Παρασκευή, 16 Αυγούστου 2019

Οι «Άσπονδοι Αδελφοί» του Σταύρου Ζουμπουλάκη


Μόλις κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του Σταύρου Ζουμπουλάκη (1953, Συκιά Λακωνίας), «Άσπονδοι Αδελφοί» (Εβραίοι, Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι), στο οποίο περιλαμβάνονται κείμενα προβληματισμού και στοχασμού, δημοσιευμένα σε εφημερίδες και ομιλίες. Ενός προβληματισμού που έχει αναπτυχθεί σε προηγούμενα βιβλία του συγγραφέα: Ο Θεός στην Πόλη. Δοκίμια για τη θρησκεία και την πολιτική (Εστία, 2002), Χριστιανοί στον δημόσιο χώρο. Πίστη ή πολιτιστική ταυτότητα; (Εστία, 2010), Χρυσή Αυγή και Εκκλησία (Πόλις, 2013), Χριστιανισμός της χαράς. Η μαρτυρία του πάπα Φραγκίσκου (Πόλις, 2015). 

Τα περισσότερα κείµενα αυτού του βιβλίου διερευνούν τη σκοτεινή πλευρά των τριών µονοθεϊσµών, εκείνη που αφορά τη µεταξύ τους σχέση, η οποία είχε για κύριο γνώρισµά της τη µισαλλοδοξία και σφραγίστηκε συχνά από αιματοχυσίες, και ας αναγνωρίζουν και οι τρεις ως κοινό πατέρα της πίστης τους τον Αβραάµ. Το πρότυπο αυτού του µίσους είναι ο χριστιανικός αντιιουδαϊσµός. Εχθρότητα, συχνά µάλιστα σφοδρότερη, χώρισε και τους πιστούς της ίδιας θρησκείας µεταξύ τους: η Ευρώπη έχει πικρή πείρα αυτής της εχθρότητας µε τους οµολογιακούς θρησκευτικούς πολέµους του 16ου αιώνα και σήµερα είµαστε µάρτυρες αιµατηρής εχθρότητας στο εσωτερικό του Ισλάµ.

Γίνεται, ωστόσο, λόγος στις σελίδες του βιβλίου και για ορισµένες φωτεινές περιπτώσεις ανθρώπων, χριστιανών περισσότερο, που άφησαν πίσω τους αιώνες µισαλλοδοξίας και έζησαν και πέθαναν για έναν κόσµο φιλοξενίας και ελευθερίας. Την ειρηνική συνύπαρξη των πιστών των διαφόρων θρησκειών, την οποία δεν µπόρεσαν να την εγγυηθούν οι ίδιες, την εγγυάται το δηµοκρατικό, ουδετερόθρησκο κράτος, γι’ αυτό θα αποτελούσε άμεσο αίτημα και οι ίδιες οι θρησκείες να το υπερασπίζονται παντού και χωρίς εξαιρέσεις.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις «Εκδόσεις Πατάκη» (Θεωρητικές Επιστήμες) και τη σειρά «Η ζωή των ιδεών», διευθυντής της οποίας είναι ο ίδιος ο συγγραφέας. Στο εξώφυλλο του βιβλίου η φωτογραφία του Serge Negre «Γάζα: Παλαιοχριστιανικά κατάλοιπα» (πιθανόν η βασιλική του Αγίου Σεργίου, κοντά στα τείχη της παλιάς πόλης, Απρίλιος 2016). 

Η φωτογραφία της ανάρτησης είναι του Θεοδόση Βαφειάδη, από το κέντρο της Κομοτηνής. Απεικονίζεται το "Γενί Τζαμί" και ο "Πύργος του Ωρολογιού"(Αύγουστος 2019).

Τρίτη, 13 Αυγούστου 2019

Εκμυστηρεύσεις της Έλλης Αλεξίου


Κυκλοφόρησε πρόσφατα ένα εξαιρετικό βιβλίο-αφιέρωμα με τις εκμυστηρεύσεις της Έλλης Αλεξίου (1894,Ηράκλειο Κρήτης-1988, Αθήνα) στη δημοσιογράφο και συγγραφέα Εύα Νικολαΐδου (Θεσσαλονίκη, 1954, συνταξιούχος της ΕΡΤ σήμερα). Η Έλλη Αλεξίου, δασκάλα, δημοσιογράφος και συγγραφέας έργων που διακρίνονται για τον ποιητικό ρεαλισμό του ύφους, καθώς και για τον κοινωνικοπολιτικό προβληματισμό τους, καταθέτει -μέσα από τις συζητήσεις των δύο γυναικών στις αρχές της δεκαετίας του 1980- τις παιδαγωγικές της απόψεις, την εμπειρία μιας ενδιαφέρουσας ζωής, γεμάτη από κοινωνικούς αγώνες και συναντήσεις με μερικούς από τους σημαντικότερους ανθρώπους των γραμμάτων. 

Σε όλα τα βιβλία της (έγινε γνωστή στα ελληνικά γράμματα το 1923 και έγραψε περισσότερα από τριάντα πεζογραφήματα) ξεχειλίζουν οι αρχές του κομμουνισμού, τον οποίο πίστευε ως θρησκεία. Έγινε επίσημα μέλος του ΚΚΕ το 1928 και στο συγκεκριμένο βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε από τη "Σύγχρονη Εποχή" περιλαμβάνονται ντοκουμέντα, όπως η ταυτότητα της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και το κομματικό της βιβλιάριο, καθώς και σπάνιες φωτογραφίες με τον Γιάννη Ρίτσο, τη Ρούλα Κουκούλου, την Έλλη Λαμπέτη, κ.λπ. 

Η Έλλη Αλεξίου εκμυστηρεύεται στην Εύα Νικολαΐδου στιγμές από τη ζωή της, καταθέτει βιώματα και μνήμες από τη σπουδαία διαδρομή της στην εκπαίδευση, την οποία υπηρέτησε σαράντα χρόνια με αγάπη, ευαισθησία και συνέπεια. Θυμάται τους κοινωνικούς της αγώνες αλλά και τα παιδικά της χρόνια. Στην εκ βαθέων αυτή εξομολόγηση αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στο νεανικό της έρωτα για τον Κώστα Βάρναλη, αλλά και στη μεγάλη σχέση της ζωής της, το σύντροφό της Βάσο Δασκαλάκη. Επίσης αποκαλύπτει άγνωστες πλευρές του Νίκου Καζαντζάκη, που υπήρξε σύζυγος της αδερφής της Γαλάτειας. 

Η αφήγησή της μιλά στην ψυχή του αναγνώστη, καθώς μεταλαμπαδεύει την πίστη της σε αξίες και υψηλά ιδανικά. Είναι η προσωπογραφία μιας κομμουνίστριας που σαν δάδα αναμμένη θυσίασε τη ζωή της για τον άνθρωπο.


Δευτέρα, 12 Αυγούστου 2019

Για τα σκηνικά του θεάτρου της Ελληνιστικής Εποχής


Το βιβλίο της Μαρίας Μικεδάκη "Τα σκηνικά του θεάτρου της Ελληνιστικής εποχής" κυκλοφόρησε το 2015 από τις "Εκδόσεις Φίλντισι".

Αποτελεί μια προσπάθεια διεισδυτικότερης προσέγγισης του θεάτρου αυτής της περιόδου και η συγγραφέας, όπως σημειώνει στον πρόλογό του ο Σάββας Γώγος (Ομότιμος Καθηγητής στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών), συνδυάζει και αξιοποιεί πλήθος από ιστορικά και αρχαιολογικά τεκμήρια και φιλολογικές πηγές.

Είναι η πρώτη ίσως ολοκληρωμένη μελέτη, την οποία συνοδεύει πλούσιο φωτογραφικό υλικό, και αναφέρεται στα σκηνικά της Ελληνιστικής εποχής. Τα σκηνικά εκείνης της εποχής, που δεν σώζονται σήμερα, λόγω των φθαρτών υλικών τους, θεωρείται βέβαιο ότι χρησιμοποιήθηκαν, γεγονός που πιστοποιείται τόσο από τις γραπτές πηγές, όσο και από τις αρχαιολογικές μαρτυρίες.

Η Μαρία Μικεδάκη, Λέκτορας του Αρχαίου Θεάτρου στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, συγκεντρώνει, αναλύει τις πηγές αυτές και παρουσιάζει με ενάργεια τις σημαντικότερες θεωρίες που έχει προτείνει μέχρι σήμερα η διεθνής έρευνα. Αφού κάνει μια σύντομη αναφορά στην αρχαία σκηνογραφία και στο σκηνικό διάκοσμο της κλασικής εποχής, επικεντρώνεται στα σκηνικά του θεάτρου της Ελληνιστικής εποχής, με στοιχεία τεκμηριωμένα τα οποία προσφέρουν τη δυνατότητα ανασύνθεσης της μορφής τους.

Σημαντικές ενότητες που εξετάζονται στην έκδοση είναι:
Η σημασία που είχε το θέατρο στην κοινωνία της Ελληνιστικής εποχής
Oι αλλαγές που σημειώθηκαν στον τομέα της θεατρικής αρχιτεκτονικής και της θεατρικής πράξης
Τα ελληνιστικά θέατρα στο Ασκληπιείο της Επιδαύρου και της Δήλου, που αποτελούν πολύτιμες πηγές πληροφοριών για την κατανόηση του θεάτρου της Ελληνιστικής εποχής
Οι θεατρικοί πίνακες και οι τρόποι στήριξής τους στην πρόσοψη του ελληνιστικού προσκηνίου
Είδη των φορητών πινάκων, τεχνικές ζωγραφικής και εικονογραφικό περιεχόμενο
Το σταθερό αυτόματο θέατρο του Ήρωνα του Αλεξανδρινού
Οι ρωμαϊκές τοιχογραφίες του «Δεύτερου Πομπηιανού Ρυθμού» από τον κοιτώνα (cubiculum) M της έπαυλης του P. FanniusSinistor στο Boscoreale κ.ά.

Στο επίμετρο του βιβλίου, ο αναγνώστης θα βρει χρήσιμο γλωσσάριο και πολύτιμη εμπεριστατωμένη ελληνική και ξένη βιβλιογραφία επί του θέματος.

Παρασκευή, 2 Αυγούστου 2019

Απολογισμός του πρώτου κύκλου των ποιητικών διαλόγων για τη γενιά του '70


Ο α' κύκλος των Ποιητικών Διαλόγων De Profundis για τη γενιά του '70, που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2018, ολοκληρώθηκε τον περασμένο Ιούνιο. Οι συναντήσεις ήταν, κατά γενική ομολογία, πολύ επιτυχημένες, με τους ποιητές και τους φίλους της ποίησης να δίνουν το παρών σε κάθε συνάντηση.

Οι προσκεκλημένοι ποιητές, Γιάννης Ευσταθιάδης - Ντίνος Σιώτης, Πάνος Κυπαρίσσης - Μιχάλης Γκανάς, Γιώργος Χρονάς - Νάσος Βαγενάς, Κώστας Γ. Παπαγεωργίου - Γιώργος Μαρκόπουλος, Ηλίας Γκρής - Νίκος Μοσχοβάκος, και Αντώνης Φωστιέρης, διάβασαν ποιήματά τους, συνομίλησαν μεταξύ τους, έκαναν αναδρομή στις ποιητικές καταβολές τους, στα διαβάσματα και τις επιρροές τους, θυμήθηκαν απελθόντες ομοτέχνους τους και επιχείρησαν να συνθέσουν τα χαρακτηριστικά που δικαιολογούν τον χαρακτηρισμό ΓΕΝΙΆ ΤΟΥ 70.

Σχεδιάζουμε ήδη τον επόμενο κύκλο και σας περιμένουμε όλους την πρώτη Δευτέρα κάθε μήνα, στο φιλόξενο βιβλιοπωλείο των Εκδόσεων Γκοβόστη, αρχής γενομένης από τον Δεκέμβριο του 2019.

Παρακολουθήστε εδώ μαγνητοσκοπημένες όλες τις συναντήσεις (Με την υποστήριξη του Κοινωνικού Δικτύου για τα βιβλία ΒΟΟΚΙΑ).

Ζωοδόχου Πηγής 73, 10681 Αθήνα. Τηλ: 2103822251 - 2103815433 - 2103816661 - Fax: 2103815882 email: info@govostis.gr


Περισσότερα βιβλία των "Εκδόσεων Γκοβόστη", στην επίσημη ιστοσελίδα τους, στο facebook, στο YouTube και στις Νότες Λογοτεχνίας. Και εδώ, μια εφ' όλης της ύλης συνέντευξη με τον εκδότη Κωνσταντίνο Γκοβόστη.

Ο Μαγιακόβσκη του Ρίτσου



Το 2015 κυκλοφόρησε από τον Κέδρο η 34η έκδοση των ποιημάτων του Βλαντίμιρ Μαγιακόβσκη (1893-1930), σε απόδοση του Γιάννη Ρίτσου (1909-1990), ο οποίος υπογράφει ασφαλώς και τον ενδιαφέροντα πρόλογο, που γράφτηκε το 1964-65 στην πρώτη έκδοση του βιβλίου. Τα περισσότερα μεταφράστηκαν από τα γαλλικά στα ελληνικά, ενώ, όπως υπογραμμίζει και ο ίδιος ο ποιητής, πολύτιμη στάθηκε η βοήθεια του Άρη Αλεξάνδρου, στην κατά λέξη μετάφραση ορισμένων ποιημάτων από τα ρωσικά στα ελληνικά.

Ο τόμος περιλαμβάνει τα ποιήματα: Σύγνεφο με παντελόνια, Ο πόλεμος και η ειρήνη, Ο αυτοαγαπώμενος συγγραφέας αφιερώνει τούτες τις γραμμές στον εαυτό του, Ο άνθρωπος, Παρίσι, Ιωβηλαίο, Ξελασπώστε το μέλλον, Καλά πάμε, Μ’ όλη μου τη φωνή. Μνημεία της παγκόσμιας ποιητικής δημιουργίας!

Άχαρο λοιπόν έργο η κριτική -γράφει μεταξύ άλλων στον πρόλογό του ο Γιάννης Ρίτσος-, όταν αντιμετωπίζει ένα έργο σαν του Mαγιακόβσκη, που την αφοπλίζει. (Tουλάχιστο αυτή η αναγνώριση κι η ομολογία ας μετριάσει την εντύπωση της αχαριστίας και της αδικίας). Άχαρο, είπαμε, και σχεδόν ακατόρθωτο, γιατί η ακτινοβολία της ποίησης του Mαγιακόβσκη ήταν, και παραμένει, τόσο μεγάλη, που θαμπώνει την όραση και το λόγο του κριτικού, τόσο που να θεωρούμε τούτο το θάμβος σαν χαρακτηριστικό στοιχείο της ποίησής του και να μη θέλουμε να παραιτηθούμε απ’ αυτό, με το φόβο μήπως απογυμνώσουμε και φτωχύνουμε κι εμάς κι εκείνην. 

Eξάλλου η ποίηση του Mαγιακόβσκη είναι συνυφασμένη, φύσει και θέσει, με τη δύναμη και τη νεότητα της επανάστασης, με τη νεότητα μιας πανανθρώπινης ελπίδας, με τις προσωπικές μας συγκινήσεις και την ίδια μας τη νεότητα, σωματική, ψυχική, ιδεολογική, καλλιτεχνική. Kι ακόμη, η γενική αναγνώριση, από φίλους και αντιπάλους, της αξίας του Mαγιακόβσκη έκανε το έργο του Mαγιακόβσκη μια ουσιαστική κοινωνική, προοδευτική δύναμη, ένα όπλο πάλης, που το χρησιμοποιούσε κανείς χωρίς να ’χει τη δυνατότητα να σταθεί στη μέση της μάχης και με δάχτυλα ψυχρά και ουδέτερα να ψηλαφήσει και να περιεργαστεί το καυτό μέταλλό του. 

Tο κύρος, επιπλέον, του Mαγιακόβσκη στάθηκε μια έμπρακτη απόδειξη της αξίας της κοινωνικής ποίησης (και το θεμέλιό της, άλλωστε) κι ένα αποστομωτικό επιχείρημα των συναδέλφων του στη χώρα του, και των προοδευτικών ποιητών όλου του κόσμου, έναντι των δύσπιστων, των ταλαντευόμενων, των αναποφάσιστων ή των αμείλικτων αρνητών που αμφισβητούσαν κατά βάση τη δυνατότητα ύπαρξης μιας καθαρά κοινωνικής, ιδεολογικής, κι ακόμη περισσότερο, κομματικής ποίησης.

Τέλος

Απεραντοσύνη
δέξου και πάλι
μες στον κόρφο σου
τον πλάνητα!
Όμως τώρα σε ποιον ουρανό,
σε ποιο άστρο να οδεύσω:
Κάτω μου
ο κόσμος
κι οι χιλιάδες εκκλησίες του
έχουν αρχίσει
την νεκρώσιμον ακολουθία.

Για περισσότερα βιβλία των Εκδόσεων Κέδρος εδώ και εδώ!

Ο Έκο γράφει για τον «Υπεράνθρωπο των μαζών»


Τα κείμενα του βιβλίου αυτού διαπνέονται από μια ενιαία και σταθερή αλλά έμμονη ιδέα, την οποία ο Ουμπέρτο Έκο αποδίδει στον Γκράμσι: «Νομίζω ότι μπορούμε να ισχυριστούμε πως μεγάλο μέρος του αποκαλούμενου νιτσεϊκού “υπερανθρωπισμού” δεν έχει ως πηγή και θεωρητικό πρότυπο τον Ζαρατούστρα, αλλά τον Κόμητα Μοντεχρίστο του Δουμά». Το βιβλίο αφηγείται την ιστορία του υπερανθρώπου «των μαζών» όπως αναδεικνύεται μέσα από το λεγόμενο «λαϊκό μυθιστόρημα», το οποίο δημιουργήθηκε για τη μεγάλη μάζα αναγνωστών. 

Ένα γοητευτικό ταξίδι στους μύθους λαϊκής φαντασίας με πρωταγωνιστές τους υπερήρωες της μαζικής κουλτούρας (από τον Κόμητα Μοντεχρίστο, τους Τρεις Σωματοφύλακες, τον Ταρζάν, τον Φαντομά και τον Αρσέν Λουπέν έως τον Τζέιμς Μποντ), που ανέκαθεν συγκινούσαν και ενθουσίαζαν τους ανθρώπους. 

Από τα πιο ευχάριστα έργα του Umberto Eco, ζωντανό και επίκαιρο, το βιβλίο αποτελεί επίσης μια σπουδαία συνεισφορά στην κοινω­νιο­λογία της λαϊκής αφήγησης, στη μελέτη των ιδεολογιών με τη μορφή της ιστορίας των ιδεών και στη διερεύνηση της σημειωτικής του κειμένου. Μετάφραση: Έφη Καλλιφατίδη.

ΣΧΗΜΑ: 13,5 x 20,5 cm | ΣΕΛΙΔΕΣ: 240 | ΕΞΩΦΥΛΛΟ: ΜΑΛΑΚΟ | ISBN: 978-960-19-0730-7 | ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: 2019. 

Για περισσότερα βιβλία των Εκδόσεων Ελληνικά Γράμματα εδώ και εδώ!

Έργο σταθμός στην Κινέζικη επιστημονική φαντασία

Πριν λίγες εβδομάδες κυκλοφόρησε, από τις "Εκδόσεις Selini" (Φίλιππος Ψύχαλος & Σία Εκδοτική Ο.Ε.), το "Σκοτεινό Δάσος", έργο γραμμένο το 2008, από τον πολυβραβευμένο Liu Cixin, τον κορυφαίο εκπρόσωπο της νέας γενιάς συγγραφέων επιστημονικής φαντασίας στην Κίνα. Τα έργα του έτυχαν παγκόσμιας αναγνώρισης λόγω της δυναμικής ατμόσφαιρας και της λαμπερής φαντασίας του. Κάτι που διαπιστώσαμε με την ανάγνωση του συγκεκριμένου τόμου!

Στο 648 σελίδων βιβλίο του, διαστάσεων 21χ14, που κυκλοφόρησε από τον γνωστό εκδοτικό οίκο φαντασίας και comics, τη μετάφραση έκανε ο Θωμάς Μαστακούρης και τον σχεδιασμό της έκδοσης ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος. Πρόκειται για ένα έργο που θα λατρέψουν οι φανατικοί αναγνώστες του είδους στην Ελλάδα.

Φανταστείτε το σύμπαν σαν ένα δάσος μέσα στο οποίο περιπλανώνται αμέτρητοι και άγνωστοι θηρευτές. Στο δάσος αυτό, η επιβίωση εξαρτάται από την απόκρυψη· οποιοσδήποτε πολιτισμός αποκαλύψει τη θέση του μετατρέπεται αυτομάτως σε θήραμα. Στο Σκοτεινό Δάσος, οι θηρευτές καταφθάνουν.

Διανύοντας έτη φωτός, πρόκειται να φτάσουν στη Γη μετά από τέσσερις αιώνες. Όμως τα σοφόνια, οι εξωδιαστατικοί τους πράκτορες και σαμποτέρ, βρίσκονται ήδη εδώ. Μόνο ο ανθρώπινος νους παραμένει αλώβητος από την επιρροή τους.

Αυτό είναι και το κίνητρο για το Σχέδιο Τοιχοπρόσωπος, ένα τολμηρό πρόγραμμα που παραχωρεί σε τέσσερις ανθρώπους τεράστια ποσά και πόρους ώστε να ετοιμάσουν το σχέδιο άμυνας του πλανήτη, κρατώντας το μυστικό τόσο από τους Γήινους όσο και από τους Τρισηλιανούς. Τρεις από τους Τοιχοπρόσωπους είναι πολιτικοί και επιστήμονες με μεγάλη επιρροή, αλλά ο τέταρτος είναι κάποιος εντελώς άγνωστος.

Ο Λούο Τζι, ένας Κινέζος αστρονόμος και κοινωνιολόγος δίχως ιδιαίτερες φιλοδοξίες, μένει κατάπληκτος από αυτό το νέο του αξίωμα. Το μόνο που γνωρίζει είναι ότι είναι ο μοναδικός Τοιχοπρόσωπος που οι Τρισηλιανοί θέλουν οπωσδήποτε να εξοντώσουν.

Κριτικές-Βραβεία:

"Η απάντηση της Κίνας στον Arthur C. Clarke". (The New Yorker)

"Ένα ορόσημο στην Κινεζική επιστημονική φαντασία". (New York Times)

Νικητής του βραβείου "Arthur C. Clarke for Imagination in Service to Society"

Για περισσότερα βιβλία επιστημονικής φαντασίας, comics, θρίλερ, ιστορικά & fantasy των "Εκδόσεων Selini" εδώ & εδώ!

"Νότες Λογοτεχνίας"

Πολιτιστικό ιστολόγιο (από το 2009) και ραδιοφωνική εκπομπή με τίτλο "Να μείνουν μόνο τα τραγούδια" (από το 1998), με συνεντεύξεις, απόψεις, ιδέες και θέσεις γύρω από τη Μουσική, το Ελληνικό Τραγούδι, το Θέατρο, το Βιβλίο, τον Κινηματογράφο, τα Εικαστικά, τη Φωτογραφία, το Ραδιόφωνο, τη Θράκη.

Επιτρέπεται η χρήση και η αναδημοσίευση των άρθρων και των φωτογραφιών, με σαφή αναφορά της πηγής σε ενεργό σύνδεσμο. Υπεύθυνος - Διαχειριστής: Θεοδόσιος Π. Βαφειάδης.

Βιβλιοκριτικές γράφει και η αριστούχος απόφοιτη Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Αθηνά Ντίνου, όπως κατά καιρούς και άλλοι φιλόλογοι.