόλη Αρμάγου ισορροπεί ανάμεσα στο σύγχρονο και το διαχρονικό στοιχείο. 

Το «Εμείς οι δυο» κυκλοφορεί από την Ogdoo Music και είναι διαθέσιμο σε όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες.

Η Ξένια Ροδοθεάτου συστήθηκε στο κοινό το 2013 με το mini album «Το η του ήλιου» σε μουσική του Αποστόλη Αρμάγου. Ακολούθησε ο δίσκος «Απόσχιση» (2014) σε συνεργασία με τον ίδιο συνθέτη. Έχει κάνει συμμετοχές σε δίσκους άλλων δημιουργών και έχει κυκλοφορήσει digital singles, από τα οποία ξεχώρισαν οι επανεκτελέσεις των τραγουδiών “Στα ψηλά τα παραθύρια” (2019) και «Του Αιγαίου τα blues» (2020). 

Ο Αποστόλης Αρμάγος είναι μουσικοσυνθέτης από την Αθήνα, με σπουδές στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών και μεταπτυχιακό στη «Μουσική Δημιουργία για Νέα Μέσα». Στο έργο του περιλαμβάνονται η σύγχρονη όπερα «Η Ντροπή του Κύκλωπα» και η οπερέττα «Γκόλφω», ενώ από το 2013 γράφει και κυκλοφορεί ορχηστρική μουσική και τραγούδια, με επιρροές από την κινηματογραφική και ηλεκτροακουστική σκηνή. Ως τραγουδοποιός έχει συνεργαστεί με την Ξένια Ροδοθεάτου, τον Νίκο Βενετάκη και την Άννα Λινάρδου.

Οι συγκλονιστικές ερμηνείες της Μαρινέλλας στα διαμάντια του Άκη Πάνου

 

Κοίτα με στα μάτια & Πυρετός. Δύο τραγούδια του τεράστιου Άκη Πάνου (15/12/1933-07/04/2000) ερμήνευσε η κορυφαία Μαρινέλλα (19/05/1938-28/03/2026), αλλά τί τραγούδια! Ηχογραφήθηκαν και κυκλοφόρησαν σε ένα δίσκο 45 στροφών το 1971 και το 1979 σε μεγάλο δίσκο, με τίτλο "Άσε με ζωή", μαζί με άλλα διαμάντια του μεγάλου Άκη Πάνου. Είχαν τεράστια επιτυχία και αγαπήθηκαν από τους ακροατές.

Κάθε φορά που ακούω τη Μαρινέλλα και την αξέχαστη Βίκυ Μοσχολιού (23/05/1943-16/08/2005), σκέφτομαι πως όλες οι μεγάλες τραγουδίστριες που ακολούθησαν (Αλεξίου, Γαλάνη, Βιτάλη, Πρωτοψάλτη, Βίσση, κ.λπ.) έμαθαν από αυτές τις δύο να τραγουδάνε. 

Καλά θα κάνετε να τις μελετήσετε λοιπόν όλες οι νέες και οι νέοι που θέλετε να τραγουδάτε δημόσια και επαγγελματικά! Όπως και τη Μαρία Δημητριάδη, τη Νένα Βενετσάνου, την αξεπέραστη Φλέρυ Νταντωνάκη... δασκάλες όλες, η κάθε μια με τον μοναδικό της τρόπο.

Ουμπίκικους, του Γιώργου Τσακνιά

 

Μια γειτονιά του Λονδίνου μεταμορφώνεται για λίγα λεπτά σε μικρή Σοβιετία, η τελευταία Οικουμενική Σύνοδος του έτους 787 μ.Χ. εξασφαλίζει στον αφηγητή βίζα για τις ΗΠΑ, η Πράγα του Κάφκα θα πρέπει να περιμένει, αφού σε μια νυχτερινή περιπλάνηση στα στενά της παλιάς πόλης αναδύεται ύπουλα το ελληνικό μετεμφυλιακό κράτος, ενώ σε μια παιδική χαρά, κατά ειρωνικό τρόπο, ο συγγραφέας συνειδητοποιεί ότι δεν μπορεί να είναι ubiquitous, ούτε καν ουμπίκικους. 

Αναμνήσεις, σκέψεις και συνειρμοί, που ενίοτε εκκινούν από εικόνες, στίχους, βιβλία και μουσικές, διαμορφώνουν μια παράλληλη πραγματικότητα, η οποία διασταυρώνεται με την πραγματική πραγματικότητα. Διασαλεύονται έτσι οι έννοιες του χώρου και του χρόνου που, όπως βεβαιώνει ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, «δεν είναι παρά τρόποι να σκεφτόμαστε, όχι συνθήκες στις οποίες ζούμε». Τα πεζά κείμενα του Ουμπίκικους ακροβατούν ανάμεσα στην αφηγηματική λογοτεχνία, το δοκίμιο και την αυτομυθοπλασία. Χάρη στη λοξή ματιά του συγγραφέα, αλλά και στην απόσταση που προσφέρει το χιούμορ, προβάλλεται συχνά σε πρώτο πλάνο το παράδοξο, το απροσδόκητο ή η κωμική διάσταση των γεγονότων, η οποία, ούτως ή άλλως, σπανίως στερείται τραγικότητας.

Εκδόσεις Κίχλη

Ο Γιώργος Τσακνιάς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1968. Σπούδασε Ιστορία στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου και ολοκλήρωσε μεταπτυ-χιακές σπουδές στην έδρα Ιστορίας και Πολιτισμού των Σλαβικών Λαών. Εργάζεται στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο του ΜΙΕΤ. Έχει μεταφράσει λογοτεχνικά βιβλία από τα αγγλικά και από τα ρωσικά. Ασχολείται επίσης με τη φωτογραφία και έργα του έχουν εκτεθεί σε ομαδικές και ατομικές εκθέσεις. Από τις εκδόσεις Κίχλη κυκλοφορεί το βιβλίο του Η πίπα του Στάλιν και άλλα (αντι)σοβιετικά ανέκδοτα (2018). Έχει επίσης γράψει το Λεξικό (αντι)τρομοκρατικό, χρηστικό και ευσύ-νοπτο (Στιγμή, 2002), καθώς και δύο βιβλία για παιδιά: Μια φορά κι έναν καιρό, ένα πόδι… (Πατάκης, 2017) και Ένα καλαμάρι επιθυμεί να πάει στο φεγγάρι και άλλες ποιητικές ιστορίες (Παπαδόπουλος, 2024).

Έκθεση ζωγραφικής και συναυλία για το Μπλόκο της Καλογρέζας στη Νέα Ιωνία

 

Ο Δήμος Νέας Ιωνίας, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τη συμπλήρωση 82 χρόνων από το Μπλόκο της Καλογρέζας, διοργανώνει το Σάββατο 14 Μαρτίου 2026 μια ξεχωριστή καλλιτεχνική εκδήλωση μνήμης με τίτλο «Τραγουδώντας τη Μνήμη – Ζωγραφίζοντας την Ιστορία», στον Δημοτικό Κινηματογράφο Αστέρα. Πρόκειται για μια δημιουργική σύμπραξη των Τμημάτων Εικαστικών και του Ωδείου του Δήμου Νέας Ιωνίας, τα οποία ενώνουν τις δυνάμεις τους σε μια ενιαία δράση αφιερωμένη στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, μέσα από τη δύναμη της μουσικής και της εικαστικής δημιουργίας. 

18:00 – Εγκαίνια Έκθεσης Ζωγραφικής

Στο φουαγιέ και στον υπόγειο χώρο του Δημοτικού Κινηματογράφου «Αστέρα» θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της έκθεσης έργων μαθητών των Παιδικών και Εφηβικών Τμημάτων Ζωγραφικής του Δήμου Νέας Ιωνίας. Οι μαθητές, με την καθοδήγηση των δασκάλων τους, δημιούργησαν έργα εμπνευσμένα από το ιστορικό γεγονός του Μπλόκου της Καλογρέζας. Μέσα από τη δημιουργική αυτή διαδικασία, τα παιδιά γνώρισαν και προσέγγισαν την τοπική ιστορία, αποτυπώνοντας στα έργα τους σκέψεις, συναισθήματα και μηνύματα μνήμης. 

19:00 – Μουσική Εκδήλωση με τραγούδια του Σταύρου Κουγιουμτζή

Στον κύριο χώρο του κινηματογράφου θα ακολουθήσει μουσική εκδήλωση με τη συμμετοχή της Έντεχνης Ορχήστρας του Ωδείου Δήμου Νέας Ιωνίας και της Παιδικής – Εφηβικής Χορωδίας του Ωδείου. Η εκδήλωση αποτελεί έναν ελάχιστο φόρο τιμής στα θύματα του Μπλόκου της Καλογρέζας και ταυτόχρονα μια ουσιαστική προσπάθεια σύνδεσης της ιστορικής μνήμης με τη σύγχρονη καλλιτεχνική έκφραση. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ενεργή συμμετοχή των παιδιών και των νέων της πόλης, οι οποίοι μέσα από την τέχνη τους συμβάλλουν στη διατήρηση και τη μετάδοση της ιστορίας του τόπου μας στις επόμενες γενιές. Τα τραγούδια που θ' ακουστούν είναι του αξέχαστου μουσικοσυνθέτη και στιχουργού Σταύρου Κουγιουμτζή!

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Γιώργος Μαρίνος (18 Ιουνίου 1939 - 10 Μαρτίου 2026)

Ο Γιώργος Μαρίνος ήταν ένας τεράστιος καλλιτέχνης. Ένα μεγάλο ταλέντο. Μια κατηγορία από μόνος του. Γι' αυτό και ήταν μοναδικός! Έχουν γραφτεί πολλά αυτές τις μέρες, σχεδόν τα πάντα και θαρρώ πως είναι γνωστή η πορεία του, ειδικά στους παλιότερους. Εμείς θα τον αποχαιρετήσουμε με τέσσερα τραγούδια που ερμήνευσε σε διαφορετικές εποχές.

Το αριστούργημα "Κάθε σπίτι" από την Οδό Ονείρων του Μάνου Χατζιδάκι, το σπαρακτικό "Ήπια τα χείλη σου και χάνομαι" του Άκη Πάνου, ενώ στο τρίτο βίντεο αξίζει ν' ακούσουμε ξανά ολόκληρο το δίσκο "Ο Παίκτης" των Στάμου Σέμση και Γιώργου Θεοφανόπουλου. Τέλος, η τελευταία δισκογραφική του εμφάνιση, το 2003, με μια λαϊκή μπαλάντα του Χρήστου Νικολόπουλου και του Λευτέρη Χαψιάδη. Είναι το "Κάποτε" από το άλμπουμ "Δική μου η χαρά". Θυμάμαι τη χαρά του  Χαψιάδη, όταν του ανακοίνωσε ο Νικολόπουλος το όνομα του Ερμηνευτή...