Παρασκευή, 23 Φεβρουαρίου 2018

Σαλός Θεού - Ο Μυστικός Μίκης, του Μίμη Ανδρουλάκη


Έχουν γραφτεί πολλά -και θα γραφτούν περισσότερα στο μέλλον- βιβλία για τον Μίκη Θεοδωράκη. Το νέο, όμως, βιβλίο του Μίμη Ανδρουλάκη: ''Σαλός Θεού - Ο Μυστικός Μίκης'', που κυκλοφορεί εδώ και μερικές εβδομάδες από τις "Εκδόσεις Πατάκη", ξεχωρίζει. Πρόκειται για μια περίτεχνη μυθιστορηματική βιογραφία, όπου στις σελίδες της αποτυπώνεται η πολυτάραχη (καλλιτεχνική - πολιτική - προσωπική) ζωή του σπουδαίου δημιουργού, του μεγάλου Έλληνα. Ορμώμενος από τη μεγάλη του αγάπη για τον Μίκη, ο συγγραφέας καταθέτει το 25ο -αν δεν κάνω λάθος- βιβλίο του, εντέχνως συνταιριάζοντας πραγματικότητα και φαντασία.


Δελτίο τύπου

Ο ιλιγγιώδης στροβιλισµός του Μίκη Θεοδωράκη –µουσικός, πολιτικός, ερωτικός, παιγνιώδης– οδηγεί τον αναγνώστη σε εκατό ζωές, στο πανόραµα διακοσίων χρόνων, σε εννιά κεφάλαια: Το Γαλάζιο Κορίτσι του Μπουένος Άιρες, Το Γαλάζιο Βαγόνι στο Μεγάλο Κόκκινο Τρένο, Σαν Δυτικός Άνεµος: Από την Τυφλή στη Γαλάζια Οπτασία, Ο Άνθρωπος που ήθελε να γίνει Μπετόβεν συν Βοναπάρτης, Ο Σωσίας σε 33 παραλλαγές, Το Πλοίο Φάντασµα ή Ο Ιπτάµενος Κρητικός, «Πυροβολήστε τα Ρολόγια»: Η Ανάληψις, Στις Συµπληγάδες: «Ανδρέα µου!» «Κώστα µου!», Ο Θεραπευτής: Οι Ερινύες Ευµενίδες.  

Ο Σαλός Θεού συναντιέται, µέσα από χαραµάδες του χρόνου, µε τον Μπετόβεν και τον Βάγκνερ, τον Σοστακόβιτς και τον Δηµήτρη Μητρόπουλο, τον Μάνο Χατζιδάκι και τον Ιάνη Ξενάκη, τον Βασίλη Τσιτσάνη – ανταλλάσσουν τα απόκρυφα του βίου και του έργου τους. Ανασηκώνει το πέπλο της Ίσιδος από τις γυναίκες της ζωής του, µοιράζεται µαζί τους την αθανασία. 
Ζωντανεύει άγνωστες στιγµές µε τους Λένιν, Στάλιν, Τίτο, Τσε, Φιντέλ, Μιτεράν, καθώς και µε τον Κωνσταντίνο Καραµανλή, τον Ανδρέα Παπανδρέου, τον Κώστα Μητσοτάκη, τον Χαρίλαο Φλωράκη, τον Λεωνίδα Κύρκο, τον Αλέξη Τσίπρα και δεκάδες άλλες προσωπικότητες. 
Στη δίνη του κυκλώνα Μίκης, µε την πένα στενού του φίλου επί δεκαετίες, ο χρόνος µεταβάλλεται και δεν έχει νόηµα να διακρίνουµε ζωντανούς και πεθαµένους.     

«Ο Μίμης, δεμένος πολύτροπα μαζί μου από την εφηβεία του, με βλέπει πάντα σαν ανοιχτό βιβλίο –o Εσταυρωμένος Διόνυσος– και συμπληρώνει τις δικές του σελίδες με τη δύναμη της γνώσης και της κρητικής του φαντασίας. Ένας ονειρευόμενος “Πυλάδης” εισδύει στα όνειρα και τις ουτοπίες του δικού του “Ορέστη”. Τον ευχαριστώ για την πρόκληση και την καινοτομία του έργου Ο Mυστικός Μίκης». Μίκης Θεοδωράκης


Ένα απόσπασμα από το βιβλίο (σελίδα: 214): "Είμαστε, λοιπόν, στο καλοκαίρι του '63 και στην καλοκαιρινή Αθήνα ανεβαίνει το "Γειτονιά των αγγέλων" (Ιάκωβος Καμπανέλλης) κι όλη η Ελλάδα τραγουδά: "Στρώσε το στρώμα σου για δυο", "Δόξα τω Θεώ", "Το ψωμί είναι στο τραπέζι". Η Τζένη Καρέζη σε μεγάλες στιγμές. Ο Μίκης την είχε πρωτοδεί το 1954 όταν εκείνη άνοιξε την πόρτα του Ελύτη, διευθυντή της ΕΙΡ τότε, δεκαοχτάχρονη σπουδάστρια στη Σχολή του Βασιλικού Θεάτρου. "Τη φάγαμε με τα μάτια μας και οι τρεις". Ήταν παρών και ο Γκάτσος. Οφείλω να διαβεβαιώσω ότι παρά τις έντονες υποσυνείδητες επιθυμίες του ο συνθέτης έμεινε μόνο στα μάτια"


Πηγή

Περισσότερα βιβλία από τις "Εκδόσεις Πατάκη" : http://theovaf.blogspot.gr/search/label/%CE%95%CE%BA%CE%B4%CF%8C%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%CE%A0%CE%B1%CF%84%CE%AC%CE%BA%CE%B7

Τετάρτη, 21 Φεβρουαρίου 2018

Για τα "Επαρχιακά Μπλουζ Νόστου & Ερώτων"


Οι "Βαρέα και Ανθυγιεινά" (δηλαδή ο Βασίλης και ο Δημήτρης Ευφροσυνίδης από την Καβάλα), τρία χρόνια μετά την κυκλοφορία του πρώτου ομώνυμου προσωπικού δίσκου τους, κυκλοφόρησαν πριν λίγες εβδομάδες τη νέα δισκογραφική τους δουλειά, από την «Κάπα Εκδοτική», με τίτλο «Επαρχιακά μπλουζ νόστου και ερώτων». Όπως γράφουν στο σημείωμα του δίσκου, το παρόν έργο αποτελεί ένα ετερόκλητο απάνθισμα των επιρροών και των καταβολών μας [...]. Χωρίς να γνωρίζω τις επιρροές τους, μπορώ εύκολα να τις  φανταστώ, ακούγοντας τα έξι (6) τραγούδια και τα δύο (2) οργανικά του δίσκου. Ρεμπέτικες κομπανίες και έντεχνο - μελοποιημένο ελληνικό τραγούδι, ροκ και μπλουζ, σάουντρακ κινηματογραφικών ταινιών και η λεγόμενη "Μουσική Σχολή Θεσσαλονίκης", κύριος εκπρόσωπος της οποίας υπήρξε ο αξέχαστος Νίκος Παπάζογλου. 


Ο δίσκος ανοίγει με το "Κατερινάκι" (στίχοι: Βασίλης Ευφροσυνίδης, μουσική: Βασίλης & Δημήτρης Ευφροσυνίδης), ένα ευπρεπέστατο λαϊκό τραγούδι, ερμηνευμένο από την καλή τραγουδίστρια Μαρία Ευλαβή. Δεύτερο τραγούδι "Τα άφταστα" (στίχοι: Β.Ε., μουσική: Β. & Δ.Ε.), μια όμορφη μπαλάντα που ερμηνεύει ο Βασίλης Ευφροσυνίδης, ο οποίος παρεμπιπτόντως είναι και εξαίρετος τραγουδιστής! Στη συνέχεια ακούμε το "Κάθε πρωί" (στίχοι-μουσική: Β.Ε., βασισμένο στην ποίηση και την προσωπικότητα του Μίλτου Σαχτούρη), με τον ακμαίο Θανάση Γκαϊφύλλια, που του ταίριαξε γάντι, και την Παιδική Χορωδία του "Ωδείου Νεάπολις" (χοροδιδάσκαλος: Ελένη Γαλανοπούλου). Έπειτα, τη σκυτάλη παίρνει ξανά ο Βασίλης Ευφροσυνίδης, ερμηνεύοντας το "Εμείς" (Πέντε μικρά θαύματα Ι) του Μανόλη Αναγνωστάκη (μουσική: Β. & Δ.Ε.), μια ενδιαφέρουσα μελοποίηση που αναδεικνύει το λόγο του ποιητή. Πριν και μετά από αυτό, ακούμε δύο οργανικά κομμάτια του Δημήτρη Ευφροσυνίδη ("Ένας μποέμ πλανήτης" & "Θα έρθει ξανά εκείνο το βράδυ"). Λίγο πριν το τέλος, συναντάμε τον Αργύρη Μπακιρτζή, να μας τραγουδά για τον "Τζούλιο Καΐμη" (στίχοι: Β.Ε. - μουσική: Β. & Δ.Ε.), έναν ελληνόφωνο Εβραίο ζωγράφο και συγγραφέα. Ο δίσκος κλείνει όπως άρχισε. Μ΄ ένα ευγενές λαϊκό "Της Κυριακής" (στίχοι-μουσική: Β.Ε.), από τη φωνή της Μαρίας Ευλαβή. 


Τα αδέρφια Βασίλης και Δημήτρης Ευφροσυνίδης έχουν αναλάβει τη σύνθεση - ενορχήστρωση (ο πρώτος και τους στίχους), παίζοντας ακουστική, κλασική και λαϊκή κιθάρα, μπαγλαμαδάκι, μεταλλόφωνο, φυσαρμόνικα και κρουστά. Τους συνοδεύουν εξαίρετοι μουσικοί. Πρόκειται για μια αξιόλογη και προσεγμένη δουλειά που αξίζει να αναζητήσετε και να την ακούσετε. Ευελπιστούμε σε ανάλογη συνέχεια. Ακολουθεί ένα δείγμα γραφής. Καλή ακρόαση!

"Κάθε πρωί" με το Θανάση Γκαϊφύλλια (στίχοι και μουσική: Βασίλης Ευφροσυνίδης, βασισμένο στην ποίηση και την προσωπικότητα του Μίλτου Σαχτούρη, 1919-2005)

Κάθε πρωί ένας μικρός θαρραλέος θυμός
φωλιάζει μέσα στην παλάμη μου
κάθε πρωί ξυπνώ με τη γροθιά μου σφιγμένη
κι είναι τόσο παράξενο
κι είναι τόσο παράξενο
σαν το σκουλαρίκι στο αυτί του γέρο
στο αυτί του γέρο Σαχτούρη (1)

Ταξίδια λέει δεν έκανε πολλά τόπους δεν είδε
δεν αγαπούσε το αεροπλάνο (2)
μα γύριζε στους δρόμους τα χαράματα σαν φέγγαν (3)
κι ήταν τόσο παράξενο
κι ήταν τόσο παράξενο
σαν 'κείνο τον σταθμό που ο σταθμάρχης
μάζευε τις μα-
μάζευε τις μαργαρίτες (4)

Τα δέντρα απ' το μπαλκόνι μου μοιάζουν με παιδιά
που παίζουν θυμωμένα στο λιμάνι
κι ας είχαν οι ζωές μας λίγη απ' την ανεμελιά
μα θα 'τανε παράξενο
μα θα 'τανε παράξενο
σα να 'τανε κι ο ουρανός
ένας μπαξές γεμάτος
ένας μπαξές γεμάτος αίμα (5)

1. Ο στίχος αναφέρεται σε φωτογραφία του ποιητή σε προχωρημένη ηλικία. Στο αριστερό του αυτί διακρίνεται ένα σκουλαρίκι. Η "παράξενη" τούτη εικόνα υπήρξε και η αφορμή του κειμένου.
2. Αναφορά στο ποίημα "Το αεροπλάνο"
3. Αναφορά στο ποίημα "Ο τρελός λαγός"
4. Αναφορά στο ποίημα "Ο σταθμός"
5. Αναφορά στο ποίημα "Ο ελεγκτής"

Η ηχογράφηση έγινε στο Studio Nemesis του Τάσου Καραπαπάζογλου από τον Σεπτέμβριο του 2016 έως τον Νοέμβριο του 2017. Φωτογραφία: Βασίλης Ευφροσυνίδης, Θανάσης Γκαϊφύλλιας, Λία Τζιαμπάζη, Δημήτρης Ευφροσυνίδης (Καβάλα). 

Τρίτη, 20 Φεβρουαρίου 2018

Ένα βιβλίο για το αηδόνι της Θράκης (Χρόνης Αηδονίδης - 2017)


Το 2017 κυκλοφόρησε ένα βιβλίο για τον Χρόνη Αηδονίδη, από τον "Πολιτιστικό & Αθλητικό Οργανισμό Δήμου Βριλησσίων". Συγγραφέας ο Κώστας Παπασπήλιος, ο οποίος είχε την ευγενική καλοσύνη να μας αποστείλει τη συγκεκριμένη έκδοση που τιτλοφορείται "Το αηδόνι της Θράκης - Χρόνης Αηδονίδης", και τον ευχαριστούμε θερμά.

Πρώτο ερώτημα που γεννάται. Πώς μπορεί κανείς να χωρέσει, σε 180 σελίδες και 50 φωτογραφίες, μια ζωή και μια καριέρα σαν αυτή του Χρόνη Αηδονίδη; Δύσκολο εγχείρημα, κάθε άλλο! Το βιβλίο αρχίζει με έναν πρόλογο του Γιώργου Νταλάρα και στη συνέχεια, 64 μικρά κεφάλαια των δύο - τριών σελίδων, τα οποία περιγράφουν σημαντικές συναντήσεις, στιγμές από τη ζωή και το έργο του καλλιτέχνη, αλλά και έθιμα της περιοχής όπου γεννήθηκε και έζησε τα πρώτα χρόνια.

Ο Πολύδωρος Παπαχριστοδούλου και ο Παντελής Καβακόπουλος, οι Χαλκιάδες (Τάσος, Φώτης και Λάκης), ο Γιώργος Κόρος και η Ξανθίππη Καραθανάση, ο Σίμωνας Καράς και η Δόμνα Σαμίου, η Ελένη Καραϊνδρου και ο Νίκος Κυπουργός, είναι μερικά από τα πρόσωπα που περνούν από τη ζωή του Χρόνη Αηδονίδη και τις σελίδες του βιβλίου.

Αν εξαιρέσουμε ορισμένα τυπογραφικά ίσως λάθη (π.χ. Χατζιδάκις και όχι Χατζηδάκις, Γκαϊφύλλιας και όχι Γκαϊφίλιας, Κατσιγιάννης και όχι Κατσίγιαννης, Διδυμότειχο και όχι Διδυμότοιχο, κ.λπ.) και μια επιδερμική εξιστόρηση ορισμένων γεγονότων και καταστάσεων (π.χ. η σχέση-συνεργασία του με τον Καρυοφύλλη Δοϊτσίδη...), είναι ένα καλό βιβλίο - φόρος τιμής στον Χρόνη Αηδονίδη. Όσο για τον κ. Παπασπήλιο (ο οποίος έχει γράψει και άλλα μουσικά βιβλία), έκανε μια φιλότιμη και καλοπροαίρετη προσπάθεια -θέλω να πιστεύω- να σκιαγραφήσει την προσωπικότητα του "Αηδονιού της Θράκης".


Ο Χ.Α. στο πολιτιστικό ιστολόγιο της Θράκης "Να μείνουν μόνο τα τραγούδια": 

Η πρώτη (2010) συνέντευξη: http://theovaf.blogspot.gr/2011/01/blog-post_26.html και η δεύτερη (2011) συνέντευξη: http://theovaf.blogspot.gr/2011/06/19062011_20.html
Μουσικό ρεπορτάζ για συναυλία του Χ. Α. στην Αλεξανδρούπολη και αφιέρωμα στο "Αρχείο Μουσικολαογραφικής Παράδοσης Χρόνης Αηδονίδης": http://theovaf.blogspot.gr/2012/06/17.html
Αφιέρωμα στο "Αρχείο Χρόνης Αηδονίδης": http://theovaf.blogspot.gr/2012/08/blog-post_638.html
Χρόνης Αηδονίδης & Θανάσης Γκαϊφύλλιας: http://theovaf.blogspot.gr/2012/08/blog-post_4324.html (Αναστάσιμες Καμπάνες, ποίηση: Στέφανος Ιωαννίδης). 
Παλιές συνεντεύξεις του Χρόνη Αηδονίδη στον Τάσο Κουτσοθανάση: http://theovaf.blogspot.gr/2011/12/blog-post_23.html

Δευτέρα, 19 Φεβρουαρίου 2018

Εγώ και η θρησκεία (Από την αυτοβιογραφία της Τζόαν Μπαέζ)


Η αυτοβιογραφία της Τζόαν Μπαέζ κυκλοφόρησε το 1987 (Joan Baez - And a voiceto sing) και στην Ελλάδα ένα χρόνο αργότερα, από τις "Εκδόσεις Καστανιώτη" σε μετάφραση Ανθής Ανδρεοπούλου με τον τίτλο "Τζόαν Μπαέζ - Και μια φωνή να τραγουδώ". Μεταξύ άλλων  ιστοριών και συναντήσεων, η μεγάλη Αμερικανίδα τραγουδοποιός γράφει για τη σχέση της με τη θρησκεία ("Εγώ και η θρησκεία", σελίδα 35). Αντιγράφω ορισμένα αποσπάσματα:


[...] Έρχομαι τώρα στο πιο ευαίσθητο για μένα θέμα. Δεν ξέρω τι να πιστέψω. Θα ήθελα να μπορούσα να πιστέψω οτιδήποτε, ακριβώς όπως το λέει η Βίβλος, κάθε γεγονός σαν αληθινό, όπως πιστεύει κάθε αφοσιωμένος καθολικός. Αλλά η κοινή λογική, ή ίσως η δυσπιστία μου, λέει όχι.

[...] Να τι πραγματικά πιστεύω. Υπάρχει μια ανώτερη δύναμη, που μας υποχρεώνει να κάνουμε το καλό, που κάνει τη συνείδησή μας να λειτουργεί. Κάποια ανώτερη δύναμη κάνει όλα αυτά τα καθημερινά θαύματα. Αυτή η δύναμη, νομίζω, είναι ο Θεός.

Οι επιστήμονες μπορούν να αποδείξουν κάποια στοιχεία σχετικά με την καταγωγή του ανθρώπου και των ζώων, που φαίνεται να αντικρούουν τις ιστορίες της Βίβλου. Αλλά αυτές οι αποδείξεις μπορούν να φτάσουν μέχρι την αφετηρία ως ένα σημείο. Μπορούν να πάνε πίσω μέχρι εκεί που λέει πως η γη ήταν μια μεγάλη, στρογγυλή, άμορφη μάζα, που κολυμπούσε στην ανυπαρξία. Αλλά κανείς δεν μπορεί ν' αποδείξει πως βρέθηκε εκεί αυτή η μάζα. Κάποια δύναμη τη δημιούργησε. Αυτή η δύναμη είναι, νομίζω, η ίδια δύναμη που κυβερνά το νου των ανθρώπων σήμερα [...].


http://www.joanbaez.com/

Τρίτη, 13 Φεβρουαρίου 2018

Καινούργια και παλιά βιβλία από τις "Εκδόσεις Πατάκη"


Οι "Εκδόσεις Πατάκη" (https://www.facebook.com/EkdoseisPataki/) έχουν βιβλία για όλα τα ενδιαφέροντα και για όλες τις ηλικίες. Ο κάθε αναγνώστης θα βρει αυτό που αναζητά. 

Από το πρόσφατο βιβλίο του οικονομολόγου Γιάνη Βαρουφάκη (Ανίκητοι Ηττημένοι, 2017) μέχρι την επανέκδοση του μυθιστορήματος "Η Κυρία Κούλα" (1978-2017) του Μένη Κουμανταρέα (1931-2014). 

Από το τελευταίο βιβλίο του Χ.Α.Χωμενίδη "Όσο πιο δυνατά με έδερνε, τόσο πιο δυνατά του τραγουδούσα" (2017) μέχρι το εξαίρετο ιστορικό πόνημα "1915 - ο εθνικός διχασμός" του Γιώργου Θ. Μαυρογορδάτου. 

Και βέβαια, βιβλία για τους μικρούς μας φίλους. Από τα καλύτερα, η σειρά "Πριγκίπισσα Αθηνά" της Στέλλας Κάσδαγλη (εικονογράφηση: Τόμεκ Γιοβάνης) και το "Λιβερίνος και Ρικάρντα" της Αγαθής Δημητρούκα (εικονογράφηση: Ιφιγένεια Καμπέρη). 


Τι συνέβη όταν ένας μικρός λαός αποφάσισε να αποδράσει από τη μόνιμη χρεοδουλοπαροικία που ερημοποιεί τη χώρα του;  Οι ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ είναι όλοι εκείνοι που το 2015 ξεπέρασαν τον φόβο του βαθέoς κατεστημένου και έφεραν την «Ελληνική Άνοιξη». Το βιβλίο του Γιάνη Βαρουφάκη ρίχνει φως στη μεθοδικότητα με την οποία ηττήθηκε η «Ελληνική Άνοιξη», με παράπλευρη απώλεια την απαξίωση και σταδιακή αποδόμηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Brexit κτλ.). Όμως καταδεικνύει και κάτι άλλο: Πως, παρά την ήττα τους, η «Ελληνική Άνοιξη» των ΑΝΙΚΗΤΩΝ ΗΤΤΗΜΕΝΩΝ έβαλε τις βάσεις για μια «Ευρωπαϊκή Άνοιξη», αναδεικνυόμενη έτσι σε σοφή επένδυση στο μέλλον μιας βιώσιμης Ελλάδας εντός μιας δημοκρατικής Ευρώπης, για την οποία αξίζει κανείς να μάχεται.  Αφιερωμένο σε όσους πασχίζουν για τον έντιμο, λογικό συμβιβασμό, αλλά προτιμούν να ισοπεδωθούν παρά να καταλήξουν συμβιβασμένοι, το βιβλίο του Γιάνη Βαρουφάκη έχει τουλάχιστον τρεις αναγνώσεις:  - Χρονικό των γεγονότων του 2015, όταν οι δανειστές της χώρας ρίσκαραν την ακεραιότητα της Ευρώπης για να αναπαραγάγουν την άνομη εξουσία τους, επεκτείνοντας στο διηνεκές τη γενικευμένη πτώχευση της ελληνικής κοινωνίας.  - Εξιστόρηση ενός ακόμα «επεισοδίου» της ελληνικής ιστορίας όπου η διάσπαση του εσωτερικού μετώπου έφερε την ήττα.  - Καταγραφή συναρπαστικών συζητήσεων με ανθρώπους που καθορίζουν τις τύχες μας, όπως τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, την Κριστίν Λαγκάρντ, τον Μάριο Ντράγκι, τον Εμμανουέλ Μακρόν, τον Μπαράκ Ομπάμα.  Ίσως όμως η πιο ενδιαφέρουσα ανάγνωση κινείται γύρω από άλλον, εντελώς διαφορετικό, άξονα που θυμίζει περισσότερο αρχαία ή σαιξπηρική τραγωδία: Εμβάθυνση στο δράμα ανθρώπων με εξουσία μεγάλη, που όμως καταλήγουν ανήμπορα πλάσματα πιασμένα στην παγίδα που τους έστησε η θεσμική τους ισχύς.


 Πώς γίνεται να γνωριστούν δυο άγνωστοι μέσα στον Ηλεκτρικό; Πώς γίνεται να ερωτευθούν; Όταν μάλιστα η μία είναι γυναίκα ώριμη, συντηρητική, κι ο άλλος νέος, τρελούτσικος φοιτητής; Τι είναι αυτό που τους ενώνει στη διαδρομή από Θησείο ως Κηφισιά, με ενδιάμεσες στάσεις το Μοναστηράκι, όπου ανεβαίνει η Κούλα, και τον Άγιο Νικόλαο, όπου διατηρεί γκαρσονιέρα ο Μίμης; Και πώς τάχα οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι συμβαίνει να χωρίσουν ξαφνικά, όπως ξαφνικά γνωρίστηκαν;


 «... Το ελληνικό καλοκαίρι µού φαινόταν ανέκαθεν ο µοναδικός ακατάλυτος νόµος µας. Η άσπρη µας πέτρα ξέξασπρη που φωτίζει τον κόσµο και καταργεί τους λεκέδες του. Η διαφανής σαυρούλα που σκαρφαλώνει στο περβάζι. Οι ρόδες των ποδηλάτων που µισοβυθίζονται στην άµµο. Οι αφίσες που προαναγγέλλουν το πανηγύρι του Αγίου Παντελεήµονος και του Σωτήρα. Δηµοτικολαϊκάσυγκροτήµατα πάνω σε πρόχειρα στηµέναικριώµατα στην πλατεία, αρνιά και γουρουνοπούλες που σουβλίζονται απ’ το πρωί, ο παπάς της ενορίας κερνάει το πιο καλό κοψίδι στον εξάδελφό του απ’ την Αστόρια. Το ελληνικό καλοκαίρι είναι τα βογκητά των ζευγαριών που κάνουν έρωτα πίσω από τα µισόκλειστα παντζούρια. Είναι η οθόνη του υπαίθριου σινεµά που θρο?ζει σε ένα µελτεµάκι. Είναι τα θηριώδη σουτιέν και βρακιά της γιαγιάς που –κρεµασµένα από τα µανταλάκια– ρίχνουν σκιές προϊστορικών τεράτων στον απέναντι τοίχο. Στο ελληνικό καλοκαίρι, το µόνο που µπορείς να σφάξεις είναι ένα καρπούζι. Εάν έγραφα µια ελληνική κωµωδία, θα έβαζα κάποιον φανατικό ιδεολόγο –αδιάφορο ποιανής ιδεολογίας– να επιχειρεί να εκφωνήσει λόγο σε παραλία. Ένας αέρας κυκλαδίτικος να καλύπτει τη φωνή του και να του παίρνει τα χαρτιά, ένα κύµα να τον µουσκεύει, ένα µισόγυµνοκορµί να τον ανταγωνίζεται θρασύτατα. Θα τον έβαζα να µουλαρώνει και να τελειώνει τον λόγο του µε τη φράση: «Θα Ξαναγυρίσουµε και θα Τρέµει η Γης!». Κι έπειτα ένα σµήνος γλάρων –σαν χορωδία αγγέλων ή τραγοπόδαρων σατύρων– να τον ειρωνεύεται γαβγίζοντας. Διαβάζω ελληνική µυθολογία. Κανείς απ’ τους θεούς ή από τις µοίρες δεν προαναγγέλλει πουθενά τη συντέλεια του κόσµου. Δεν απειλεί πως οι άνθρωποι θα κριθούν κατά τα έργα και τις αµαρτίες τους. Δεν προφη-τεύει µια Δευτέρα Παρουσία. Ποια Δευτέρα Παρουσία; Αφού όλα και όλοι είναι ήδη, νυν και αεί, εδώ. Και η γη δεν τρέµει παρά από τους οργασµούς µας. Κι απ’ τις ωδίνες των τοκετών µας. Το ελληνικό καλοκαίρι περιέχει τα πάντα. Δίνει λογαριασµό µονάχα στον εαυτό του».  Μέσα από κείµενα µικρότερα και µεγαλύτερα, επίκαιρα αλλά όχι επικαιρικά, που σκιαγραφούν όψεις της πραγµατικότητας ή απογειώνονται προς τη µυθοπλασία, µε θρύψαλα, αναµµένα κάρβουνα και βότσαλα, ο Χρήστος Χωµενίδης αποπειράται µία πρώτη αυτοβιογραφία. Όχι δική του. Όλων µας.


Αυτό το βιβλίο είναι αποτέλεσμα σαράντα ετών έρευνας, στοχασμού, συγγραφής και διδασκαλίας για τον Εθνικό Διχασμό. Επιδίωξή του είναι η κατανόηση, η εξήγηση, η ερμηνεία. Όχι η εξύμνηση, ούτε η καταγγελία. Αν δημιουργηθεί στον αναγνώστη η εντύπωση ότι το βιβλίο μεροληπτεί υπέρ του Ελευθερίου Βενιζέλου, αυτό προκύπτει από τα ίδια τα πράγματα, όχι από πρόθεση.  Αφού παρουσιαστούν τα κυριότερα γεγονότα από το 1909 έως και το 1922, ο Εθνικός Διχασμός ερμηνεύεται ως οιονεί θρησκευτικό "σχίσμα" χαρισματικής προέλευσης, ως κρίση στη διαδικασία εθνικής ολοκλήρωσης, ως ταξική σύγκρουση, αλλά και ως διαμάχη που απέκτησε τις διαστάσεις εμφυλίου πολέμου. Με την ερμηνεία μπορεί να διαφωνήσει κανείς. Όχι όμως με τα γεγονότα στα οποία βασίζεται.


«Για να σε βρω, γιγάντισσα, τη γη µε δάκρυ ράντισα» εξοµολογείται στη Ρικάρντα ένα ξωτικό µικρό, µικρούλικο και µικροτοσοδούλικο, ο Λιβερίνος. Κι ο έρωτας, απρόσµενος κι αληθινός, καταργεί σιγά σιγά τις αντιθέσεις, ενώνει ζωές και όνειρα, ώσπου η Ρικάρντα, ίση προς ίσον πια, τραγουδάει: «Γλυκέ µου Λιβερίνε µου, φιλιά κι αγάπη δίνε µου!».  Μια γλυκιά ιστορία αγάπης µε υπέροχη εικονογράφηση, που λειτουργεί µυητικά για τα παιδιά και ευφραντικά για τους µεγάλους.

&

Η πριγκίπισσα Αθηνά θέλει να ακούει απ’ όλους ότι είναι όµορφη. Μια µέρα, προσπαθώντας να εντυπωσιάσει τους πάντες, αποκτά στο πρόσωπο ένα σηµάδι που νιώθει ότι της χαλάει όλη την οµορφιά. Και τώρα; Πώς θα φαίνεται στις φωτογραφίες; Θα την αγαπούν όπως και πριν; Υπάρχουν άσχηµες πριγκίπισσες; Έχουν φίλους; Μπορούν να είναι ευτυχισµένες και να κάνουν σπουδαία πράγµατα; Για να ανακαλύψει τις απαντήσεις, η Αθηνά πρέπει πρώτα να βρει τη λύση σ’ ένα άλυτο µυστήριο που ταλαιπωρεί όλους τους κατοίκους της Ρεαλίας. Το δεύτερο βιβλίο της θαρραλέας σειράς, που µας θυµίζει πως µία αληθινή πριγκίπισσα δεν επαναπαύεται στα φορέµατα και στα βατραχάκια της. Η Αθηνά είναι η πιο ευρηµατική κι αντισυµβατική πριγκίπισσα που έχετε ποτέ διαβάσει. Μια πριγκίπισσα που ζει στο σήµερα. Μόνο για ανήσυχες πριγκίπισσες!


"Νότες Λογοτεχνίας"

Πολιτιστικό ιστολόγιο (από το 2009) και ραδιοφωνική εκπομπή με τίτλο "Να μείνουν μόνο τα τραγούδια" (από το 1998), με συνεντεύξεις, απόψεις, ιδέες και θέσεις γύρω από τη Μουσική, το Ελληνικό Τραγούδι, το Θέατρο, το Βιβλίο, τον Κινηματογράφο, τα Εικαστικά, τη Φωτογραφία, το Ραδιόφωνο, τη Θράκη. Μπορείτε να στέλνετε υλικό για παρουσιάσεις (LP, CD, βιβλία -παλιά & καινούργια-, περιοδικά, προσκλήσεις εκδηλώσεων) και να στηρίξετε ποικιλοτρόπως την προσπάθειά μας, επικοινωνώντας μαζί μας: theodosisv@gmail.com

Επιτρέπεται η χρήση και η αναδημοσίευση των άρθρων και των φωτογραφιών, με σαφή αναφορά της πηγής σε ενεργό σύνδεσμο. Υπεύθυνος αναρτήσεων (κειμένων και φωτογραφιών): Θεοδόσιος Π. Βαφειάδης.