Τετάρτη, 21 Οκτωβρίου 2020

To 38o τεύχος των Ποιητικών κυκλοφόρησε!

 

Κυκλοφόρησε και το 38ο τεύχος του τριμηνιαίου περιοδικού ποίησης "Τα Ποιητικά" με πολλά ενδιαφέροντα θέματα. Ένα από αυτά, το πρωτοσέλιδο άρθρο "Θάνος Μικρούτσικος: Ποίηση και Μουσική" που υπογράφει η Τιτίκα Δημητρούλια, η οποία μαζί με τους ποιητές Κώστα Γ. Παπαγεωργίου και Γιώργο Μαρκόπουλο έχει αναλάβει τη διεύθυνση του αξιόλογου αυτού περιοδικού.

Editorial

Την περίοδο του εγκλεισμού, γεμίσαν οι σελίδες στις εφημερίδες και στο διαδίκτυο, σ΄ όλες τις γλώσσες, με έργα άλλων εποχών, που ιστορούσαν αλλοτινές πανδημίες. Όταν η αβεβαιότητα είναι μπροστά, αναζητούμε την ερμηνεία και την ελπίδα πίσω, στη μνήμη της λογοτεχνίας, που αποτυπώνει μια εμπειρία τελειωμένη, παρωχημένη πια, και αποδεικνύει ότι ζωή, παρ΄ όλα αυτά, συνεχίστηκε και δεν μπορεί να συνεχίζεται για πάντα. Η Πανούκλα, μπεστ σέλερ, κι ας μιλάει αλληγορικά για τον ναζισμό. Το Δεκαήμερο επίσης. Πανδημίες και βάσανα του παλιού καιρού, φόβοι αδιανόητοι που πέρασαν και πάνε, θάνατοι που δεν ανέκοψαν την πορεία της ανθρωπότητας και της ιστορίας. Χολέρα, πανούκλα, φθίση, λέπρα, ισπανική γρίπη, όλες οι φονικές αρρώστιες ήρθαν στο προσκήνιο, μαζί κι άλλες φανταστικές, κυρίως μέσα από έργα πεζογραφικά, αφηγηματικά, τα οποία κάποτε γέννησαν ένα νέο είδος, όπως στην περίπτωση του Βοκκάκιου και του διηγήματος.

Μικρότερη η σοδειά στα ελληνικά, ακόμη μικρότερη η συγκομιδή των ποιητικών έργων εν γένει, με εξαίρεση τις αναφορές στην μεσαιωνική ποίηση και στον στοχασμό πάνω στον θάνατο, την ars moriendi. Αλλά πολλά ποιήματα καινούργια, που κατέκλυσαν το διαδίκτυο και πάλι σε όλες τις γλώσσες, παρηγορητικά, στηρικτικά για τον καιρό του φόβου και του πόνου, επικαιρικά. Έχει μεγάλο ενδιαφέρον ο χρόνος της δημιουργίας, όσα γράφονται ταυτόχρονα με τα συμβάντα και όσα όταν καταλαγιάζει ο κουρνιαχτός. Γεννάει ερωτήματα, όπως και στην περίπτωση της λογοτεχνία της (οικονομικής) κρίσης πριν από λίγα χρόνια. Έχει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον η διαφορά αναπαράστασης στην ποίηση και την πεζογραφία, παρότι κι οι δύο πολλαπλές. Διαβάζω στη συνέντευξη μιας τραγουδίστριας ότι η εποχή μας θα γεννήσει σίγουρα πολιτικά τραγούδια, ίσως και ποιήματα λέω εγώ. Ξανά. Αλλά τι είναι το πολιτικό, τι το προσωπικό και ποιος ο τόπος σήμερα της συνάντησής τους;

«Ίσως να μη βουλιάξει ο πολιτισμός / έχει όμως χάσει τη μεγάλη μάχη», λέει ο Γέητς στο ποίημα «Μύγα με τα μακρυά της πόδια» που μεταφράζει εδώ ο Δημήτρης Κοσμόπουλος, εκφράζοντας μια αγωνία οικουμενική που υπερβαίνει τον χρόνο, τον τόπο και τα ιδιαίτερα συμφραζόμενα του ποιήματος. Ίσως ο τόπος της συνάντησης του πολιτικού με το προσωπικό στην ποίηση είναι σήμερα η παραδοχή αυτής της αποτυχίας, που κλείνει μέσα της πια όχι μόνο τη φτώχεια, την ανισότητα, τη σκυλίσια ζωή τόσων και τόσων ανθρώπων σε όλο τον πλανήτη και δίπλα μας, στα νησιά και τις μεγάλες πόλεις, τον φασισμό που σηκώνει κεφάλι, τις εν ψυχρώ δολοφονίες και τις άλλες, τις διαρκείας· αλλά και μια πιο ριζική καταστροφή, της φύσης και συνακόλουθα της ανθρωπότητας. Ποια ποίηση λοιπόν σήμερα για ποια μάχη; Ποίηση για την αρρώστια, τον θάνατο, την έλλειψη της επαφής, την ένδεια, την κάθε λογής βία, το άγνωστο, τον φόβο, την αγωνία, την απόγνωση;

Δεν υπάρχει απάντηση κι αν υπάρχει δεν είναι σίγουρα μία. Ποίηση για όλα, για τη ζωή όπως είναι, για τον άνθρωπο όπως είναι, τα άτομα και τα συλλογικά υποκείμενα, τις μάχες, τις νίκες και τις ήττες τους. Για τη ζωή όπως θέλουμε να είναι. Για τον κόσμο τον σημερινό, τη φοβερή εποχή που έχει ξημερώσει και την άλλη που ονειρευόμαστε. Αλλά ποίηση πώς; Αυτό είναι το ερώτημα. Ποια είναι τα νέα μέσα μιας νέας ποίησης σε μια νέα εποχή; Μεγάλη συζήτηση και τελειωμό δεν έχει. Καθώς όμως όλα γίνονται γύρω μας όλο και πιο πολύπλοκα και όλο σκοτεινιάζουν, η ποίηση δεν μπορεί μόνο να μας παρηγορεί. Περιμένουμε απ΄ αυτή να επανενεργοποιεί την γλώσσα, να την τροχίζει, ως να πετάξει σπίθες και φλόγες ακόμη, για να φωτίσει, αμυδρά ή υπέρλαμπρα, την ύπαρξη και τον κόσμο, τον τωρινό και τον μελλοντικό. Στις επικές καταστροφές, επικά ποιήματα; Προφανώς όχι, ή μάλλον όχι μόνο. Συνθετικά όμως ναι. Γιατί οι συνθέσεις λείπουν. Και έργα ποιητικά που ολοκληρώνονται προοδευτικά, μέσα στον χρόνο, ακολουθώντας τη ροή του. Αποσπασματικά, βεβαίως, αλλά με την έννοια του αποσπάσματος στον ρομαντισμό, ως σπόρος του όλου. Μιας ενότητας που ενέχει τη σύγκρουση, την αμάχη, τον διασκορπισμό, και τα υπερβαίνει.

Καλό φθινόπωρο.

Εκδόσεις Γκοβόστη - Τα Ποιητικά

Τετάρτη, 30 Σεπτεμβρίου 2020

Σώσε με - Το νέο βιβλίο του Δημήτρη Σίμου εκτυλίσσεται στη Θράκη

 

Ένα εθιστικό ψυχολογικό θρίλερ στα σκοτεινά μονοπάτια της Θράκης, μια ιστορία ενοχής που θα καρφωθεί στο μυαλό σας.

Μέσα στον Ιούνιο του 2020 έκανε το ντεμπούτο του στις εκδόσεις Μεταίχμιο ο πολύ επιτυχημένος συγγραφέας Δημήτρης Σίμος με το ψυχολογικό θρίλερ «Σώσε με», μια ιστορία που σε αρπάζει από την πρώτη σελίδα και οδηγεί τον αναγνώστη μέσα από τα κρυφά μονοπάτια ενός χωριού, λίγα χιλιόμετρα έξω από την Κομοτηνή, σε μια συγκλονιστική αποκάλυψη. Ο συγγραφέας μέσα από αναπάντεχες ανατροπές ξεπλέκει το κουβάρι των μυστικών μιας μητριαρχικής οικογένειας που αναζητά τη λύτρωση.

Ο τόπος

Ο τόπος, ολόκληρη η περιοχή της Θράκης, βρίσκεται στο επίκεντρο της ιστορίας. Με φόντο το χωριό Κρυφό, ξετυλίγονται οι προβληματικές σχέσεις μιας οικογένειας και τα παιδικά τραύματα που δεν επουλώθηκαν ποτέ. Το αίσθημα της κλειστοφοβίας από την επιστροφή σε έναν τόπο που σε έχει στιγματίσει πλανάται πάνω από τους χαρακτήρες και τις δολοφονικές σχέσεις μιας μητριαρχικής οικογένειας. Η δύναμη που αποπνέει ο τόπος στο νέο βιβλίο του Δημήτρη Σίμου είναι τόσο έντονη που θα μπορούσαμε να μιλάμε για έναν ακόμα ήρωα του βιβλίου.

Η πλοκή

Με αφορμή το μνημόσυνο του πατέρα της, η Νικόλ Πομάνου, μια νεαρή καλλιτέ­χνις ξυλογλυπτικής, επισκέπτεται το χωριό της, το Κρυφό, για να συναντήσει τη μητέρα και τις δυο αδελφές της. Η μικρότερη αδερφή της δεν εμφανίζεται στο ραντεβού. Η εξαφάνισή της θα δοκιμάσει τους δεσμούς της οικογένειας. Για να τη σώσουν, πρέπει να αντιμετωπίσουν τα μυστικά που τόσα χρόνια έκρυβαν στο Δάσος των Μανιταριών. Την ίδια στιγμή, στον υγρότοπο του Εθνικού Πάρκου Θράκης, η αστυνόμος Λουκί­δη ανακαλύπτει το παραμορφωμένο πτώμα μιας γυναίκας...

Αναπνέει με δυσκολία.

Την κοιτώ και της υπόσχομαι πως θα φύγουμε αποκεί μέσα.

Είναι η στιγμή που η προσταγή της χώνεται μέσα στο κεφάλι μου σαν ακοίμητος φρουρός που διατάζει, κι εγώ υπακούω.

«Σώσε με» λέει.

Ο συγγραφέας Δημήτρης Σίμος γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 1987. Τα Βατράχια, η πρώτη του συγγραφική δουλειά, έλαβε την πρώτη θέση στον πανελλήνιο διαγωνισμό μυθιστορήματος «Ασημένια Σελίδα», ενώ ήταν υποψήφιος για το βραβείο Νέου Λογοτέχνη από το λογοτεχνικό περιοδικό Κλεψύδρα. Δραστηριοποιείται παράλληλα ως σεναριογράφος. Τον Ιανουάριο του 2016 έγινε δεκτός στην Ελληνική Λέσχη Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας, αποτελώντας ένα από τα νεαρότερα μέλη της.

Έγραψαν για το βιβλίο:

«Ένα ψυχολογικό θρίλερ που δεν το αφήνεις από τα χέρια σου, αν δεν λυτρωθείς στην τελευταία του σελίδα». Πάνος Αμυράς, συγγραφέας-δημοσιογράφος 

«Σκληρό, σύγχρονο, βασανιστικό, καθηλωτικό. Ο Δημήτρης Σίμος δημιουργεί ένα αγωνιώδες ψυχολογικό θρίλερ με συνεχείς κορυφώσεις, ανατριχιαστικές ανατροπές και μια ομιχλώδη ατμόσφαιρα που σε αποπροσανατολίζει και δεν σε αφήνει να δεις την αποκάλυψη που έρχεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα». Κέλλη Κρητικού, κριτικός βιβλίων-επιμελήτρια 

«Αυτό το ψυχολογικό θρίλερ είναι ένας σοβαρός λόγος για να χάσεις τον ύπνο σου...» Ευθύμιος Σαββάκης, δημοσιογράφος

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο

Τρίτη, 29 Σεπτεμβρίου 2020

Επανεκδόθηκε το συγκλονιστικό «ΓΚΙΑΚ»


 

Γκιακ: 1. Αίμα, 2. Δεσμός συγγένειας που προκύπτει από κοινή καταγωγή, συγγένεια εξ αίματος, συγγενής εξ αίματος, 3. Φόνος που γίνεται για λόγους εκδίκησης, εκδίκηση, αντεκδίκηση, 4. Φυλή. (αρβανίτικη λέξη)


Εκδόθηκε ξανά η συνταρακτική και πολυβραβευμένη συλλογή διηγημάτων «Γκιακ» του Δημοσθένη Παπαμάρκου (εκδόσεις Πατάκη, Ιούνιος 2020). Το βιβλίο απαρτίζεται από οκτώ πολύ καλογραμμένες ιστορίες-προφορικές λαϊκές αφηγήσεις σε αρβανίτικο ιδίωμα και μια εξαιρετική παραλογή που προσιδιάζει στο δημοτικό τραγούδι. Όλες οι διηγήσεις σχετίζονται με το στρατιωτικό μέτωπο στη Μικρά Ασία και τον οδυνηρό αντίκτυπο που επιφυλάσσει στη ζωή όσων βρέθηκαν σ' αυτό. Οι σοκαριστικές ιστορίες αγγίζουν τις πιο σκοτεινές πλευρές του ανθρώπου, φτάνοντας έως την άκρατη βιαιότητα που κρύβει πάντα μια πολεμική σύρραξη.

Στρατιώτες που εκδικούνται για τον θάνατο της αδελφής τους και εκμυστηρεύονται ύστερα τις πράξεις τους: «Αυτή είν’ η αλήθεια όμως. Ούτε περηφανεύομαι ούτε ντρέπομαι. Εγώ έκανα αυτό που έκρινα για τη δικιά μ’ οικογένεια. Εσύ κρίνεις για τη δικιά σ’», στρατιώτες που προδίδουν την αγαπημένη τους νομίζοντας πως την έχασαν: «Με τιμώρησε ο Θεός, Γούσια, μου είπε, γιατί ο άντρας δεν κάνει να δίνει δυο φορές λόγο για το ίδιο πράμα», στρατιώτες που ανελέητα σφάγιασαν γυναίκες και παιδιά: «έρχετ’ ο πατέρα μ’ από κοντά κι ουδέ να μ’ ακουμπήσει, μόνο στέκει στο ένα μέτρο και μου λέει, Αργύρη, πόσο αίμα αθώων έχεις χύσει, παιδάκι μ’;». Γιατί μέσα στη δίνη ενός αδυσώπητου πολέμου «καθαρός δεν είν’ κανένας, μοναχά ο άπραγος»

Διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο: «Γκιακ» θα πει αίμα, δεσμός συγγένειας, φόνος για λόγους εκδίκησης, φυλή. Οι ήρωες στα διηγήματα του Παπαμάρκου, στρατιώτες που πολέμησαν στα άγρια πεδία των μαχών στη Μικρά Ασία, επιστρέφουν οριστικά αλλαγμένοι στον τόπο τους στη Λοκρίδα. Καθορισμένοι από ό,τι οφείλουν να κάνουν για την τιμή της κοινότητας, σύμφωνα με τον βαρύ νόμο του αίματος στο αυστηρό εθιμικό δίκαιο της κλειστής κοινωνίας τους, γίνονται θύτες και είναι ταυτοχρόνως θύματα. Αποσιωπημένα εγκλήματα και τραύματα, καταστροφή και αφανισμός, βιασμοί και δολοφονίες, στοιχειά και δαίμονες, ηθικές δοκιμασίες – ιστορίες ανομολόγητων πράξεων, στην προφορική γλώσσα του ρουμελιώτικου ιδιώματος, που εντέλει οδηγούν, έστω βίαια, τους ήρωες σε σύγκρουση με την κοινότητά τους και στην αναθεώρηση της ταυτότητάς τους. 

Η συλλογή απέσπασε το Βραβείο του Ιδρύματος  Πέτρου Χάρη - Ακαδημία Αθηνών  και το Βραβείο Διηγήματος - Νουβέλας  του λογοτεχνικού περιοδικού "Ο Αναγνώστης".

Η συλλογή απέσπασε το Βραβείο του Ιδρύματος Πέτρου Χάρη - Ακαδημία Αθηνών και το Βραβείο Διηγήματος - Νουβέλας του λογοτεχνικού περιοδικού "Ο Αναγνώστης".

 

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα: 

Ο Δημοσθένης Παπαμάρκος γεννήθηκε στη Μαλεσίνα Λοκρίδας το 1983. Έχει εκδώσει τα μυθιστορήματα "Η αδελφότητα του πυριτίου", Αρμός 1998 (Βραβείο Νεανικός Ικαρομένιππος), "Ο τέταρτος ιππότης", Κέδρος 2001 και τις συλλογές διηγημάτων "ΜεταΠοίηση", Κέδρος 2012 και "Γκιακ", Αντίποδες, 2014 (Βραβείο Ιδρύματος Πέτρου Χάρη Ακαδημίας Αθηνών και Βραβείο Διηγήματος/Νουβέλας περιοδικού www.oanagnostis.gr, 2015). Είναι υποψήφιος διδάκτορας Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Τον Μάρτιο του 2015 ήταν προσκεκλημένος συγγραφέας στην εκπομπή της ΝΕΡΙΤ, "Βιβλία στο κουτί", με αφορμή την επιτυχία του βιβλίου του "Γκιακ". Διηγήματα και ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά (ανθολογία "Austerity Measures", Penguin, 2016), στα γαλλικά και στα ρωσικά.

Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2020

Χίος. Τόπος Εντός.

 

Το καλοκαίρι του 2020 κυκλοφόρησε από το Π.Ι.Ο.Π., ο τόμος «Χίος. Τόπος Εντός», μια πολυτελέστατη δίγλωσση έκδοση που φέρει την υπογραφή του φωτογράφου, σκηνοθέτη ντοκιμαντέρ και κοινωνικού ανθρωπολόγου, Στρατή Βογιατζή (Χίος, 1978). Τα κείμενα υπογράφουν ο Μανώλης Βουρνούς, ο Δημήτρης Τσούχλης, η Στέλλα Τσιροπινά, ο Ηρακλής Παπαϊωάννου και τον πρόλογο που ακολουθεί ο Πρόεδρος Δ.Σ. του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς, Γιώργος Χαντζηνικολάου.

Οι δεσμοί του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς με τη Χίο έχουν αφετηρία το Μουσείο Μαστίχας Χίου, που λειτουργεί από το 2016 στα Μαστιχοχώρια. Γέννημα της συνεργασίας του Ιδρύματος με την Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου, το Μουσείο Μαστίχας, το οποίο έχει αποσπάσει εγκωμιαστικά σχόλια από τους κατοίκους αλλά και από όσους επισκέπτονται τη Χίο, αναδεικνύει τη μαστίχα ως μοναδικό φυσικό προϊόν, άρρηκτα συνδεδεμένο με την πολιτισμική ταυτότητα και φυσιογνωμία του νησιού. Γι' αυτό και υποδεχόμαστε με θέρμη την παρούσα έκδοση.

Ο Στρατής Βογιατζής, με τις διαδρομές του στη Χίο, «ξαναδιαβάζει» το τοπίο αλλά και τους ανθρώπους του νησιού. Έτσι, οι φωτογραφίες του, όπως άλλωστε και τα συνοδευτικά κείμενα από ανθρώπους με επιστημονική ή βιωματική σχέση με το αντικείμενο, έρχονται να υποστηρίξουν και να τεκμηριώσουν την άποψη ότι το τοπίο αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο ενός τόπου, και βέβαια και της Χίου ειδικότερα. Φιλοδοξία μας είναι η έκδοση αυτή να αποτελέσει μια νέα, φρέσκια ματιά στο νησί με την αναλλοίωτη άγρια ομορφιά.

Γλωσσική επιμέλεια: Ανδρέας Παππάς. Μεταφράσεις και τυπογραφική διόρθωση: Νερίνα Κιοσέογλου. Καλλιτεχνικός σχεδιασμός: Θύμιος Πρεσβύτης Επεξεργασία εικόνων: Θοδωρής Αναγνωστόπουλος. Εκδοτική επιμέλεια: Ουρανία Καραγιάνννη, Μαρία Δασκαλάκη.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΠΙΟΠ.

Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2020

Αργύρης Χιόνης

 

Οι Εκδόσεις Γκοβόστη, συνεχίζοντας να προωθούν την υπόθεση της ποίησης και δη της σύγχρονης ποιητικής παραγωγής, σχεδίασαν μια νέα σειρά που είναι εξ ολοκλήρου αφιερωμένη στην ποιητική γενιά του ’70. Πολλοί από τους εκπροσώπους της γενιάς αυτής εξακολουθούν να γράφουν ποίηση που διαβάζεται και αποτελεί έμπνευση και σημείο αναφοράς για τους νεότατους ποιητές. 

Αλλά και όσοι δεν βρίσκονται πια εν ζωή, έχουν ωστόσο αφήσει ένα ποιητικό κληροδότημα που αποτυπώνει όχι μόνο τις πολύ ιδιαίτερες κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες του δεύτερου ημίσεως του προηγούμενου αιώνα αλλά και οριοθετεί μια γενιά με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, συγκλίσεις και αποκλίσεις. 

Τα βιβλία της σειράς περιλαμβάνουν μια μελέτη για το έργο του εκάστοτε ανθολογούμενου από έναν έγκριτο κριτικό της λογοτεχνίας ή ποιητή και ανθολόγηση των σημαντικότερων ποιημάτων του από τον ίδιο ή τον συγγραφέα, καθώς και μια συνέντευξη του ανθολογούμενου ποιητή. 

Υπεύθυνος της σειράς είναι ο Κώστας Γ. Παπαγεωργίου και τις μακέτες εξωφύλλου έχει φιλοτεχνήσει ο Πέτρος Τσαλπατούρος.

Προσφάτως, κυκλοφόρησε το βιβλίο για τον ποιητή Αργύρη Χιόνη (1943-2011), με την υπογραφή του φιλολόγου και ποιητή από τη Ροδόπη, Γιάννη Στρούμπα.

Ένα μικρό δείγμα από την σπουδαία ποιητική γραφή του Χιόνη:

ΣΥΜΒΑΝ
Σκότωσε 
όλα τα περιστέρια
κι έφτιαξε
ένα μεγάλο πουπουλένιο μαξιλάρι.
Ύστερα,
έπεσε να κοιμηθεί
εν ειρήνη.

ΑΠΟΦΑΣΗ
Πάνω στα ερείπια της παλιάς,
θα οικοδομήσουμε τη νέα πολιτεία,
για να μη χάσει ο θάνατος το δρόμο του
σαν θα θελήσει να ξανάρθει.

Σάββατο, 26 Σεπτεμβρίου 2020

Αντώνης Φωστιέρης

 


Γεννημένος το 1953, ο Αντώνης Φωστιέρης κάνει την πρώτη ποιητική του εμφάνιση το 1971, δίνοντας ευθύς εξαρχής το στίγμα μιας από τις πλέον εσωστρεφείς φωνές της γενιάς του – γεγονός το οποίο του επιτρέπει να παραμείνει, επίσης από την πρώτη στιγμή, μακριά από οιοδήποτε κλίμα κοινωνικοπολιτικής αμφισβήτησης. Αν σκεφτούμε τις τάσεις που λίγο πρωτύτερα κατέγραψα, κωδικοποιώντας τις διαδρομές τις οποίες διανύουν οι ποιητές του 1970 προς την ωριμότητα, ο Φωστιέρης διεκδικεί στο ακέραιο την πάλη με την εσωτερικότητα και τη φιλοσοφική ενατένιση. Κι αν είμαστε σύμφωνοι με τη φιλοσοφική ενατένιση, μπορούμε άραγε να μιλήσουμε και για φιλοσοφική ποίηση; Οι φιλοσοφικές έννοιες απειλούν ευθέως το καλλιτεχνικό-ποιητικό αποτέλεσμα και το παρενοχλούν με το διανοητικό τους βάρος, παρεμποδίζοντας την επιτέλεση της ποιητικής πράξης για την οποία συζητούσαμε πρωτύτερα. 

Όταν, παρόλα αυτά, οι οντολογικές αναρωτήσεις αποκτούν τη μορφή μιας βαθιάς ψυχοσωματικής και γλωσσικής εμπειρίας, όπως στην περίπτωση του Φωστιέρη, η φιλοσοφική ρητορική γίνεται κομμάτια, και αποχωρεί, γιατί είναι ώρα να κυριαρχήσει η λάμψη της ποίησης, επανακτώντας ή μάλλον θεμελιώνοντας επί νέας βάσεως τα δικαιώματά της. Χωρίς να φοβάται τις αφηρημένες έννοιες ή τα ίχνη του δοκιμιακού λόγου, που εσκεμμένα αφήνει να παρεισδύσουν στους στίχους του, ο Φωστιέρης υποστηρίζει τα ποιήματά του μέσω μιας εντατικής γλωσσικής λειτουργίας – μιας λειτουργίας που είναι έτοιμη να βάλει ανά πάσα στιγμή σε κίνηση έναν στιβαρό συγκινησιακό μηχανισμό, ο οποίος μπορεί να εγγυηθεί την άμεση ανταπόκριση και συμμετοχή μας. Και σκέφτομαι επιπροσθέτως πως η ποιητική γραμμή του Φωστιέρη είναι ab initio χαραγμένη, αλλά και με συνέπεια εφαρμοσμένη, από τις πρώτες αναζητήσεις μέχρι και τις ύστερες κατακτήσεις της. Θα χρειαστεί, όμως, να προχωρήσουμε με διαδοχικά βήματα. 

Αυτά γράφει, μεταξύ άλλων, ο Βαγγέλης Χατζηβασιλείου στο κείμενό του "Ο χρόνος της θνητότητας" για τον βραβευμένο ποιητή Αντώνη Φωστιέρη, στην καλαίσθητη έκδοση που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Γκοβόστη

ΚΕΡΙ ΓΕΝΕΘΛΙΩΝ
Και κάθε χρόνο ανήμερα
Των γενεθλίων σου
(Όσα και να ΄ναι τ' άλλα
τα κεράκια): Ένα κερί
Στη μνήμη εκείνου
Του ωραίου μικρού παιδιού
Που κάποτε.

Εκείνου
Του μικρού παιδιού
Που κάποτε
Ήσουν.

Παρασκευή, 25 Σεπτεμβρίου 2020

Ο βασιλιάς των αριθμών

 


Το μαθηματικό παραμύθι "Ο βασιλιάς των αριθμών" της Γεωργίας Μουντζούρη (εικονογράφηση: Μαρκ Γουάινσταϊν) αφορμάται από τις γνώσεις και τις καθημερινές εμπειρίες των παιδιών για τους μικρούς, μεγάλους και πολύ μεγάλους αριθμούς. Τα παιδιά μιας τάξης πραγματοποιούν μαζί με τη δασκάλα τους έναν πρωτότυπο διαγωνισμό προκειμένου να ανακηρύξουν βασιλιά τον αγαπημένο τους αριθμό. Παραθέτουν τις απόψεις τους και αιτιολογούν τις απαντήσεις τους. Απαντήσεις αναμενόμενες αλλά και ανατρεπτικές, σαν αυτές που μόνο εκείνα δίνουν.

Τι γνωρίζουν τα παιδιά για τους αριθμούς; Είναι οι αριθμοί παντού στον κόσμο ίδιοι; Τι είναι το 0, το 1.000.000 και το 1.000.000.000; Ποιος αριθμός θα αναδειχθεί νικητής; Στόχος του παραμυθιού είναι τόσο η καλλιέργεια και η διεύρυνση της μαθηματικής γνώσης όσο και η ευαισθητοποίηση των παιδιών σε ζητήματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Αποτελεί ένα πολύτιμο βοήθημα, που χωρίς διδακτισμό προτρέπει τα παιδιά να αναστοχαστούν για το διαφορετικό που υπάρχει παντού γύρω μας, ακόμα και στα μαθηματικά.

Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας, αλλά και σε όσους τα πλαισιώνουν, γονείς και εκπαιδευτικούς. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αφορμή για την ανάπτυξη και εμπέδωση των αριθμητικών εννοιών και δεξιοτήτων που περιλαμβάνονται στο αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών. Συνοδεύεται από μαθηματικές δραστηριότητες που μπορούν να αξιοποιηθούν ατομικά και ομαδικά.

Δυο λόγια για τη σειρά

Η σειρά Μαθηματικά παραμύθια απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας, στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς τους. Αποτελεί μια εναλλακτική πρόταση στην αποσπασματική προσέγγιση μαθηματικών εννοιών χωρίς κάποιο πλαίσιο αναφοράς. Οι μαθηματικές έννοιες που παρουσιάζονται στη σειρά αυτή αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της πλοκής του παραμυθιού. Τα μαθηματικά παραμύθια καλλιεργούν τη διασκεδαστική και ταυτόχρονα δημιουργική ενασχόληση των παιδιών με τις μαθηματικές έννοιες και δεξιότητες. Mε τα παραμύθια της σειράς αυτής επιδιώκεται να αγαπήσουν τα παιδιά τα μαθηματικά πριν ακόμη τα διδαχθούν.

Κάθε παραμύθι πραγματεύεται μία μαθηματική έννοια και χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την εξερεύνηση της μαθηματικής γνώσης με τρόπο εύληπτο και δημιουργικό. Οι εκπαιδευτικοί, που ενσωματώνουν στη διδασκαλία τους παιδικά βιβλία με μαθηματικό περιεχόμενο, έχουν ένα εκπληκτικό απόθεμα από πηγές, που τους βοηθούν με τον πλέον δημιουργικό τρόπο στην εκπλήρωση των στόχων του αναλυτικού προγράμματος που σχετίζονται με τα μαθηματικά. Στο τέλος κάθε βιβλίου περιλαμβάνονται μαθηματικές δραστηριότητες, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν από τα παιδιά ατομικά ή ομαδικά. Ο στόχος είναι διττός: η καλλιέργεια και η διεύρυνση της μαθηματικής γνώσης που απορρέει από κάθε παραμύθι, αλλά και η ευαισθητοποίηση σχετικά με τη διαφορετικότητα χρησιμοποιώντας ως όχημα τα μαθηματικά.

Η Γεωργία Μουντζούρη γεννήθηκε στην Καλαμάτα, έζησε τα παιδικά της χρόνια στην Αυστραλία και σήμερα ζει στην Αθήνα. Σπούδασε νηπιαγωγός στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έχει μεταπτυχιακό τίτλο ειδίκευσης στις Επιστήμες της Αγωγής. Είναι υποψήφια διδάκτορας του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Από το 2000 εργάζεται σε δημόσιο νηπιαγωγείο. Τα ενδιαφέροντά της αφορούν τη διδακτική των μαθηματικών και τη διαπολιτισμική διάσταση της εκπαίδευσης. Είναι μέλος επιστημονικών ενώσεων για τα μαθηματικά. Συμμετέχει με εισηγήσεις σε πανελλήνια και διεθνή συνέδρια με αντικείμενο τη διδακτική των μαθηματικών στις μικρές ηλικίες. Έχει οργανώσει και συντονίσει βιωματικά εργαστήρια, σε ημερίδες και σεμινάρια για εκπαιδευτικούς της προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, στα πεδία της διδακτικής των μαθηματικών και των μουσειακών προγραμμάτων. Συνεργάστηκε επί σειρά ετών με δημόσια και ιδιωτικά σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κέντρα δημιουργικής απασχόλησης ως εμψυχώτρια εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Αρθρογραφεί σε επιστημονικά και εκπαιδευτικά περιοδικά, σε παιδικά ένθετα εφημερίδων και έχει συμμετάσχει στη συγγραφή των βιβλίων Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στο νηπιαγωγείο (Δίπτυχο, 2003) και Ολυμπιακοί Αγώνες, Αθήνα 2004. Δραστηριότητες για την προσχολική ηλικία (ΥΠΕΠΘ-ΑΘΗΝΑ 2004). Ο βασιλιάς των αριθμών είναι το πρώτο της προσωπικό βιβλίο. Αν θέλετε να επικοινωνήσετε μαζί της, μπορείτε να της γράψετε στα: mountgeo@ath.forthnet.gr ή facebook: georgia.mountzouri

Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Κέδρος

"Νότες Λογοτεχνίας"

Πολιτιστικό ιστολόγιο (από το 2009) και ραδιοφωνική εκπομπή με τίτλο "Να μείνουν μόνο τα τραγούδια" (από το 1998), με συνεντεύξεις, απόψεις, ιδέες και θέσεις γύρω από τη Μουσική, το Ελληνικό Τραγούδι, το Θέατρο, το Βιβλίο, τον Κινηματογράφο, τα Εικαστικά, τη Φωτογραφία, το Ραδιόφωνο, τη Θράκη.

Επιτρέπεται η χρήση και η αναδημοσίευση των άρθρων και των φωτογραφιών, με σαφή αναφορά της πηγής σε ενεργό σύνδεσμο. Υπεύθυνος - Διαχειριστής: Θεοδόσιος Π. Βαφειάδης.